آشنایی با مضرات و خواص درمانی شوید

به‌روزرسانی ۲۳ مهر ۱۴۰۵ · انتشار ۲۱ تیر ۱۳۹۶ · تحریریه نبض ما

شوید

مضرات شوید چیست؟ مهم‌ترین عوارضی که در منابع علمی برای شوید ثبت شده دو تاست: تماس پوست با شوید تازه و بعد آفتاب می‌تواند واکنش پوستی ایجاد کند، و به‌ندرت آلرژی شدید به شوید گزارش شده است. درباره‌ی «مضرات شوید برای مردان و زنان» فقط مطالعه‌ی حیوانی روی عصاره‌ی غلیظ دانه وجود دارد؛ پایین‌تر توضیح داده‌ایم.

شوید یکی از سبزی‌های پرطرفدار است. این سبزی علاوه بر طعم دادن به انواع غذاها در طب سنتی مصارف درمانی هم دارد؛ در ادامه گفته‌ایم کدام‌ها پشتوانه‌ی علمی دارند.

شوید گیاهی است یکساله یا دوساله که گاهی ارتفاع آن به یک متر نیز می‌رسد. ریشه آن راست و مخروطی شکل و سفید است. این گیاه در اکثر نقاط دنیا من جمله قسمت‌های جنوب اروپا، ‌مصر، ‌آمریکا و چین پرورش داده می شود.

این گیاه از لحاظ شکل ظاهر، گل‌ها و میوه بسیار شبیه به گیاه زیره بوده با این تفاوت که گل شوید زرد رنگ و گل زیره سفید رنگ است.

کم خوابی

زمان جمع آوری اواسط بهار تا اواسط تابستان است.برخی خواص دارویی شوید عبارتند از:
  • ارزش غذایی: طبق داده‌ی وزارت کشاورزی آمریکا (USDA)، شوید تازه کم‌کالری و منبع کلسیم، آهن، پتاسیم و ویتامین C است (جدول پایین).
  • از برگ‌ها و تخم‌های شوید در طب سنتی به‌عنوان خوشبوکننده‌ی دهان استفاده می‌شود.
  • چربی خون: یک متاآنالیز ۷ کارآزمایی با ۳۳۰ نفر نشان داد مکمل شوید کلسترول بد (LDL) را به‌طور میانگین حدود ۱۶ میلی‌گرم در دسی‌لیتر پایین آورد، ولی روی کلسترول کل، تری‌گلیسرید، کلسترول خوب (HDL) و قند ناشتا اثر معنی‌داری نداشت. یک کارآزمایی دیگر هم هیچ اثری روی چربی خون ندید. شوید جای داروی چربی خون را نمی‌گیرد.
  • شیر مادر: شوید در طب سنتی برای افزایش شیر مادر توصیه می‌شود، ولی به گفته‌ی LactMed کارآزمایی بالینی معتبری این کاربرد را تأیید نمی‌کند.
  • درد قاعدگی: در یک کارآزمایی کوچک روی ۷۵ دانشجو، شوید در کاهش شدت درد قاعدگی به اندازه‌ی مفنامیک اسید مؤثر بود؛ ولی مرور کاکرین در سال ۲۰۱۶ شواهد شوید را ناکافی و کم‌کیفیت دانست (فقط یک کارآزمایی کوچک).
  • خونریزی پس از زایمان: در یک کارآزمایی روی ۲۰۰ زن، عصاره‌ی دانه‌ی شوید (کنار عصاره‌ی خرما و هسته‌ی انگور، که خرما بیشترین اثر را داشت) خونریزی پس از زایمان را کم کرد. این شواهد هنوز محدود است و جای مراقبت پزشکی زایمان را نمی‌گیرد.
ارزش غذایی ۱۰۰ گرم شوید تازه (USDA)مقدار
انرژی۴۳ کیلوکالری
ویتامین C۸۵ میلی‌گرم
کلسیم۲۰۸ میلی‌گرم
آهن۶٫۶ میلی‌گرم
پتاسیم۷۳۸ میلی‌گرم
فولات۱۵۰ میکروگرم

یک قاشق غذاخوری شوید تازه فقط چند گرم است، پس سهم واقعی آن از این مواد در یک وعده‌ی غذا خیلی کمتر از اعداد جدول است.

