برخی از اختلالات غده هیپوفیز

غده هیپوفیز یک عضو کوچک به اندازه ی یک نخود فرنگی است که در پایه ی مغز قرار دارد. این غده «غده غالب» خوانده شده است زیرا ترشحات آن فعالیت سایر غدد درون ریز را تنظیم مى کند و همچنین باعث رشد و تکامل مى شود.

گردآوری – نبض ما

غده هیپوفیز به عنوان غده ی اصلی در بدن محسوب شده و هورمون هایی را تولید می کند که در سرتاسر بدن پراکنده می شوند و فرآیند های خاصی را هدایت کرده و یا باعث تحریک غدد دیگر برای تولید هورمون می شوند.

هورمون های غده هیپوفیز

پرولاکتین

باعث تحریک تولید شیر در سینه پس از تولد نوزاد می شود. پرولاکتین بر روی میزان هورمون های جنسی از تخمدان در زنان و بیضه در مردان و همچنین باروری تاثیر می گذارد.

هورمون رشد (GH)

این هورمون محرک رشد در کودک است و در حفظ سلامت و آسایش بدن در بزرگسالان نقش مهمی بازی  می کند. در افراد بالغ هورمون رشد برای حفظ توده ی عضلانی و استخوانی دارای اهمیت است. این هورمون بر روی توضیع چربی در بدن نیز تاثیر می گذارد.

آدرنوکورتیکوتروپین (ACTH)

این هورمون باعث تحریک تولید کورتیزول بوسیله ی غدد فوق کلیوی می شود- غدد کوچکی که بر روی کلیه ها قرار دارند. کورتیزول هورمون استرس است که در امر بقا نقشی حیاتی دارد. کورتیزول به حفظ میزان فشار و گلوکز خون کمک می کند. هنگامی که تحت فشار قرار داریم بویژه پس از بیماری و جراحت به میزان بسیار تولید می شود.

هورمون محرک تیروئید (TSH)

هورمون محرک تیروئید(TSH) غدد تیروئید را برای تولید هورمون تیروئید تحریک می کند. هورمون تیروئید باعث تنظیم سوخت و ساز بدن، تعادل انرژی، رشد و فعالیت سیستم عصبی می شود.

هورمون لوتئینه کننده (LH)

هورمون LH باعث تحریک تولید تستوسترون در مردان و تخمک گذاری در زنان می شود.

هورمون تحریک کننده فولیکول (FSH)

هورمون FSH تولید اسپرم در مردان را افزایش می دهد و تخمدان ها را در زنان برای تولید استروژن و رشد تخمک تحریک می کند. کارکرد LH و FSH با یکدیگر باعث عملکرد عادی تخمدان ها و بیضه ها می شود.

اختلالات غده هیپوفیز

اکثر اختلالات غده هیپوفیز از تولید بسیار زیاد یاد بسیار کم یکى از شش هورمون آن ناشى مى شود.

اختلال غده هیپوفیز

دیابت بى مزه

دیابت بى مزه هنگامى بروز مى کند که هیپوفیز مقدار بسیار کمى هورمون آنتى دیورتیک تولید نماید. علت این عارضه اغلب صدمات مغزى است. این هورمون روى کلیه ها تأثیر کرده و آب بدن را حفظ مى کند. اگر تولید این هورمون خیلى ناچیز باشد کلیه ها قادر به باز جذب آب نخواهند بود و در نتیجه تولید ادرار زیاد خواهد شد. این مسئله به نوبه خود ایجاد عطش سیرى ناپذیر خواهد کرد. درمان شامل داروهاى خوراکى و بوئیدنى (از راه بینی) است که تولید ادرار را مهار مى کنند. هنگامى که دیابت بى مزه در اثر تومور هیپوفیز ایجاد مى شود برداشتن تومور از طریق جراحى اغلب مؤثر است.

کم کاری هیپوفیز

در این حالت برخی از هورمون های غده هیپوفیز کمتر از میزان لازم ترشح می شوند. علل کم کاری غده هیپوفیز عمل جراحی هیپوفیز، پرتو درمانی، تومورهای بزرگ، خون ریزی یا کاهش خون رسانی به غدد هیپوفیز و شرایط دیگر است. کم کاری هیپوفیز معمولا علائم خاصی ندارد. این علائم عبارتند از ضعف، کوفتگی و سرگیجه. کم کاری ناگهانی هیپوفیز که در اثر خونریزی و نرسیدن خون کافی به غده هیپوفیز بوجود می آید باعث سردرد شدید و گاهی از دست دادن هوشیاری می شود.

درمان کم کاری هیپوفیز به شناسایی علت آن بستگی دارد. گاهی اوقات پس از درمان ترشح هورمون بهبودی خود را بدست می آورد (برای مثال پس از برداشتن تومور غده هیپوفیز ). اما اغلب عملکرد غده هیپوفیز کاهش پیدا کرده و نیاز به جایگزینی بلند مدت یک هورمون پیدا می کند.

