چرا کمبود تستوسترون خطرناک است؟

شاید تعجب کنید اگر بفهمید که خانم‌ها نیز با کمبود تستوسترون دچار مشکل می‌شوند. به عنوان نمونه بیماری‌های هیپوفیز می‌توانند موجب کاهش تولید تستوسترون شوند. در این حالت میل جنسی زنان کاهش یافته، استحکام استخوان کم می‌شود و تمرکز پایین و افسردگی رخ می‌دهد.

به گزارش نبض ما به نقل از جام جم، البته بعضی از مطالعات نشان داده‌اند که درمان با تستوسترون این مشکلات را برطرف نمی‌کند. به همین جهت ارتباط بین این مشکلات و سطح تستوسترون با شک و تردید مواجه شده است.

وقتی در مورد هورمون تستوسترون فکر می‌کنید

نقش تستوسترون در رفتار نامناسب یک بدفهمی بزرگ است. بعلاوه، تستوسترون نقش‌های مهم دیگری در سلامت شما دارد که ممکن است شما را متعجب کند. برای مثال آیا می‌دانستید تستوسترون در سرطان پروستات نقش ایفا می‌کند؟ یا این که زن‌ها هم به تستوسترون نیاز دارند؟ بهتر است درباره این هورمون مهم بیشتر بدانید و تفکرات اشتباه خود در مورد تستوسترون را اصلا‌ح کنید.

تستوسترون چیست

تستوسترون هورمون جنسی اصلی مردانه است و نقش‌های مهمی دارد که عبارتند از: رشد و تکامل دستگاه تناسلی مذکر، خشن‌تر شدن صدا در دوره بلوغ، ظاهر شدن موهای صورت در هنگام بلوغ، ایجاد طاسی مردانه در اواخر زندگی، افزایش اندازه و قدرت ماهیچه، رشد و استحکام استخوان و میل جنسی.

پسران جوانی که تستوسترون آنها کم باشد صفات ثانویه جنسی مردانه مانند خشن‌تر شدن صدا، رشد موهای صورت و… را دیرتر تجربه می‌کنند. تستوسترون باعث حفظ خلق طبیعی نیز می‌شود و ممکن است این هورمون نقش‌های ناشناخته دیگری هم داشته باشد.

عوارض کمبود تستوسترون

پیام‌های عصبی که از مغز به غده هیپوفیز ارسال می‌شود تولید تستوسترون در مردان را کنترل می‌کند. غده هیپوفیز سپس پیام‌هایی را به بیضه‌ها می‌فرستد تا تستوسترون تولید کنند. وقتی سطح تستوسترون در خون بالا می‌رود، مغز پیامی را به هیپوفیز می‌فرستد و به آن دستور می‌دهد که تستوسترون کمتری تولید شود. اما اگر تا به حال فکر می‌کردید تستوسترون فقط در مردان با اهمیت است اشتباه می‌کردید.در واقع تستوسترون در تخمدان‌ها و غدد فوق‌کلیوی نیز تولید می‌شود و یکی از چند هورمون جنسی مردانه در زنان است.

ضمن آن که به نظر می‌رسد این هورمون در خانم‌ها نقش مهمی در عملکرد تخمدان‌ها، استحکام استخوان و رفتارهای جنسی داشته باشد. همچنین تعادل مناسبی بین تستوسترون و استروژن لازم است تا تخمدان‌ها به طور طبیعی کار کنند. ممکن است آندروژن‌ها (که تستوسترون هم یکی از آنهاست)‌ نقش مهمی در عملکرد طبیعی مغز (شامل خلق، رفتارهای جنسی و عملکرد شناختی)‌ داشته باشند، هرچند جزئیات آن هنوز مشخص نیست. جالب است بدانید که تستوسترون در بدن از کلسترول ساخته می‌شود ولی داشتن کلسترول بالا بدین معنی نیست که تستوسترون شما هم بالاست زیرا سطح تستوسترون به دقت توسط مغز تنظیم می‌شود.

وقتی هورمون از حد لازم بیشتر می‌شود

افزایش تستوسترون به طور طبیعی در مردان واقعه نادری است. بعضی‌ها تصور می‌کنند تستوسترون زیاد موجب بداخلاقی، خشونت و بی‌بند و باری جنسی می‌شود. قسمتی از این مساله ممکن است به این علت باشد که تعریف سطح طبیعی تستوسترون و رفتار طبیعی دشوار است. سطح خونی تستوسترون در زمان‌های مختلف و حتی در طول روز متغیر است. بعلاوه آنچه که نشانه افزایش تستوسترون به نظر می‌رسد ممکن است در واقع ارتباطی با این هورمون نداشته باشد.

