درمان بواسیر خارجی بدون جراحی: مراقبت خانگی و راه‌های پزشکی

به‌روزرسانی ۲۶ مهر ۱۴۰۵ · انتشار ۵ دی ۱۳۹۶ · تحریریه نبض ما · بازبینی علمی: دکتر پرهام فراهانی

تصویر توضیحی از بواسیر خارجی و ناحیه‌ی اطراف مقعد

بواسیر خارجی یعنی تورم رگ‌های زیر پوست اطراف مقعد. نشانه‌هایش خارش، یک یا چند برآمدگی سفت و دردناک کنار مقعد و دردی است که هنگام نشستن بیشتر می‌شود. خبر خوب این است که برای بسیاری از افراد علائم ظرف چند روز از بین می‌رود و بیشتر بواسیرها بدون جراحی و با مراقبت خانگی درمان می‌شوند (NIDDK).

⚠️ خونریزی بی‌وقفه، خروج خون زیاد یا لخته‌ی بزرگ، و درد شدید از نشانه‌های اورژانس‌اند. در این حالت بدون تأخیر به اورژانس مراجعه کنید و خودتان رانندگی نکنید (NHS).

بواسیر خارجی چیست و چه علائمی دارد؟

بواسیر «تورم و التهاب رگ‌های اطراف مقعد یا بخش پایینی راست‌روده» است. بواسیر خارجی زیر پوست اطراف مقعد شکل می‌گیرد و بواسیر داخلی در پوشش داخلی مقعد و پایین راست‌روده (مدلاین‌پلاس).

مدل آناتومی بواسیر داخلی و خارجی

علائم بواسیر خارجی طبق NIDDK و مدلاین‌پلاس:

  • خارش اطراف مقعد
  • یک یا چند برآمدگی سفت و دردناک نزدیک مقعد
  • درد یا کوفتگی، به‌خصوص هنگام نشستن

زور زدن زیاد، مالیدن یا شستن شدید ناحیه می‌تواند علائم را بدتر کند. NHS هم خون قرمز روشن بعد از دفع، لکه‌ی مخاط روی لباس زیر یا دستمال، و حس تخلیه‌ی ناقص را از علائم بواسیر می‌داند.

تصویر توضیحی بواسیر

چه چیزی بواسیر خارجی را ایجاد یا بدتر می‌کند؟

NIDDK این عوامل را نام می‌برد:

  • زور زدن شدید هنگام دفع
  • نشستن طولانی روی توالت
  • یبوست یا اسهال مداوم
  • رژیم کم‌فیبر
  • ضعیف شدن بافت‌های نگهدارنده‌ی مقعد با افزایش سن
  • بارداری
  • بلند کردن مکرر اجسام سنگین

NHS علاوه بر این‌ها اضافه‌وزن را هم از عوامل خطر می‌داند. اگر یبوست مشکل اصلی شماست، درمان یبوست شدید با روش‌های خانگی را هم بخوانید.

درمان خانگی بواسیر خارجی چه کارهایی دارد؟

اصل کار این است که مدفوع نرم بماند و ناحیه آرام شود. کارهایی که NHS و NIDDK پیشنهاد می‌کنند:

کیسه‌ی یخ برای کمپرس سرد

کارتوضیحمنبع
فیبر و مایعاتغذاهای پرفیبر بخورید و روزانه مایعات کافی بنوشید تا مدفوع نرم بماندNHS، NIDDK
حمام آب گرمحمام گرم یا نشستن در وان آب گرم (sitz bath) چند بار در روز برای کم شدن درد و خارشNHS، NIDDK
زور نزدنهنگام دفع زور نزنید و بیشتر از لازم روی توالت نمانیدNHS، NIDDK
میل به دفعمیل به دفع را نادیده نگیریدNHS
تمیز و خشک نگه داشتنناحیه را تمیز نگه دارید و به‌جای مالیدن، با آرامی خشک کنیدNHS
کمپرس سردکیسه‌ی یخ پیچیده در پارچه برای تسکین ناراحتیNHS
الکل و کافئینمصرفشان را کم کنید، چون می‌توانند به یبوست کمک کنندNHS

NIDDK مکمل فیبر یا نرم‌کننده‌ی مدفوع را هم نام می‌برد. انتخاب محصول و مقدار مصرف را از پزشک یا داروساز بپرسید.