افزایش پرولاکتین

اگر افزایش میزان پرولاکتین ادامه پیدا کند باعث اختلال در سیگنال های هورمون تولید  مثلی شده که منجر به کاهش این هورمون (تستوسترون در مردان و استروژن در زنان) و بعلاوه شیردهی ناخواسته می شود. برخی از داروها یا تومورهای غده هیپوفیز (پرولاکتینوما) باعث افزایش میزان پرولاکتین می شوند. برای تشخیص علت افزایش پرولاکتین نیاز به انجام آزمایش مخصوص زیر نظر متخصص غدد است. اگر علت آن پرولاکتینوما تشخیص داده شود معمولا برای کاهش سطح پرولاکتین و کوچک کردن تومور نیاز به درمان های دارویی است. اگر اندازه ی تومور بزرگ باشد بر روی عصب بینایی فشار آورده و بر روی بینایی تاثیر می گذارد. اگر تومور بزرگ باشد و باعث ایجاد مشکلاتی مانند بینایی بشود نیاز به عمل جراحی است، در غیر اینصورت برای اکثر موارد نیازی به عمل جراحی نیست.

کوتولگى

کوتولگى هنگامى بروز مى کند که هیپوفیز قادر به تولید مقدار کافى هورمون رشد در دوران کودکى نباشد. این مسئله باعث تأخیر در رشد یا کوتولگى مى شود. تکامل جنسى نیز معمولاً به تأخیر مى افتد. این اختلال نسبتاً نادر است و سوءتغذیه و بیمارى هاى مادرزادى قلب از علل شایع تر توقف رشد هستند. در صورت کشف زودرس مى توان کوتولگى هیپوفیزى را با تزریق هورمون رشد انسانى درمان کرد.

غده ی هیپوفیز

تومور هیپوفیز

رایج ترین اختلال غده هیپوفیز ، تومور غده هیپوفیز است. به توده هایی که به صورت غیر عادی در غده هیپوفیز تشکیل می شوند، تومور هیپوفیز گفته می شود. این تومورها موجب تولید بیش از حد برخی هورمون ها می شوند. خوشبختانه اکثر تومورهای هیپوفیز غیر سرطانی است، به این معنا که این توده ها به بافت های اطراف خود و سایر نقاط مغز منتشر نمی شود.

برخی از علائم تومور هیپوفیزی مبهم هستند، مانند خستگی و احساس ضعف، به همین خاطر بسیاری از مردم این علائم را نادیده می گیرند و آن ها را به علل دیگری (غیر از بیماری) ربط می دهند. این علائم معمولا به تدریج بروز می کنند اما نهایتا منجر به برخی اختلالات غدد درون ریز مانند بیماری کوشینگ یا بیماری آکرومگالی (رشد بیش از حد بدن) می شوند.

اما گاهی اوقات، وقتی شخصی به تومور هیپوفیز مبتلاست، بدن او مقادیر بیشتری از برخی هورمون های خاص تولید می کند. تومور های بزرگ تر هیپوفیز که ماکروادنوم خوانده می شوند، باعث وارد شدن فشار به غده هیپوفیز و بافت های اطراف آن شده و می توانند باعث ایجاد اختلالاتی در بینایی مانند دوبینی و از دست دادن دید محیطی شوند.

آزمایشاتی که پزشک برای تشخیص تومور هیپوفیز تجویز می کند عبارتند از:

  • آزمایش خون و آزمایش ادرار
  • انجام عکسبرداری از سر
  • تست بینایی

روش درمان تومور هیپوفیزی به نوع تومور و همچنین اندازه و شکل آن بستگی دارد. به طور کلی به منظور کنترل یا از بین بردن تومور، از ترکیبی از روش های درمانی مختلف استفاده می شود که عبارتند از دارو، پرتودرمانی و جراحی.


ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال نظر

درصورتی‌که نیاز به مشاوره و یا طرح پرسش از پزشک را دارید، فقط در بخش «از دکتر بپرسید» مطرح کنید.