در حقیقت بیشتر اطلاعاتی که درباره افزایش تستوسترون داریم از طریق ورزشکارانی به دست آمده که استروئیدهای آنابولیک، تستوسترون یا هورمون‌های مشابهی را برای افزایش حجم عضله و عملکرد ورزشی مصرف می‌کنند. مشکلات ناشی از افزایش تستوسترون در مردان عبارت است از: عقیمی، تخریب ماهیچه قلب و افزایش خطر حمله قلبی، بزرگی پروستات و اشکال در دفع ادرار، بیماری کبد، آکنه، احتباس مایع و ورم پاها، افزایش وزن، افزایش فشارخون و کلسترول، بی‌خوابی، سردرد، افزایش توده عضلانی، افزایش خطر تشکیل لخته خون در رگ‌ها، کندی رشد در جوانان، ناپایداری خلق، سرخوشی بیش از حد، تحریک‌پذیری، اختلال در تصمیم‌گیری و هذیان.

بی خوابی

در بین خانم‌ها به نظر می‌رسد شایع‌ترین عارضه تستوسترون بالا بیماری کیست‌های متعدد تخمدانی باشد. این یک بیماری شایع است که 10 6 درصد زنان قبل از سن یائسگی را مبتلا می‌کند. تخمدان‌های زنان مبتلا به این بیماری حاوی چندین کیست می‌باشد. علائم شامل قاعدگی‌های نامنظم، کاهش باروری، افزایش تعداد و ضخامت موهای صورت و اندام‌ها و بدن، کاهش باروری، طاسی و ریزش موی شدید، پوست ضخیم و تیره، افزایش وزن، افسردگی و اضطراب می‌باشد.

کمبود تستوسترون خطرناک است

علی‌رغم این تفکر که تستوسترون اضافی مسوول تحریک‌پذیری، خشونت و رفتار شورشی می‌باشد، سطح کم تستوسترون مشکل بزرگ‌تری است. اخیرا توجه بیشتری به اثرات کمبود تستوسترون خصوصا در مردان شده است. در واقع سطح تستوسترون در مردان به آرامی (حدودا 12 درصد در سال)‌ افت می‌کند. این درست برخلاف افت سریع استروژن در خانم‌هاست که موجب یائسگی می‌شود. بیش از یک سوم مردان بالای 45 سال کمبود تستوسترون دارند.

علائم کمبود تستوسترون در مردان بزرگسال عبارت است از: کاهش موهای بدن و صورت، کاهش توده عضلانی، کاهش میل جنسی، عقیمی، کوچکی بیضه، افزایش اندازه سینه‌ها، تحریک‌پذیری، تمرکز پایین و افسردگی، افزایش احتمال شکستگی استخوان به علت کاهش تراکم استخوان‌ها. بعضی از مردانی که کمبود تستوسترون دارند دارای علائمی هستند که علت آن کمبود تستوسترون می‌باشد و با دریافت جایگزین تستوسترون برطرف می‌شوند. برای مثال، مردی که پوکی استخوان به همراه کمبود تستوسترون دارد می‌تواند با دریافت تستوسترون استحکام استخوان خود را افزایش و خطر شکستگی استخوان را کاهش دهد.

بیماری‌های مرتبط با تستوسترون

شرایط و بیماری‌هایی که بر بیضه‌ها اثر می‌کنند مانند عفونت‌ها، سرطان‌ها، آسیب مستقیم، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و آنهایی که بر غدد هیپوفیز و هیپوتالاموس تاثیر می‌گذارند مانند سرطان‌ها، داروها، ایدز، عفونت‌ها و بیماری‌های خودایمنی، همگی می‌توانند باعث کاهش سطح تستوسترون شوند.

داروی کمبود تستوسترون

بیماری‌های ارثی مانند سندرم کلاین فلتر (که در آن مرد یک کروموزوم جنسی ایکس اضافه دارد) و هموکروماتوز (که در آن آهن اضافی در بدن و غده هیپوفیز تجمع می‌یابد) نیز می‌تواند بر تستوسترون اثر کنند. خانم‌ها ممکن است به علت بیماری هیپوفیز، هیپوتالاموس یا غدد فوق کلیوی و برداشتن تخمدان‌ها دچار کمبود تستوسترون شوند. درمان با استروژن نیز موجب کاهش تستوسترون آزاد فعال می‌شود.

اقدامات درمانی با کمک هورمون

در حال حاضر تستوسترون درمانی برای درمان تاخیر جنسی مردانه، کمبود تستوسترون و برخی از سرطان‌های سینه غیرقابل جراحی در زنان به کار می‌رود. این امکان وجود دارد که تستوسترون بتواند علائم ناشی از کمبود تستوسترون مانند ضعف، کم انرژی بودن، افسردگی و عملکرد شناختی را بهبود بخشد. هر چند تاکنون مطالعات نتوانستند ثابت کنند که فایده این کار بیشتر از خطرات آن است. تاثیر تستوسترون درمانی برای افزایش عملکرد جنسی یا عملکرد شناختی در زنان یائسه هنوز نامشخص است.

