جوش ناحیه تناسلی: علت‌ها، تفاوت با زگیل و کِی نگران شویم

به‌روزرسانی ۲۴ مهر ۱۴۰۵ · انتشار ۲۰ فروردین ۱۳۹۶ · تحریریه نبض ما · بازبینی علمی: دکتر عباس انتظاری

جوش زیر پوستی در ناحیه تناسلی

پاسخ کوتاه: جوش زیر پوستی در ناحیه تناسلی، چه در مردان چه در زنان، علت‌های مختلفی دارد: التهاب فولیکول مو، موی زیر پوست مانده بعد از اصلاح، کیست پوستی، کورک، دانه‌های فوردایس یا مولوسکوم. منابع پزشکی بیشتر این‌ها را معمولاً بی‌خطر می‌دانند، ولی بعضی برجستگی‌ها مثل زگیل، تبخال یا زخم سیفلیس هم شبیه جوش به‌نظر می‌رسند و باید بررسی شوند.

در ادامه می‌خوانید هر نوع برجستگی معمولاً چه شکلی دارد، چه کارهایی نکنید و کِی باید به پزشک مراجعه کنید.

جوش زیر پوستی ناحیه تناسلی چیست؟

«جوش زیر پوستی» اسم یک بیماری نیست؛ اسمی است که ما روی هر برجستگی کوچک زیر یا روی پوست می‌گذاریم. در ناحیه‌ی تناسلی، این برجستگی ممکن است کنار ریشه‌ی مو باشد، زیر پوست حس شود یا روی سطح پوست دیده شود.

برای همین بهتر است به‌جای «جوش دارم» بپرسید: این برجستگی دقیقاً چه شکلی است؟ دردناک است یا نه؟ تاول یا زخم دارد؟ تنهاست یا گروهی؟ جواب این سؤال‌ها کمک می‌کند بفهمید با کدام علت روبه‌رو هستید و چقدر باید عجله کنید.

علت‌های شایع و معمولاً بی‌خطر

اینفوگرافیک انواع برجستگی ناحیه تناسلی و علت هر کدام

التهاب فولیکول مو (فولیکولیت)

فولیکول یعنی کیسه‌ی کوچکی که ریشه‌ی مو در آن است. مدلاین‌پلاس می‌نویسد فولیکولیت وقتی شروع می‌شود که فولیکول آسیب ببیند یا بسته شود، مثلاً با اصلاح یا ساییدن لباس. بیشتر وقت‌ها فولیکول آسیب‌دیده با باکتری استافیلوکوک عفونی می‌شود.

علائمش طبق همین منبع: بثورات، خارش و جوش یا جوش چرکی کنار فولیکول مو، از جمله در کشاله‌ی ران و ناحیه‌ی تناسلی. کمپرس گرم و مرطوب ممکن است به تخلیه‌ی فولیکول‌ها کمک کند. اگر درمان لازم شود، پزشک ممکن است آنتی‌بیوتیک موضعی یا خوراکی یا داروی ضدقارچ تجویز کند.

موی زیر پوست مانده (موی فرورفته)

NHS می‌گوید موی زیر پوست وقتی پیش می‌آید که مو دوباره به داخل پوست رشد کند و برجستگی‌های اغلب خارش‌داری بسازد. این برجستگی‌ها روی پوست روشن ممکن است قرمز و روی پوست تیره‌تر رنگ دیگری داشته باشند. ناحیه‌ی شرمگاهی یکی از جاهایی است که NHS نام می‌برد، چون اصلاح می‌شود.

خبر خوب اینکه طبق همان منبع، معمولاً برای موی زیر پوست نیازی به کمک پزشکی نیست. بهترین پیشگیری اصلاح‌نکردن است. اگر اصلاح می‌کنید، در جهت رشد مو بتراشید و خیلی از ته نزنید؛ NHS می‌گوید گذاشتن ته‌ریش دست‌کم ۱ میلی‌متری کمک می‌کند.

کیست پوستی

به نوشته‌ی NHS، کیست پوستی برجستگی گردی درست زیر پوست است که اغلب پر از مایع یا چرک است و گاهی یک نقطه‌ی تیره‌ی کوچک در وسط دارد. اندازه‌اش از کوچک‌تر از یک نخود تا چند سانتی‌متر فرق می‌کند. کیست‌ها معمولاً بی‌خطرند و اغلب درمان لازم ندارند.