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

2 نظر
  1. ناشناس می‌نویسد

    من غدده مغزی دارم ازمایشاتم انجام دادم چشامم خیلی ضعیف بدنم ضعیف و عصبی و سردرد شدید مبطلا شدم .چیکار باید بکنم

  2. حسین انزابی می‌نویسد

    من غدده مغزی دارم ازمایشاتم انجام دادم چشامم خیلی ضعیف بدنم ضعیف و عصبی و سردرد شدید مبطلا شدم .چیکار باید بکنم

از پزشکان نبض‌ما بپرسید

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال مطرح شده قبلی و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر خانم شنبه ۲۰ مرداد ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام. ببخشید مادری دارم که به دیابت مبتلاست و دکتر بهش گفته که از خورد و خوراک نیست و مال اعصابته. داروی قندخون مصرف می کنه و هم داروی آلپرازولام 1 و قرص اعصاب مصرف می کنه. قند خون ناشتاش همیشه بالای 200 هستش و حتی چند شب پیش به 569 رسید. تو رو خدا اگه داروی دیگه ای چیزی هست معرفی کنید. چون از دکتر رفتن خسته شده و تا اسم دکتر رو ببریم راضی نمیشه. قرص های قند خونش : متفورمین 500 و بنکلامید و آکارماس یا همان آکاربوز 100 و چربی خون 40 مصرف می کنه. تورو خدا اگه دارویی بهتر از این و سریعتر از اینها پایین میاره معرفی کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی شنبه ۲۰ مرداد ۹۷( 1 سال پیش)
      با سلام بايد ازمايشات مادرتان رويت شودو طبق اون داروهاي لازم براي تنظيم دوز داده شود.به همكاران فوق غدد مراجعه كنيد.ضمنا در كنترل ديابت هم خوردو خوراك و هم استرس دخيل است.
  • تصویر کاربر مجتبی سه شنبه ۲۳ مرداد ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    من مدتی تنگی نفس . سرگیجه حالت منگی.درد در ناحیه قفسه سینه سرفه با صدای خس خس.دارم رفتم دکتر گفتن حساسیته یکیش گفت هپاتیت آ هست میخواستم ببینم واقعا مشکلم چیه تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی سه شنبه ۲۳ مرداد ۹۷( 1 سال پیش)
      با سلام بايد معاينه شويد،هپاتيت ا كه تنگي نفس نمي ده،ولي حساسيت مي تونه مطرح باشه،اگه مشكلتون حل نشده بايد به همكاران داخلي خوب مراجعه كنيد.
  • تصویر کاربر ن شنبه ۲۰ مرداد ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام من مبیماری لوپوس کنترل شده دارم.ازسال۸۷...دوماه پیش تزریق ژل لب انجام دادم اما متاسفانه دکتر سرسوزنوعوض نکرد.و من پریروز اسهال واستفراغ وتب ولرزشدم.ولی همش بک روزه باداروکنترل شد وبعدش درزبانم یه آفت زده وگلومم مقداری وقتی آب دهان قورت میدم دردمیکنه.اما غددلنفاویم ورم نکرده.امروزم ازمایش ویروس ایدز دادم.اما جوابش دوهفته دیگه اماده میشه.میخواستم بدونم ایا ممکنه به ایدزمبتلاشده باشم.واینکه چون لوپوس دارم اگر ایدز بود الان خیلی حالم بدنبود؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی شنبه ۲۰ مرداد ۹۷( 1 سال پیش)
      با سلام قطعا سر سوزن قبلي استفاده نمي شه،نگران نباشيد.
  • تصویر کاربر ali یکشنبه ۱۴ مرداد ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    آیا کبد چرب گرید 3 درمان دارد
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی یکشنبه ۱۴ مرداد ۹۷( 2 سال پیش)
      در كنار رژيم غذايي و كاهش وزن اگر باعث اختلال انزيم كبدي شود درمان دارويي هم مي شود.
  • تصویر کاربر مریم یکشنبه ۲۴ تیر ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام وخسته نباشید میخواستم بدونم هپاتیتم ازچه نوعی هست؟
    1. تصویر کاربر مشاور نبض ما یکشنبه ۲۴ تیر ۹۷( 2 سال پیش)
      سلام لطفا سوالتون رو همراه با آزمایشتون بفرستید
