میکرواینجکشن یا ICSI چیست ؟

روش‌های کمک باروری انواع بسیار زیاد دارند که از بسیار ساده شروع و به بسیار پیچیده ختم می‌شوند. باید دانست که هر زوجی نیازهای مخصوص به خودشان را دارند و باید روش مناسب همان زوج را به آن‌ها پیشنهاد کرد.

نبض ما – گردآوری

حدود ۱۰-۱۵ درصد زوج‌ها نابارور هستند و در اغلب موارد نیاز است از روش‌های کمک باروری -که در اصطلاح علمی به آنها (Assisted Reproductive Techniques(ART می‌گویند- استفاده شود.

ICSI یا میکرواینجکشن مانند IVF و IUI یکی از روش‌های کمک باروری (ART) است. برخلاف آی یو آی (IUI) که در آن اسپرم‌های مرد توسط لوله‌ای وارد رحم خانم می‌شوند، در IVF و ICSI، تخمک خانم با اسپرم مرد در خارج از بدن، در محیط آزمایشگاه باهم ترکیب می‌شوند و پس از لقاح، جنین حاصله در داخل رحم خانم گذاشته می‌شود. تفاوت IVF و ICSI در نحوه لقاح یافتن تخمک است. در IVF اسپرم در معرض تخمک قرار داده می‌شود تا خودش وارد تخمک شود درحالی‌که در ICSI اسپرم با سوزن مخصوص به داخل تخمک وارد می‌شودمعمولاً این روش در بیمارانی که اسپرم آن‌ها از نظر تعداد و شکل دارای کیفیت پایینی است، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در تمام مواردی که شرایط رسیدن اسپرم به تخمک در رحم فراهم نباشد مانند بسته بودن لوله‌های رحمی، چسبندگی‌های حفره لگنی، تعداد کم اسپرم و تحرک پایین اسپرم از روش ICSI یا میکرواینجکشن استفاده می‌شود.

مراحل انجام عمل میکرواینجکشن

در مرحله اول میکرواینجکشن برای تحریك تخمدان‌ها، از داروهای هورمونی استفاده می‌شود. تزریق عضلانی آمپول HMG تخمدان‌ها را برای رشد فولیكول تحریك می‌كند و تزریق عضلانی آمپول HCG باعث بلوغ تخمك‌ها و انجام تخمك گذاری می‌شود.

 در مرحله دوم عمل میکرواینجکشن تخمك گیری با یكی از دو روش لاپاراسكوپی یا با مشاهدات سونوگرافی از طریق واژینال امكان پذیر است كه در پژوهشكده رویان این كار با استفاده از روش دوم انجام می‌گیرد. در روش دوم نیازی به بیهوشی نیست و با یك بیهوشی كوتاه مدت یا بی‌حسی موضعی قابل انجام است. با استفاده از دستگاه سونوگرافی پزشك فولیكول‌ها را مشاهده می‌كند و با سوزن‌های مخصوص مایع فولیكولی همراه با تخمك كشیده می‌شودكه به این عمل اصطلاحا پانكچر می‌گویند.

در مرحله سوم میکرواینجکشن ابتدا سلول‌های دور تخمك به كمك آنزیم جدا می‌شود سپس اسپرم به داخل تخمك تزریق می‌شود.در عمل میكرواینجكشن نیز، برای افزایش درصد موفقیت، چندین تخمك لقاح می‌یابد لذا تعداد جنین‌های تشكیل یافته زیاد است كه اگر این جنین‌ها كیفیت مطلوبی داشته باشند تعدادی از آنها با صلاحدید زوج منجمد و نگهداری می‌شوند تا در صورت نیاز برای بارداری‌های بعدی از این جنین‌ها استفاده شود.

 در مرحله چهارم و پایانی میکرواینجکشن نیز نیازی بیهوشی عمومی نیست. جنین به وسیله یك كاتتر به داخل رحم منتقل می‌شود و یكی دو ساعت بعد از انتقال جنین بیمار مرخص می‌شود.

انجام عمل میکرواینجکشن ممکن است چه عوارضی داشته باشد؟

– احساس درد در ناحيه‌ی شکم پس از انجام عمل تخمک کشی (پانکچر) ممکن است وجود داشته باشد که چنانچه با مصرف مسکن برطرف نگردد بايد با پزشک مشورت کرد. – ممکن است لکه بينی يا خونريزی خفيفی طی يک تا دو روز بعد از عمل تخمک کشی ديده شود. چنانچه خونريزی به رنگ قرمز روشن و يا شديد باشد بايد سريعاً با پزشک مشورت نمود.

– تا ۲۴ ساعت پس از انجام عمل تخمک کشی ممکن است بيمار دچار تهوع يا سرگيجه‌ی خفيف شود که معمولاً از عوارض داروهای بيهوشی است. اگر اين حالت پايدار باشد بايد با پزشک مشورت کرد.