حتماً بخوانید:‌ لیست عرقیات گیاهی برای چاق شدن

خواص عرق شوید

در طب سنتی نوشیدن عرق شوید بعد از غذا را برای کم کردن چربی خون، سوءهاضمه و نفخ توصیه می‌کنند. شواهد علمیِ چربی خون (بالا) مربوط به قرص و مکمل شوید است، نه عرق؛ و برای بقیه‌ی این کاربردها کارآزمایی معتبری پیدا نکردیم. اگر چربی خون بالا دارید، عرق شوید را جایگزین داروی تجویزشده نکنید.

شوید گرم است یا سرد؟

در طب سنتی، شوید و عرق شوید از نظر طبیعت گرم و خشک شمرده می‌شوند.

نگهداری شوید

یکی از راه های نگهداری شويد خشک کردن آن است. ابتدا پس از پاک کردن و شستن سبزیجات، صبر کنید تا آب آن از آبکش خارج شود. یک راه مناسب برای خشک کردن شوید این است که آن را دسته کرده و به حالت وارونه آویزان کرد تا به تدریج خشک شود.

در این روش، اسانس ها ومواد مفید موجود در ساقه وارد برگ ها شده و آن ها را خوشبو تر می کند. راه دیگر این است که فر را در درجه حرارت ۱۷۵ فارنهایت (حدود ۸۰ درجه‌ی سانتی‌گراد) گرم کرده و یک لایه کم عمق از سبزیجات را کف سینی فر پهن کرد و آن در فر قرار دهید. پس از دو سه دقیقه فر را خاموش کرده و صبر کنید تا سینی به مدت 8 ساعت در فر باقی بماند.

در این مدت در فر را باز نکنید. سبزی خشک را فقط در ظرف شیشه ای و در محیط تاریک نگه داری کنید. در غیر این صورت عطر، مزه و مواد مفید آن تا حد زیادی از بین می رود. ظرف را دور از نور و حرارت قرار دهید بهتر است سبزی خشک شده را در زمان مصرف خرد کنید تا عطر آن به میزان بیشتری باقی بماند.

شوید برای لاغری

شاهد معتبری پیدا نکردیم که شوید یا عرق شوید چربی بسوزاند یا وزن را کم کند. چیزی که می‌دانیم این است که شوید تازه کم‌کالری است (۴۳ کیلوکالری در ۱۰۰ گرم) و می‌تواند بدون اضافه کردن کالری زیاد به غذا طعم بدهد.

کاهش وزن ناگهانی

درمانگران طب سنتی می‌گویند اضافه کردن عرق زیره و عرق شوید به آب، سوخت‌وساز را بالا می‌برد و به لاغری کمک می‌کند؛ این ادعا با پژوهش معتبر سنجیده نشده است.

مضرات شوید

  • حساسیت پوست به نور آفتاب: شوید در کنار کرفس، جعفری و هویج از گیاهانی است که تماس پوست با آن‌ها و بعد قرار گرفتن در آفتاب می‌تواند واکنش پوستی ایجاد کند (فیتوفوتودرماتیت). این عارضه از تماس پوستی است، نه از خوردن.
  • آلرژی: به‌ندرت آلرژی شدید (آنافیلاکسی) به شوید گزارش شده است. LactMed هم واکنش‌های پوستی گاه‌به‌گاه را، به‌خصوص بعد از تماس با شوید تازه، ذکر می‌کند.
  • مضرات شوید برای مردان: در مطالعه‌ای روی موش صحرایی، عصاره‌ی شوید تعداد و حرکت اسپرم و سطح تستوسترون را تغییر نداد، ولی موش‌های ماده‌ای که با نرهای گیرنده‌ی دوز بالای عصاره‌ی اتانولی جفت‌گیری کردند باردار نشدند. مطالعه‌ی حیوانی دیگری آسیبی به اسپرم ندید. مطالعه‌ی انسانی پیدا نکردیم؛ خوردن شوید به‌عنوان سبزی غذا با مصرف عصاره‌ی غلیظ فرق دارد.
  • مضرات شوید برای زنان: در یک مطالعه‌ی حیوانی، عصاره‌ی دانه‌ی شوید در موش ماده طول چرخه‌ی جنسی و هورمون پروژسترون را بالا برد؛ نویسندگان آن را نشانه‌ی احتمالی اثر ضدباروری دانستند، ولی باروری را مستقیم نسنجیدند. مطالعه‌ی انسانی درباره‌ی ایمنی مقدار زیاد دانه یا عصاره در بارداری پیدا نکردیم؛ اگر باردارید یا قصد بارداری دارید، پیش از مصرف دانه، عرق یا مکمل شوید با پزشک مشورت کنید.