در زنان، برجستگی نرمی در یک طرفِ دهانه‌ی واژن ممکن است کیست بارتولین باشد. NHS می‌گوید این کیست ممکن است کوچک و بدون درد باشد، ولی هر برجستگیِ داخل یا اطراف واژن را باید پزشک ببیند. اگر به جوش‌های داخل واژن فکر می‌کنید، جوش واژن چرا به وجود می‌آید را هم بخوانید.

کورک

کورک، به گفته‌ی NHS، برجستگی سفت و دردناکی است که پر از چرک می‌شود و می‌تواند در هر جای بدن پیدا شود. بیشتر کورک‌ها خودشان خوب می‌شوند. NHS پیشنهاد می‌کند پارچه‌ی تمیزی را در آب گرم خیس کنید و ۱۰ دقیقه، ۴ بار در روز روی کورک نگه دارید.

دانه‌های فوردایس

طبق DermNet، دانه‌های فوردایس غده‌های چربیِ بدون ریشه‌ی مو هستند که از روی پوست دیده می‌شوند. این دانه‌ها برجستگی‌های کوچک ۱ تا ۵ میلی‌متری، کمی برآمده و زرد یا سفیدند و روی سر یا تنه‌ی آلت، و در زنان در فرج و واژن، پیدا می‌شوند.

طبق همین منبع، این دانه‌ها بیماری مقاربتی نیستند، مسری نیستند، معمولاً بی‌خطرند و درمان لازم ندارند. برای جزئیات بیشتر، دانه‌های فوردایس تناسلی را ببینید.

مولوسکوم

NHS می‌گوید دانه‌های مولوسکوم حدود ۲ تا ۵ میلی‌متر پهنا دارند، معمولاً با هم ظاهر می‌شوند و هر کدام یک فرورفتگی سفید و براق در وسط دارد. بیشتر از راه تماس مستقیم پوست منتقل می‌شود. در بزرگسالانی که از راه تماس جنسی مبتلا می‌شوند، ممکن است روی پایین شکم، ناحیه‌ی تناسلی و ران‌ها دیده شود.

طبق همان منبع، مولوسکوم معمولاً ظرف ۱۸ ماه بدون درمان برطرف می‌شود. ولی اگر دانه‌ها نزدیک ناحیه‌ی تناسلی هستند، NHS مراجعه به پزشک را توصیه می‌کند.

جدول: کدام برجستگی چه شکلی است و معمولاً خطرناک است؟

نوع برجستگیظاهر معمولمعمولاً خطرناک است؟
فولیکولیتجوش یا جوش چرکی کنار ریشه‌ی مو، همراه با خارشمعمولاً نه؛ اگر بیش از ۲ تا ۳ روز ماند یا بدتر شد، پزشک
موی زیر پوستبرجستگی برآمده و خارش‌دار در جای اصلاح‌شدهمعمولاً نه؛ اگر داغ، متورم یا خیلی دردناک شد، پزشک
کیست پوستیبرجستگی گرد زیر پوست، گاهی با نقطه‌ی تیره در وسطمعمولاً نه؛ اگر قرمز و دردناک شد، زود به پزشک
کورکبرجستگی سفت و دردناک که پر از چرک می‌شودبیشترشان خودشان خوب می‌شوند؛ تب و لرز یعنی مراجعه‌ی فوری
دانه‌های فوردایسدانه‌های ریز ۱ تا ۵ میلی‌متری زرد یا سفیدنه؛ مسری نیست و درمان لازم ندارد
مولوسکومدانه‌های ۲ تا ۵ میلی‌متری با فرورفتگی سفید در وسطمعمولاً خودش برطرف می‌شود؛ در ناحیه‌ی تناسلی، پزشک
زگیل تناسلیبرجستگی کوچک و زبر، گاهی گروهی و شبیه گل‌کلمباید معاینه شود؛ قابل انتقال است
تبخال تناسلیتاول‌های کوچک که می‌ترکند و زخم قرمز می‌گذارندباید معاینه شود؛ مسری است
زخم سیفلیسزخم کوچک، معمولاً بدون درد و گاهی فقط یکیباید آزمایش و درمان شود

تفاوت جوش با زگیل تناسلی و تبخال تناسلی

زگیل تناسلی: NHS می‌گوید زگیل تناسلی معمولاً برجستگی کوچک و زبری روی پوست است و گروهی از آن‌ها ممکن است شبیه گل‌کلم باشد. اغلب علامتی ندارد، ولی گاهی دردناک، خارش‌دار یا خونریزی‌دهنده است. ویروسش حتی وقتی زگیلی دیده نمی‌شود هم منتقل می‌شود. برای تشخیص و درمان، زگیل تناسلی از تشخیص تا درمان و برای خودِ ویروس، HPV چیست؟ را بخوانید.