– از آنجايی که در پاره‌ای از موارد تحريک بيش از حد تخمدان (هيپراستيموليشن OHSS) رخ می‌دهد، لازم است بيمار به علائم اين پديده توجه داشته باشد. اين علائم می‌تواند شامل بزرگ شدن شديد تخمدان، درد زير شکم، تهوع و استفراغ، اتساع شکم و افزايش وزن به دليل ورم (اِدِم) باشد.

– درصورت بروز اين علائم، فرد بايد حدود ۸ ليوان آب در روز بنوشد و بلافاصله با کارشناسان مرکز ناباروری تماس بگيرد. اين پديده گرچه بسيار نادر است ولی می‌تواند برای بيمار بسيار خطرناک باشد و با لخته شدن خون در عروق به مغز و ريه‌ها آسيب برساند.

– نشانگان تحريک‌پذيری بيش از اندازه‌ی تخمدان‌ها (OHSS) پی آمد پاسخ بيش از اندازه‌ی تخمدان‌ها به داروهای باروری است. به طور معمول به ۸ تا ۱۰ فوليکول نياز هست، اما گاهی فوليکول‌های بيشتری رشد می‌کنند. اين وضعيت ممکن است فقط با اندکی ورم همراه باشد يا ناراحتی‌های بيشتری پديد آورد و گاهی فرد را به بيمارستان بکشاند.

– پزشکان در بررسی‌های آغازين می‌کوشند آن دسته از زنانی را که ممکن است به چنين عارضه‌ای دچار شوند، شناسايی کنند. مصرف دقيق داروهای باروری نيز می‌تواند از بروز آن پيش‌گيری کند. همچنين، در جريان مصرف داروها چند بار سونوگرافی انجام می‌شود تا پزشکان روند رشد فوليکول‌ها را پی گيری کنند و اگر نشانه‌هايی از بروز نشانگان تحريک‌پذيری بيش از اندازه‌ی تخمدان‌ها، ديدند، از مقدار مصرف داروها بکاهند.

– در روش میکرواینجکشن مثل هر روش ديگر کمک باروری (ART) خطر حاملگی چند قلوبی وجود دارد. چندقلوزايی عاملی نامطلوب است زيرا خطر زايمان زودرس و مرگ‌ومير را در جنين‌ها افزايش می‌دهد.

–  خطر بارداری خارج رحمی مانند بارداری در لوله‌های تخمک بر (لوله‌های فالوپ) به جای رحم نيز وجود دارد. اين بارداری بيرون از رحم چنانچه تشخيص داده نشود، می‌تواند خطرهايی به همراه داشته باشد. از اين رو، پس از مثبت شدن آزمون بارداری از مادر می‌خواهند که دو هفته‌ی ديگر به سونوگرافی برود تا از اين راه از سلامت بارداری و اين که جنين درون رحم يا بيرون از آن است، آگاه شوند.

مزایا و محدودیت‌های میکرواینجکشن

یکی از مزایای میکرواینجکشن این است که حتی اگر یک اسپرم سالم از مرد وجود داشته باشد این عمل قابل انجام است. مزیت دیگر میکرواینجکشن این است که اگر بیمار فاقد لوله‌های رحمی باشد نیز مشکلی در انجام این عمل به وجود نمی‌آید. اما محدودیت میکرواینجکشن آن است که میزان بارداری در زنان بالای ۴۰ سال به علت پایین بودن کیفیت تخمک‌های زن کاهش می‌یابد.

میکرواینجکشن تا چه اندازه موفقیت آمیز است؟

 همه‌ی مراکز درمان ناباروری و نازایی امیدوارند که همه‌ی زوج‌هایی که لقاح خارج رحمی انجام می‌دهند با موفقیت و سلامتی بچه‌دار شوند. با وجود این، میزان موفقیت این روش در پیشرفته‌ترین مراکز جهان نیز کمتر از ۴۰ درصد است. میزان موفقیت در ایالات‌متحده‌ی آمریکا در هر بار لقاح خارج رحمی، به شرح زیر است:

۳۰ تا ۳۵ درصد برای زنان زیر ۳۵ سال

۲۵ درصد برای زنان ۳۵ تا ۳۷ سال

۱۵ تا ۲۰ درصد برای زنان ۳۸ تا ۴۰ سال

۶ تا ۱۰ درصد برای زنان بالای از ۴۰ سال

بر اساس نتایج اعلام‌شده در انجمن جنین شناسی و تولیدمثل اروپا (ESHRE) درصد موفقیت در حاملگی در سال ۲۰۱۰ با استفاده از روش میکرواینجکشن ۳۲/۱درصد بوده است.

با وجود این، جای نگرانی نیست، چرا که کارشناسان می‌کوشند دلایل شکست را ریشه‌یابی کنند و با انجام دوباره‌ی روند لقاح در آزمایشگاهی سرانجام شادکامی را برای زوج‌ها به ارمغان آورند.

4.4/5 - (7 امتیاز)