کرم و پماد بواسیر چه نقشی دارد؟

طبق NIDDK کرم، پماد یا شیاف‌های بدون نسخه می‌توانند درد، تورم و خارش خفیف بواسیر خارجی را کم کنند. معمولاً حدود یک هفته استفاده می‌شوند و اگر در این مدت اثر نکردند یا پوست اطراف مقعد خشک شد یا بثورات زد، باید به پزشک مراجعه کرد. NHS می‌گوید داروساز می‌تواند کرم، ملین و روش‌های تسکین را پیشنهاد دهد. نوع و مقدار مصرف را با داروساز یا پزشک مشخص کنید.

گزینه‌های پزشکی بدون جراحی کدام‌اند؟

اگر مراقبت خانگی کافی نبود، پزشک چند راه دارد. این معرفی کلی است و انتخاب با پزشک است:

روشچیستمنبع
بستن با بند لاستیکیبند کوچکی دور بواسیر می‌بندند تا بیفتدNHS، NIDDK
اسکلروتراپیتزریق ماده‌ای که بواسیر را کوچک می‌کندNHS، NIDDK
انعقاد با مادون قرمزنور مادون قرمز خون‌رسانی بواسیر را قطع می‌کندNHS، NIDDK
الکتروتراپی یا انعقاد الکتریکیجریان الکتریکی ملایم بواسیر را کوچک می‌کندNHS، NIDDK

NIDDK این روش‌ها را برای بواسیر داخلی خونریزی‌دهنده یا بیرون‌زده نام می‌برد و می‌گوید در آن‌ها با ایجاد بافت اسکار خون‌رسانی بواسیر قطع می‌شود. طبق NHS در این روش‌ها بیمار بیدار است، ناحیه معمولاً بی‌حس می‌شود و می‌توان همان روز به خانه رفت. NHS هم می‌نویسد درمان همیشه از برگشت بواسیر جلوگیری نمی‌کند.

اگر روش‌های بالا کافی نبود یا بواسیر بزرگ بود، جراحی مطرح می‌شود. NIDDK برداشتن بواسیر (هموروئیدکتومی) را برای بواسیر خارجی بزرگ نام می‌برد.

درمان با آلوئه‌ورا، عسل یا دمنوش گیاهی چه می‌شود؟

این روش‌ها در جست‌وجوها زیاد دیده می‌شوند. اما NHS و NIDDK هیچ‌کدام را برای بواسیر توصیه نکرده‌اند. پیش از استفاده از هر فرآورده‌ی گیاهی روی پوست حساس اطراف مقعد با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

کِی به پزشک مراجعه کنم؟

در این موارد وقت پزشک بگیرید:

  • علائم بعد از یک هفته مراقبت خانگی ادامه دارد (NIDDK).
  • علائم بدتر می‌شود، بواسیر مدام برمی‌گردد یا تغییر تازه‌ای در ناحیه‌ی مقعد می‌بینید (NHS).
  • هر خونریزی مقعد. NIDDK یادآوری می‌کند بواسیر از علت‌های رایج علائم این ناحیه است، ولی کرون، کولیت اولسراتیو و سرطان کولون یا راست‌روده هم می‌توانند خونریزی بدهند، پس علت باید مشخص شود.

زود به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید اگر:

  • تب بالا دارید، احساس سرما و لرز می‌کنید یا حال عمومی‌تان بد است (NHS).
  • خونریزی بدون درد دارید (NHS).
  • از بواسیر چرک خارج می‌شود (NHS).
  • خونریزی بی‌وقفه، خون یا لخته‌ی زیاد یا درد شدید دارید (NHS).

NIDDK مراجعه‌ی سریع را برای درد شدید مقعد با خونریزی، به‌خصوص همراه با درد شکم، اسهال یا تب توصیه می‌کند.

اگر درد مقعد حالت پارگی و سوزش هنگام دفع دارد، ممکن است شقاق باشد؛ درمان خانگی شقاق مقعدی را ببینید. برای خارش ادامه‌دار هم علت خارش مقعد در بزرگسالان را بخوانید.

یادتان باشد: این مقاله جای ویزیت نیست. اگر علائم بواسیر دارید، با پزشک خود مشورت کنید.

پرسش‌های پرتکرار

بواسیر خارجی خودبه‌خود خوب می‌شود؟

<span dir="ltr">NHS</span> می‌نویسد بواسیر اغلب ظرف چند روز بدون درمان بهتر می‌شود. <span dir="ltr">NIDDK</span> هم می‌گوید علائم بواسیر خارجی برای بسیاری از افراد ظرف چند روز از بین می‌رود. اگر بعد از یک هفته مراقبت خانگی بهتر نشدید، به پزشک مراجعه کنید.