تبخال تناسلی: طبق NHS، تبخال تناسلی با تاول‌های کوچکی خودش را نشان می‌دهد که می‌ترکند و زخم‌های باز و قرمزی دور ناحیه‌ی تناسلی، مقعد، ران یا باسن می‌گذارند. گزگز، سوزش یا خارش اطراف ناحیه‌ی تناسلی و درد هنگام ادرار هم از علائم آن است. تبخال از همان لحظه‌ی اول گزگز یا خارشِ هر دوره‌ی تازه مسری است. بیشتر بخوانید: تبخال تناسلی.

زخم سیفلیس: NHS زخم سیفلیس را زخم کوچکی روی آلت، واژن یا اطراف مقعد توصیف می‌کند که معمولاً بدون درد است و ممکن است فقط یکی باشد. چون درد ندارد، ممکن است دیده نشود. علائم ممکن است بیایند و بروند یا کم شوند، در حالی که عفونت در بدن مانده و درمان لازم است؛ تنها راه اطمینان آزمایش است.

پس یک قاعده‌ی ساده: جوشِ کنار ریشه‌ی مو با خارش، بیشتر شبیه فولیکولیت یا موی زیر پوست است. ولی برجستگی زبر و گل‌کلمی، تاول، یا هر زخمی، چه دردناک چه بدون درد، دلیلی برای معاینه است.

چه کارهایی نکنیم؟

  • فشار ندهید و نترکانید. NHS می‌گوید کورک را نکنید، فشار ندهید و سوراخ نکنید، و کیست پوستی را فشار ندهید، چون می‌تواند عفونت بسازد یا آن را پخش کند.
  • موی زیر پوست را نکنید. طبق NHS خاراندن، کندن یا فشاردادن موی زیر پوست به پوست آسیب می‌زند و می‌تواند به عفونت برسد.
  • دانه‌های مولوسکوم را نخارانید. NHS می‌گوید فشاردادن یا خاراندن آن‌ها ممکن است عفونت یا جای زخم بگذارد.
  • داروی زگیل داروخانه را روی ناحیه‌ی تناسلی نزنید. NHS می‌گوید این داروها برای زگیل تناسلی ساخته نشده‌اند.
  • اگر فولیکولیت دارید، فعلاً اصلاح نکنید. مدلاین‌پلاس توصیه می‌کند در صورت امکان آن ناحیه را اصلاح نکنید و اصطکاک لباس را کم کنید؛ اگر ناچارید، از تیغ تمیز و نو یا ماشین اصلاح برقی استفاده کنید.
  • با کورک به استخر و باشگاه نروید. NHS می‌گوید تا وقتی کورک خوب نشده از استخر و باشگاه دوری کنید، چون ممکن است عفونت را به دیگران منتقل کنید.

اینفوگرافیک نشانه‌های هشدار جوش ناحیه تناسلی که نیاز به پزشک دارد

کِی به پزشک مراجعه کنم؟

فوری، همان روز به پزشک مراجعه کنید اگر:

  • برجستگی قرمز و دردناک است، یا پوست اطرافش داغ و متورم شده است
  • تب و لرز یا حال عمومی بد دارید (NHS در کورک این را دلیل مراجعه‌ی فوری و در موی زیر پوست دلیل مراجعه به پزشک می‌داند)
  • خانم هستید و برجستگی کنار دهانه‌ی واژن در چند ساعت یا چند روز بزرگ‌تر و دردناک‌تر شده، چرک دارد یا داغ، متورم و قرمز است

به‌زودی به پزشک یا مرکز بهداشت مراجعه کنید اگر:

