خواص مرزه

خواص مرزه شامل خاصیت ضد میکروب، ضد درد و اسپاسم و ضد نفخ است. امروزه از خواص مرزه به منظور پیشگیری از رشد تومورها استفاده می شود.

نبض ما – مرزه (Savory) یکی از سبزی‌های معطر، خوش طعم و سرشار از مواد مغذی برای بدن بوده، از گیاهان دارویی مهم محسوب میشود. این سبزی از خانواده نعناییان بوده، در نواحی مختلف ایران به صورت پرورشی در سبزیكاری ها كاشته می شود و به طور خودرو در مناطق شمال، شمال غربی، غرب و قسمتهایی از مرکز و جنوب می روید.

مرزه گیاهى اســت یكســاله با شــاخه هاى نازك به رنگ ســبز مایل بــه كبــود و یکی از قدیمیترین داروهای گیاهی ایرانیان است. در كتب طب سنتی با نامهای «مرزه»، «صعتر»، «ایشن»، «اوشن»، «اویشن شیرازی» و به عربی «تدع» و به تركی «كلكلیك» نامیده می شود.

ارزش غذایی سبزی مرزه

مرزه، منبع بسیار عالی از مواد معدنی و ویتامین‌هاست که برای سلامت کلی بدن مفید و موثر است.برگ‌ها و شاخه‌های آن منبع بسیار غنی از پتاسیم، آهن، کلسیم، منیزیم، منگنز، روی و سلنیم می‌باشد. پتاسیم موجود در این گیاه، یکی از مهم‌ترین ترکیبات سلولی است و به کنترل ضربان قلب و فشار خون کمک می‌کند. منگنز نیز توسط بدن به عنوان یک کوفاکتور برای آنزیم‌های آنتی اکسیدان عمل می‌کند. آهن موجود در این سبزی به ویژه سبزی تازه، برای ساخت گلبول‌های قرمز خون ضروری است. این گیاه همچنین منبع غنی از ویتامین‌های مهمی همچون گروه B کمپلکس ، ویتامین A ، ویتامین C ، نیاسین، تیامین و پیرودوکسین است.

خواص مرزه در طب سنتی

مرزه براساس طب سنتی دارای طبیعت نسبتا گرم و خشك است و متخصصان طب سنتی بر این عقیده هستند که این سبزی ترکیبات ضد درد دارد و در درمان دردهای عصبی و کاهش چربی خون و کاهش وزن موثر است و از آن برای تسکین درد دندان استفاده میکردند. از دم کرده شاخ و برگهای گیاه مرزه به همراه همان میزان عناب، جهت تصفیه خون‌های غلیظ استفاده میشود. جوشانده مرزه به صورت حمام و به صورت استعمال خارجی، برای تسكین دردهای روماتیسمی و عصبی و برای تقویت اطفال ضعیف و مبتلا به نرمی استخوان موثر است.

کاهش چربی خون

یک طرح تحقیقاتی که در آزمایشگاه مركز تحقیقات گیاهان دارویی لرستان به مدت یك سال انجام شد، نشان داده است که گیاه “مرزه” با نام علمی “ساتوریا خوزستانیكا”  اگر درست مصرف شود، مانند داروهای شیمیایی میزان چربی خون را در بدن انسان كاهش می دهد.

لازم است پژوهشگران گیاه را پس از تبدیل به پودر، به شكل كپسول خوراكی درآورند تا برای كنترل چربی خون افراد بیمار از آن استفاده کنند.

کاهش وزن

به گزارش شبکه خبر، پژوهشگران دانشگاه علوم پزشكی لرستان با بررسی گروهی از افراد چاق دریافتند، افرادی كه از رژیم غذایی كم كالری همراه با مكمل گیاهی حاوی مرزه استفاده می كنند، در كاهش وزن خود موفق تر از افرادی هستند كه فقط رژیم غذایی كم كالری مصرف می كنند. پژوهشگران با توجه به نتایج این بررسی كه در مجله پزشكی دانشگاه علوم پزشكی تبریز منتشر شد، برای كاهش وزن، رژیم غذایی كم كالری همراه با مكمل این گیاه را توصیه می كنند.

فیبر موجود در این گیاه به کاهش LDL یا کلسترول بد خون کمک می‌کند، در حالیکه کلسترول خوب خون یا همان HDL را افزایش خواهد داد.

خاصیت ضد عفونی کنندگی

برگ‌های مرزه، دارای فنول‌های روغنی ضروری فراری همچون تیمول و کارواکرول است.تیمول یکی از مهم‌ترین روغن‌های ضروری است که خاصیت ضد قارچی و ضد عفونی آن از لحاظ علمی ثابت شده است.

علاوه بر موارد ذکر شده، ترکیبات فنولی دیگر همچون کارواکرول در مرزه از رشد باکتر‌ی‌های مختلف همچون coli و باسیلوس سرئوس جلوگیری می‌کند. بنابراین کارواکرول، به عنوان افزودنی غذایی سالم برای خواص ضد باکتریایی آن استفاده می‌شود. این ماده همچنین طعم تند و بی نظیری به مرزه می‌بخشد.

خواص مرزه کوهی

مرزه کوهی، یا به زبان ترکی «داغ مرزسی» از خانواده نعنا است، این گیاه مختص فلات ایران به‌ویژه نواحی شرقی ایران، نواحی شرقی و مرکزی ترکیه و عراق بوده و در اروپا و آمریکا یافت نمی‌شود. اثر ضدباکتری این گیاه موجب درمان بیماری‌های پوستی نظير آکنه و غرور جوانی می‌شود. این گیاه در طب سنتی به‌عنوان خواب‌آور و درمانی برای دردهای گوارشی مورد استفاده قرار می‌گيرد. تحقیقات دانشمندان نشان داده است که عصاره مرزه کوهی، رشد تومورهای مغزی را تا 45 درصد کاهش می‌دهد.

طرز تهیه دمنوش مرزه

 دو قاشق سوپخوری در نیم لیتر آب به مدت ۱۵ دقیقه بگذارید دم بکشد سپس صاف نموده همراه با عسل روزانه ۲ تا ۳ فنجان جرعه جرعه بنوشید.

روش دیگر طرزتهیه دمنوش مرزه، به اینصورت است که ۱ قاشق مرباخوری تخم آن را بگیرید و در قوری آب جوش کوچک بریزید و تا نیم ساعت صبر کنید تا دم بکشد. حالا آن را صاف کرده و با مقداری عسل بنوشید.

مضرات

مرزه در برخی موارد عوارضی در ریه ایجاد می كند و در صورت بروز عوارض جانبی برای رفع آن بایستی كمی سركه خورده شود.

توجه: از مصرف مرزه در دوران بارداری باید خودداری کرد.

نبض ما– گردآوری

منابع:

تبیان،سلامتی،ایسنا

4.5/5 - (2 امتیاز)