ضمن آن که عوارض جانبی، عدم تایید سازمان‌های دارویی و شک و شبهات زیاد، استفاده تستوسترون یا سایر آندروژن‌ها را در زنان محدود کرده است. بعضی وقت‌ها افرادی که تستوسترون طبیعی دارند باز هم از داروهای حاوی تستوسترون استفاده می‌کنند. این افراد باید بدانند که خطرات و عوارض جانبی مصرف تستوسترون در حالی که بدن به اندازه کافی آن را تولید می‌کند با مصرف گسترده تستوسترون مغایرت دارد.

مردان و زنان همگی به مقدار معینی تستوسترون برای عملکرد طبیعی بدن نیازمندند. حتی مردانی که رفتارهای ناپسندی از خود بروز می‌دهند هم سطح تستوسترون طبیعی دارند. کمبود تستوسترون نسبت به زیادی آن خطر بیشتری دارد. اندازه‌گیری سطح تستوسترون به سادگی یک آزمایش خون است و قسمت دشوار، تحلیل کردن نتایج آزمایش است زیرا سطوح تستوسترون در طول روز تغییر می‌کند. ضمن آن که یک بار کم بودن سطح تستوسترون در عدم حضور علائم خصوصا وقتی در آزمایش قلبی طبیعی بوده است نمی‌تواند معنی خاصی داشته باشد.

مطالعات بیشتری نیاز است که بدانیم چه وقت بهترین زمان برای آزمون تستوسترون است یا این که چه وقت می‌توان خطرات درمان را پذیرفت. فعلا تستوسترون را عامل رفتارهای ناپسند ندانید. اگر مردی رفتاری ناپسند دارد تقصیر خودش است نه هورمون‌هایش.

4.5/5 - (4 امتیاز)

ممکن است شما دوست داشته باشید
ارسال نظر

درصورتی‌که نیاز به مشاوره و یا طرح پرسش از پزشک را دارید، فقط در بخش «از دکتر بپرسید» مطرح کنید.