  • برجستگی‌ای روی پوست دارید و نمی‌دانید چیست
  • تاول یا زخم در ناحیه‌ی تناسلی دارید، یا گزگز، سوزش و درد هنگام ادرار
  • زخمی بدون درد روی آلت، واژن یا اطراف مقعد دیده‌اید
  • شریک جنسی‌تان زگیل تناسلی یا بیماری مقاربتی دیگری دارد
  • علائم فولیکولیت بیش از ۲ تا ۳ روز مانده، بدتر شده یا مدام برمی‌گردد
  • کورک‌تان ۲ هفته مانده و مراقبت خانگی کمک نکرده، کورک‌ها مدام برمی‌گردند یا چند کورک کنار هم دارید
  • دانه‌هایی شبیه مولوسکوم نزدیک ناحیه‌ی تناسلی دارید
  • خانم هستید و برجستگی‌ای داخل یا اطراف واژن پیدا کرده‌اید
  • باردارید و فکر می‌کنید تبخال تناسلی دارید (به ماما یا پزشک خود بگویید)

با پزشک خود مشورت کنید. این مقاله جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست.

پرسش‌های پرتکرار

جوش ناحیه تناسلی از چه چیزی است؟

علت‌های مختلفی دارد. التهاب فولیکول مو (فولیکولیت)، موی زیر پوست مانده بعد از اصلاح، کیست پوستی، کورک، دانه‌های فوردایس و مولوسکوم از جمله‌ی آن‌ها هستند. زگیل و تبخال تناسلی هم ممکن است شبیه جوش به‌نظر برسند، پس اگر مطمئن نیستید، معاینه‌ی پزشک راه روشن است.

جوش روی آلت تناسلی خطرناک است؟

بستگی به نوعش دارد. مثلاً طبق <span dir="ltr">DermNet</span> دانه‌های فوردایس روی آلت معمولاً بی‌خطرند، مسری نیستند و درمان لازم ندارند. ولی تاول‌هایی که می‌ترکند و زخم قرمز می‌گذارند ممکن است تبخال تناسلی باشند و زخم بدون درد ممکن است نشانه‌ی سیفلیس باشد؛ این‌ها باید بررسی شوند.

جوش ناحیه تناسلی را بترکانم؟

نه. <span dir="ltr">NHS</span> توصیه می‌کند کورک را فشار ندهید و سوراخ نکنید، کیست پوستی را فشار ندهید و موی زیر پوست را نکنید یا فشار ندهید، چون می‌تواند پوست را آسیب بزند و به عفونت برسد. <span dir="ltr">DermNet</span> هم برای دانه‌های فوردایس می‌گوید آن‌ها را نکنید و فشار ندهید.

فرق جوش با زگیل تناسلی چیست؟

طبق <span dir="ltr">NHS</span> زگیل تناسلی معمولاً برجستگی کوچک و زبری است که گاهی گروهی و شبیه گل‌کلم دیده می‌شود و اغلب علامتی ندارد. فولیکولیت، به نوشته‌ی مدلاین‌پلاس، به شکل جوش یا جوش چرکی کنار فولیکول مو همراه با خارش است. تشخیص قطعی با معاینه است.

برای جوش ناحیه تناسلی در خانه چه کنم؟

برای فولیکولیت، مدلاین‌پلاس کمپرس گرم و مرطوب را مفید می‌داند و می‌گوید اگر می‌شود آن ناحیه را اصلاح نکنید و اصطکاک لباس را کم کنید. برای کورک، <span dir="ltr">NHS</span> توصیه می‌کند پارچه‌ی تمیزی را که در آب گرم خیس کرده‌اید ۱۰ دقیقه و ۴ بار در روز روی آن نگه دارید. اگر بهتر نشد، به پزشک مراجعه کنید.

کِی جوش تناسلی نیاز به پزشک دارد؟

اگر نمی‌دانید برجستگی چیست، اگر قرمز، داغ، دردناک یا متورم است، اگر تب و لرز دارید، اگر تاول، زخم یا درد هنگام ادرار دارید، یا اگر شریک جنسی‌تان زگیل یا بیماری مقاربتی دارد. مدلاین‌پلاس هم می‌گوید اگر علائم فولیکولیت بیش از ۲ تا ۳ روز ماند، بدتر شد یا مدام برگشت، با پزشک تماس بگیرید.

داروی زگیل داروخانه را می‌شود روی ناحیه تناسلی زد؟

نه. <span dir="ltr">NHS</span> می‌گوید داروهای زگیل داروخانه را برای زگیل تناسلی به کار نبرید، چون برای آن ساخته نشده‌اند. درمان را پزشک تعیین می‌کند.