  • تصویر کاربر حمیدرضا جمعه ۱۵ تیر ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    من از حدود دو سال پیش که سرباز بودم رفته رفته بدنم شروع کرد به لاغر شدن و بعد از مدتی مدفوع قسمت انتهایی روده و مقعد رو میسوزوند و ایجاد زخم کرد و به تبع خونریزی ولی نه به صورت دائم و مدتها با این موضوع دست و پنجه نرم کردم تا برای جابجایی قسمت سربازی مجبور به انجام آزمایش مدفوع انگل بودم که دادم و متاسفانه انگل مشاهده نشد البته بعدها فهمیدم که این آزمایش اکثر مواقع وجود انگل رو تشخیص نمیده. چون این بیماری فکر و دغدغه اصلی‌ام شده بود مدام تو اینترنت به دنبال یافتن نوع بیماری بودم(البته به پزشک هم مراجعه کردم که تشخیص ندادند) و فهمیدم که روده تحریک پذیر دارم و استرسی که دارم هم اون رو تشدید میکنه که به همین خاطر با تکنیک‌های کاهش استرس و با کمک داروهای گیاهی تونستم تا ۸۰ یا ۹۰ درصد کاهشش بدم ولی همچنان بدن جذب ضعیفی داره و وقتی ورزش میکنم و به عضلات اندکی فشار میارم، گرفتگی و درد نسبتا شدیدی را تا چند روز به همراه داره و نتیجتا موجب کاهش وزن عضلانی میشه و طی این مدت شدیدا لاغر و نحیف شدم.سوالم از شما تشخیص بیماریه و اینکه عاملش استرسه؟ یا انگله؟ و کلا راهکار درمان چی میتونه باشه؟
    و یه سوال دیگه اینکه کجا میشه آزمایش انگل داد تا مطمئن بود به تشخیصش؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی جمعه ۱۵ تیر ۹۷( 2 سال پیش)
      با سلام براي تشخيص دقيق و معاينه كامل بهتره حضوري به همكاران داخلي يا گوارش مراجعه كنيد.
  • تصویر کاربر سعید شنبه ۲ تیر ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    پدر بنده 63سال دارد.دیابت دارد.طبق آزمایش جدید کبد چرب گرید 2 نشان داده شده است.زردی صورت وچشم
    نیز مشاهده میشود آیا درمان برای بیماری کبد وجود دارد یانه
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی شنبه ۲ تیر ۹۷( 2 سال پیش)
      با سلام كبد چرب درجه دو نمي تواند عامل زردي باشد ،زردي اگه جديده نشانه اختلال عملكرد كبد هست ،پس براي بررسي علت زردي به پزشك مراجعه كنيد.
  • تصویر کاربر رامین سه شنبه ۲۲ خرداد ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    مشکل من که دکترم درشهرستان لاهیجان به من گفت اصلا این غده در مغزنبوده که هورمون ترشح کنه من میتونم از آزمایشاتم عکس بگیرم بفرستم الان من چهار وپنج ساله درمان دارم میشم هنوز ریش وسبیل ندارم یا باید بگم خیلی کمه این آمپول های که من استفاده میکنم عوارض نداره من فقط باید آمپول استفاده کنم تا آخر راه دیگری نداره
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی سه شنبه ۲۲ خرداد ۹۷( 2 سال پیش)
      سلام
      لطفاشرح حالتون رو كامل همراه باازمايش كاملتون بفرستید.
  • تصویر کاربر سیدمهدی چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    من حدود ۲۵ سالمه و از اونموقع که یادم میاد پاهام تب یا گزگز میشده از سن ۱۸ سالگی سیگار میکشم تا الان سابقه تب پاهام از کودکیمه و تا الان جدی نگرفتم نه خودم و نه خانوادم بخاطر ضعف مالی
    همیشه خدا کل عمرم لاغری بیش از حد داشتم درواقع کل بدنم اکثر اوقات داغه ولی اون چیزی که آزارم میده پاهامن که از انگشت گرفته تا زانو داغ میشن بعضی وقتا خوابم نمیبره میبندمشون بهتر میشه
    ازتون ممنونم لطفا راهنماییم کنید
    خدا آرزوهاتونو براورده کنه
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 2 سال پیش)
      با سلام شما بايد يك بررسي از نظر شمارش سلول هاي خوني و قند و چربي و تيروييد شويد،در صورت نرمال بودن مي شه بعضي داروها رو جهت درمان شما امتحان كرد.
  • تصویر کاربر جهانشاهی یکشنبه ۱۳ خرداد ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید.پدرم حدود 67 سال سن دارن که چند سالی قند خون دارن ولی کنترل شده هست .ایتم قند خونشون بین 100 تا 170 متغیر هستش.ولی در حال حاضر حدود 3 ماه هستش که پاهاش تا نیمه های ساق پا داغ میشه به شدت که بعضی وقتها این گرما بالا هم کشیده میشه و سرشون هم داغ میشه.این حالت که بهشون دست میده بیحال میشن و هیچ کار خاصی نمیتونن انجام بدن.توی این 3 ماه حدود 8 تا 9 کیلو وزن کم کردن با اینکه میزان غذاشون کم نشده.چندین سری ازمایش دادن که موردی نبوده و دکترهای مختلف رفتن که تشخیص ندادن چیزی رو.ما الان روز به روز شاهد ضعیف و رنجور شدنشون هستیم ونمیدونیم باید چه کاری کنیم.از دکتر عزیز خواهشمندم یه راهی پیش پای ما بزارن.در ضمن ما شیراز هستیم .اگه دکتری مد نظرتون بود بهمون معرفی کنید.با تشکر و سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی یکشنبه ۱۳ خرداد ۹۷( 2 سال پیش)
      با سلام برا معاينه دقيق و بررسي عوارض ديابت به همكاران فوق غدد در شيراز مراجعه كنيد.
درحال دریافت اطلاعات