برای درمان بواسیر خارجی در خانه چه کارهایی پشتوانه‌ی علمی دارد؟

منابع معتبر این کارها را نام می‌برند: غذاهای پرفیبر و مایعات کافی، حمام آب گرم، زور نزدن هنگام دفع، ننشستن طولانی روی توالت، و تمیز و خشک نگه داشتن ناحیه. این‌ها جای معاینه‌ی پزشک را نمی‌گیرند.

بواسیر خارجی را بدون جراحی چطور درمان می‌کنند؟

طبق <span dir="ltr">NIDDK</span> بیشتر بواسیرها در خانه درمان می‌شوند. اگر کافی نبود، روش‌های مطب مثل بستن با بند لاستیکی یا تزریق هم هست، ولی <span dir="ltr">NIDDK</span> این روش‌ها را برای بواسیر داخلی نام می‌برد. انتخاب روش با پزشک است.

آلوئه‌ورا یا درمان‌های گیاهی برای بواسیر خارجی جواب می‌دهد؟

<span dir="ltr">NHS</span> و <span dir="ltr">NIDDK</span> آلوئه‌ورا یا درمان‌های گیاهی را برای بواسیر توصیه نکرده‌اند. پیش از استفاده از هر فرآورده‌ی گیاهی با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

تفاوت بواسیر خارجی و داخلی چیست؟

طبق مدلاین‌پلاس بواسیر خارجی زیر پوست اطراف مقعد و بواسیر داخلی در پوشش داخلی مقعد و پایین راست‌روده شکل می‌گیرد.

خونریزی از مقعد حتماً بواسیر است؟

نه. <span dir="ltr">NIDDK</span> می‌گوید بواسیر از علت‌های رایج علائم ناحیه‌ی مقعد است، ولی بیماری‌هایی مثل کرون، کولیت اولسراتیو و سرطان کولون یا راست‌روده هم می‌توانند خونریزی بدهند. هر خونریزی مقعد باید بررسی شود.

منابع

اگر این موضوع برای شما شخصی است و به نظر پزشک نیاز دارید:

دکتر پرهام فراهانی · تخصص جراحی عمومی

دیدن سایت دکتر پرهام فراهانی

نظرات خوانندگان (۶)

این نظرها از نسخه‌ی قبلی نبض ما منتقل شده‌اند و امکان ثبت نظر تازه فعلاً بسته است.