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از پزشکان نبض‌ما بپرسید

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال مطرح شده قبلی و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر حامد دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 119 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید.اقای دکتر یه سوال مهمی دارم خواهش میکنم زودتر جواب منو بدید.ما یه بیماری داریم که خیلی وقته تو سرش غده سرطانی داره شیمی درمانی هم انجام داد ولی جواب نگرفت بعد چند ماه الان شب خون دماغ شد بعدش خون بند اومد و بیمار رفت خوابید صبح بیدارشد سردرد داشت و رفت خوابید و الان ی هفتس بیدارنشده تو icu بستری هستش.الان دکتر دوروزه گفته مغزش شروع به کوچک شدن میکنه و نهایتا تا اخر هفته یعنی تا 3 روز دگ دستگاه ها بهش وصل هستن بعدش جدا میکنن.الان میخوام بدونم کوچک شدن مغز باعث چه چیزی میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 3 سال پیش)
      با سلام مي تونيد از پزشك معالجش سوال كنيد.
  • تصویر کاربر زهرا دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 85 مشاهده پرسش
    سلام...آیا احتمالش هست کسی ک این بیماری داره با تعویض خون پاک بشه از خونش؟
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 3 سال پیش)
      سلام
      خير
  • تصویر کاربر مهسا دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 131 مشاهده پرسش
    سلام خانمی 32ساله هستم یه دختر16ماهه دارم که شیرخودمو میخوره چند روز پیش روی هاله سمت چپم برامدگی دیدم که سفت وبادست قابل لمس بود ودردناک.بلافاصله به دخترم شیردادم واین برامدگی کوچک شد الان بعدازگذشت چند روز هنوز ازبین نرفته خیلی ناراحت ونگرانم ایاممکنه غده شیری باشه یا نه ممکنه کیست یا توده باشه.ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 3 سال پیش)
      با سلام معمولا در اثر احتباس شير است ولي اگه خيلي نگرانيد يا براتون مشكل ايجاد كرده بايد توسط پزشك معاينه شويد وبعد تشخيص قطعي گفته شود
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 90 مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب
    من مشکل لوزه دارم الان چند وقته خلط پشت حلق جمع میشه و اینگاری یک چیزی تو حلقم گیر کرده و صبح ها تا 1 تا 2 ساعت پشت سر هم خلط جمع میشه که به صورت سفید و لجز می باشد همچنین زمانی که غذا می خورم بعدش هم همینطوری هست و هر وقت به شمال کشور سفر میکنم مشکلم تا حدودی حل میشه و به محض ورودم به تهران دوباره شروع میشه چندین مرتیه درمان با خشک کننده داشتم ولی هیچ افاقه ای نکرد .لطفا راهنمایی بفرمایید ممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 3 سال پیش)
      با سلام به احتمال زياد مشكل آلرژي باشه ولي بايد به پزشك داخلي يا گوش و حلق و بيني مراجعه كنيد و معاينه شويد و درمانهاي لازم داده شود.
  • تصویر کاربر مریم دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 79 مشاهده پرسش
    سلام وخسته نباشید
    میخوام بدونم هپاتیتم از چه نوعی هست
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 4 سال پیش)
      با سلام،هپاتيت Bبهبوديافته يا ناقل مزمن و خاموش،براي تشخيص دقيقتر بهتره ازمايشloadDNA انجام بديد،بهتره به همكاران متخصص عفوني مراجعه كنيد و تحت نظر باشيد.
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 85 مشاهده پرسش
    با سلام
    بهترین دارو در هنگام ترک اعتیاد مواد سنتی مثل تریاک برای از سرگیری غددمترشه ای که باعث نشاط و سرحالی بدن میشوند و این غدد را تحریک به راه اندازی زودتر این نوع هورمونها میکنند .کدام هستند ..
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 4 سال پیش)
      سلام هيچ دارويي براي اين موضوع نمي ديم ،با صبر كردن محورها برمي گرده،اگر در زمان مورد نظر برنگرده محورها بررسي مي شه و درمانهاي لازم انجام مي شه.
  • تصویر کاربر آیدا دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 125 مشاهده پرسش
    با سلام و روز بخیر. دخترم 7 ساله است و پلاکت خونش نوسان دارد. گاهی اوقات 360 هزار و گاهی 600 و 700 هزار. هفته قبل آ دادیم 510 هزار شد. که باعث نگرانی من شد. پیش پزشک متخصص خون کودکان هم بردم. گفت مشکلی نیست. خواهشا راهنماییم کنین. با سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 4 سال پیش)
      باسلام ،موردي نداره.ديگه نظر قطعي رو وقتي همكاران فوق خون اطفال دادن جاي نگراني نداره.
  • تصویر کاربر اریا دوشنبه ۲۵ تیر ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 105 مشاهده پرسش
    با سلام. حدود ۲ ماهه بشدت احساس خستگی و کم انرژی بودن دارم. قبل از این مدت همیشه استرس شدید داشتم و دارو میخوردم ولی الان خیلی کم انرژی شدم و فشارم نسبت به قبل کم شده و تمایل زیادی به مصرف کافیین و نمک دارم ازمایش خون معمولی هیچ علامتی نداشت. یسری از دکترا هم گفتن افسردگیه. ایا ازمایشات خاصی نیازه برای تشخیص درست؟
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی دوشنبه ۲۵ تیر ۹۷( 4 سال پیش)
      با سلام شما بايد از نظر غدد آدرنال هم بررسي شويد اگه نرمال بود و بقيه آزمايشات هورموني و خوني هم نرمال بوده علايمتان با اختلالات عصبي مي تونه توجيه بشه.
  • تصویر کاربر فرزاد جمعه ۱۵ تیر ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 115 مشاهده پرسش
    سلام
    در حدود 2 ماه است که بلافاصله بعد از صرف غذا شدیدا دچار خواب آلودگی شده به حدی که دچار تاری دید هم میشوم ولی بعد از استراحت همه چیز عادی میشود
    50 ساله از تهران فاقد هر گونه بیماری
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی جمعه ۱۵ تیر ۹۷( 4 سال پیش)
      با سلام بعد از غذا قند و فشارتون رو بگيريد اگه طبيعي بود،يه چك اپ ازمايشي متناسب با سن تون انجام بديد.
  • تصویر کاربر عمران پنجشنبه ۲۴ خرداد ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 144 مشاهده پرسش
    با سلام
    من 27 سال سن دارم,طبق آخرین آزمایشی که انجام دادم آنزیم های کبدیم بالاتر از حد معمول یود,و عفونت ادراری بالا داشتم
    ولی بقیه فاکتورها نرمال بود,پزشک هم چیز خاصی تجویز نکرد و بعد از گذشت 3 ماه هنوز علائم درد در پهلوها زیر قفسه سینه دارم.لطفا راهنمایی کنین
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی پنجشنبه ۲۴ خرداد ۹۷( 4 سال پیش)
      با سلام اگه عفونت ادراري داشتيد كه بايد درمان مي شديد ،بهتره جهت معاينه و در صورت لزوم تكرار ازمايشات به پزشك مراجعه كنيد.
درحال دریافت اطلاعات