کِی به پزشک مراجعه کنم؟

اگر بعد از خوردن یا لمس شوید لب، دهان، گلو یا زبانتان ناگهان ورم کرد یا نفستان تنگ شد، طبق NHS ممکن است واکنش آلرژیک شدید (آنافیلاکسی) باشد: فوراً با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید. اگر بعد از تماس با شوید و آفتاب روی پوستتان قرمزی یا تاول دیدید، به پزشک مراجعه کنید. اگر برای چربی خون یا قند خون دارو مصرف می‌کنید، پیش از مصرف منظم مکمل یا عرق شوید با پزشکتان مشورت کنید.

نبض ما– گردآوری

5/5 - (2 امتیاز)

پرسش‌های پرتکرار

مضرات شوید چیست؟

مهم‌ترین عوارضی که در منابع علمی ثبت شده: تماس پوست با شوید تازه و بعد آفتاب می‌تواند واکنش پوستی ایجاد کند (شوید از گیاهان حساس‌کننده به نور است)، و به‌ندرت آلرژی شدید به شوید گزارش شده است. درباره‌ی مصرف مقدار زیاد دانه یا عصاره در بارداری اطلاعات کافی نیست.

مضرات شوید برای مردان چیست؟

در مطالعه‌ای روی موش صحرایی، عصاره‌ی شوید تعداد و حرکت اسپرم و تستوسترون را تغییر نداد ولی با دوز بالا باروری کم شد؛ مطالعه‌ی حیوانی دیگری آسیبی به اسپرم ندید. مطالعه‌ی انسانی پیدا نکردیم و خوردن شوید به‌عنوان سبزی غذا با مصرف عصاره‌ی غلیظ فرق دارد.

مضرات شوید برای زنان چیست؟

در یک مطالعه‌ی حیوانی، عصاره‌ی دانه‌ی شوید در موش ماده طول چرخه‌ی جنسی و هورمون پروژسترون را بالا برد؛ نویسندگان آن را نشانه‌ی احتمالی اثر ضدباروری دانستند، ولی باروری را مستقیم نسنجیدند. اگر باردارید یا قصد بارداری دارید، پیش از مصرف دانه، عرق یا مکمل شوید با پزشک مشورت کنید.

آیا عرق شوید چربی خون را پایین می‌آورد؟

شواهد مربوط به قرص و مکمل شوید است، نه عرق. یک متاآنالیز ۷ کارآزمایی نشان داد مکمل شوید کلسترول بد (LDL) را کم کرد ولی روی کلسترول کل، تری‌گلیسرید و HDL اثر معنی‌دار نداشت، و یک کارآزمایی دیگر هیچ اثری ندید. جای داروی چربی خون را نمی‌گیرد.

آیا شوید شیر مادر را زیاد می‌کند؟

طبق LactMed (پایگاه داروها و شیردهی کتابخانه‌ی ملی پزشکی آمریکا)، کارآزمایی بالینی معتبری این کاربرد را تأیید نمی‌کند و یک مطالعه‌ی کوچک قدیمی برای یکی از اجزای اصلی شوید اثری ندید.

منابع

این مطلب آموزشی است و جای معاینه را نمی‌گیرد. اگر علائمی دارید، با پزشک خود مشورت کنید.

مقاله‌های مرتبط