  1. ssa

    درمان بیماری هموروئید(بواسیر) در طب اسلامی و سنتی هموروئید به دو نوع کلی نر و ماده تقسیم می شود که در بعضی موارد ممکن است هر دو نوع با هم اتفاق افتاده و ایجاد شود. بواسیر به چهار درجه خفیف تا خیلی شدید تقسیم می شود. بهترین راه برای در امان ماندن از این بیماری، پیشگیری است که در روایات اسلامی راه های پیشگیری و علل ایجاد این بیماری، بصورت دقیق و کامل بیان شده است که می توانید برای اطلاع از آنها به روایات مربوطه مراجعه نمایید. در خصوص درمان هم باید گفت که در طب جدید، پزشکان بیشتر این بیماری را از طریق جراحی درمان می کنند که متاسفانه بدلیل عوارض جراحی و برگشت پذیر بودن این بیماری، راه حل مناسبی نمی باشد. اما در طب اسلامی و سنتی راه هایی برای درمان و بهبودی این بیماری سفارش شده که اگر دقیق و درست عمل شوند، در مدت دو یا سه هفته این بیماری بهبود پیدا کرده و اگر این درمان ها ادامه یابد باعث بهبودی کامل خواهد گردید. برخی عواملی که باعث تشدید بیماری هموروئید می شوند: 1. اسهال در فرد مبتلا مهمترین دلیل تشدید این بیماری می باشد. 2. یبوست هم باعث تشدید این بیماری می شود زیرا مدفوع نباید خشک و سفت باشد و با سختی و زور زدن دفع شود؛ بلکه مدفوع باید نرم باشد و به راحتی دفع شود. استفاده از داروی ملین استاد تبریزیان هم برای راحت دفع کردن مدفوع مفید است. 3. جلو گیری از ایجاد سودا در خون که به همین دلیل نباید غذاهای سودا زا بخورد. چون اگر سودای خون زیاد شود این بیماری هم تشدید می شود و حتی باعث خونریزی می گردد. راه های درمان این بیماری: 1.در بواسیر پفکی هر روز انگور هسته دار را با هسته اش باید بخورد؛ طوری که موقع خوردن هسته اش را بجود و خورد کند. 2.همراه ناهار حداقل به اندازه یک مشت سبزی تره بخورد و همراه شام هم حداقل یک مشت سبزی خرفه میل نماید. 3. هرشب حداقل یک قاشق گیاه زنیان را با همان اندازه مغز گردو بخورد یا بجای خود زنیان یک استکان عرق زنیان را با چندتا گردو میل نماید. 4. اگر از محل بواسیر دچار خون ریزی است؛ برای بند آمدن خون ریزی، هر روز یک قاشق سماغ تازه صبح و یک قاشق هم شب بخورد. بعد از چند روز خون ریزی قطع می شود. 5. قبل از رفتن به دستشویی بزرگ(مدفوع) باید مقعد را با روغن خیار چرب کند و اگه روغن خیار نبود با روغن زیتون و اگر نبود با بقیه روغن ها که به آنها حساسیت ندارد مانند روغن کوهان شتر و… و بعد از دستشویی بزرگ(مدفوع) بلافاصله حمام نرود و حداقل چند ساعت صبر کند و بعد از سر جا رفتن زواید بواسیر و عادی شدن آن، حمام رفتن مانعی ندارد. و بعد از حمام هم مقعد را با همان روغن ها چرب نماید. 6. اگر درد دارد می تواند شیاف هموروئید که در داروخانه ها موجود است را نرم و له کند و مثل کرم و پماد به محل درد و مقعد مالیده و آغشته نماید. همچنین مالیدن روغن بنفشه به مقعد نیز در مواردی باعث کم شدن یا از بین رفتن درد و التهاب می شود. همچنین مقعد را در معرض آب گرم قرار دادن، باعث کم شدن درد آن می شود. استاد ضیایی هم قرار دادن تفاله چای بصورت پماد روی مقعد را در کاهش درد آن موثر و مفید می داند. 7. استاد تبریزیان خوردن قرص خون(که از محصولات طبی خود ایشان است) را مفید می داند و همچنین مالیدن پودر سعد کوفی به مدت یک دقیقه به مقعد و سپس شست و شوی آن را هم راه دیگر درمان معرفی می نماید. 8. طهارت و شستن مقعد با آب سرد بعد از دفع مدفوع هم باعث جلوگیری از تشدید این بیماری می شود. 9. بعضی هم حجامت و زالو انداختن برای خارج کردن خون سودا از محل بیماری را، راه حل درمان این بیماری معرفی می نمایند. 10. همچنین نشستن در محلول جوشانده پوست انار باعث جمع شدن و داخل رفتن زائده های بواسیر می شود. یقین داشته باشید که اگر بصورت کامل و درست راه های درمانی بالا را هر روز انجام دهید، بیماری هموروئید(بواسیر) شما بهبود پیدا کرده و با ادامه دادن این روش ها کاملا درمان خواهد شد. اما دقت کنید برخی از افراد به برخی از این روش ها حساسیت داشته و ممکن است برخی از این درمان ها مناسب آنها نباشد. لذا در صورتی که برخی از راه های درمانی باعث تشدید بیماری و زیاد شدن درد، سوزش، التهاب و… شد، از ادامه دادن و استفاده از آنها خودداری نموده و از بقیه روش ها استفاده نمایید.

  2. ابوطالب

    سلام من بواسیر درجه چهار خارجی دارم که خیلی درددارم ولی موقع دسشویی کردن درد ندارم من چکار کنم که درد نداشته باشم ایا نشستن دراب وسرکه سیب تاثیری دارد زالو انداختن چی تاثیری دا رد یانه باتشکر ازشم

  3. کاربر

    با سلام چند ماهی است که موهای سرم ریخته به شدت میریزه .علت ان چیه مرسین.

  4. مرتضی اکبریان

    سلام بواسیرخارجی اکه برداشته نشود ایا خطرناک است ایا اگر درمان نشود خطرناک. است حقیقت از عمل حرجی واهمه دارم با تشکر

    1. کاربر

      سلام اقای دکتر چن روزه از مقعدم یه چیز اومده بیرون فقط درد دارم همون موارد که گفتید انجام بدیم خوب میشم

  5. تاصمج

    سلام وقتتون بخیر..راستش چندروزیه ازمقعدم بیرون زدگی حس میکنم ولی نه دردی دارم نه علائم دیگه ای فقط وقتی به این دست بزنم دردمیگیره به نظرتون ممکنه بخاطربواسیرخارجی باشه؟خیلی نگرانم

مقاله‌های مرتبط