منابع

اگر این موضوع برای شما شخصی است و به نظر پزشک نیاز دارید:

دکتر عباس انتظاری · تخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی

دیدن سایت دکتر عباس انتظاری

نظرات خوانندگان (۱۰)

این نظرها از نسخه‌ی قبلی نبض ما منتقل شده‌اند و امکان ثبت نظر تازه فعلاً بسته است.

  1. ساسان

    با سلام بنده یک جوش در جداره ی آلت به دلیل اصلاح با تیغ داشتم که به صورت دستی چرک آن را خارج کردم و به مدت ۲ روز تتراسایکلین ۳ درصد استفاده کردم و هنگام رابطه ی جنسی احساس کردم کمی چرک دارد و سر جوش باز شده است آیا باعث عفونت واژن میشود؟

    1. علی

      با سلام و عرض ادب بنده در زیر آلت تناسلی یک جوش به صورت زیرپوستی متوجه شدم که در مرحله اول بسیار کوچک بود و سایز کروی شکلی داشت در طول مدت یک هفته این جوش بزرگ شد تا جایی ک جوش تبدیل به یک جوش سر سفید شد حال مدتی است ک سر سفیدی خود را از دست داده و در همان سایز یا شاید کمی کوچکتر مانده است این جوش در زیر آلت در نزدیکی رگی ک مشخص است به وجود آمده است

    2. میثم شاه رضایی

      سلام. خسته نبا شید. بر روی پوست بیضه ها من جوش های زیر پوستی نسبط بزرگ ایجاد شده ب تازگی بالای آلت تناسلی فسمت که مو رشد میکند جوس های عفونی با درد زیاد ب وجود امده. باید چه روشی اسنفاده کنم برطرف بسن

  2. Mobina

    سلام دختری 18 ساله ام حدود یه ساله تعدادزیادی جوش زیر پوستی در ناحیه تناسلی درآوردم البته تو اینترنت که سرچ کردم فهمیدم بهش میگن دانه های فوردایس که درمانم نداره من خیلی نگرانم چکار کنم که از بین برن؟؟ اگه جواب بدید ممنون میشم.

  3. پوریا

    باسلام بنده یک جوش زیرپوستی یر قسمت بیضه دارم ک خیلی وقته هست ها نازشم ب اندازه یک عدس یکم بزرگت تر است ب ضکل گرد ک منو خیلی نگران کرده اولش فک میکردم زیگیله ولی بد فهمیدم جوشه درمان سادش چیع درمان خونگیش ممنون میشم راهنمایی کنید

  4. کاربر

    سلام در زیر شکم من جوش میزند و جوشه هاچرکی هستند و داخل انها مو وجود دارد که بیرون نمی اید تا خودم انرا باز نکنم راه درمان چیست

    1. کاربر

      سلام باید به دکتر مراجعه کنی احتمالا کیست مویی باشه

  5. جواد

    با سلام. بنده حدود1ساله که روی بیضه هام دوتا دونه کوچک چرکی زد و به مرور زمان این دوتا دونه بزرگ شدن و بایکی از دونه ها ور رفتم تا سر باز کرد و خیلی ازش چرک بیرون اومد.تا اینکه الان تعداد دونه ها خیلی زیاد شدن و کوچک و بزرگ دارن.این دونه ها دردی ندارن و به دلیل اینکه بنده 15ساله معتاد به تریاک هستم. ..زمانی که زیاد مصرف کنم پوست بیضه و حتی این دونه ها شروع به خارش کرده و حتی سوزش و درد ندارن و فقط خارش دارن.ولی از چندروز پیش یکی از دونه ها که در حال رشد بود مثل دونه چرکی که توی تمام نقاط بدن میزنه و سر باز میکنه و درد کمی داره….درد داشت تا اینکه اون دونه رو ترکوندم و چرک ازش بیرون اومد.میخواستم بدونم این دونه ها در اثر چی میتونه باشه؟ای کاش میتونستم عکس براتون بفرستم تا بهتر متوجه بشید و علائمش رو واضح از روی تصویر ببینید تا بهتر بتونید پاسخ بدید. منون و متشکر و سپاسگذارم موفق و موئید باشید.باتشکر.

  6. Andiya

    جوش زیرپوستی دردناک بزرگی در ناحیه تناسلیم ایجاد شده چیکار کنم

مقاله‌های مرتبط