اگر روی نسخهتان «فینوسکار ۵» نوشته شده، این دارو همان فیناستراید است. سازندهی فینوسکار (داروسازی آتی فارمد) مادهی مؤثرش را «فیناستراید ۵ میلیگرم» و کاربردش را «درمان هیپرپلازی خوشخیم پروستات» یعنی بزرگی خوشخیم پروستات معرفی میکند.
و مهمترین نکتهای که باید همین اول بدانید این است: فیناستراید دو دوز دارد و این دو دوز دو کار کاملاً متفاوت میکنند. ۵ میلیگرم برای پروستات است و ۱ میلیگرم برای ریزش مو.
فینوسکار، پروپشیا، پروسکار — کدام کدام است؟
فیناستراید نام مادهی مؤثر است؛ بقیه نامهای تجاریاند.
| نام | چیست |
|---|---|
| فینوسکار | نام تجاری ایرانی؛ سازندهاش مادهی مؤثر را فیناستراید ۵ میلیگرم اعلام میکند |
| پروپشیا (Propecia) | نام تجاری فیناستراید در فهرست NHS و مدلاینپلاس |
| پروسکار (Proscar) | نام تجاری دیگر فیناستراید در همان دو منبع |
دارویاب هم فینوسکار ۱ میلیگرم و فینوسکار ۵ میلیگرم را در فهرست اشکال داروییِ فیناستراید میآورد.
⛔ ولی «پروسیال» فیناستراید نیست
این نکته را جدی بگیرید، چون خیلیها این دو را با هم اشتباه میگیرند. بر پایهی دارویاب، مادهی مؤثر قرص پروسیال ۵ میلیگرم، تادالافیل است — نه فیناستراید. سازندهاش داروسازی طب مفید نیکان است.
هر دو دارو در آقایان و هر دو در ارتباط با پروستات به کار میروند، ولی دو داروی جدا با دو مادهی مؤثر جدا هستند و جای هم مصرف نمیشوند. اگر روی نسخهی شما پروسیال نوشته شده، این صفحه دربارهی داروی شما نیست؛ دربارهی همان با پزشک یا داروساز صحبت کنید.
دو دوز، دو کاربرد کاملاً متفاوت
این جدول را NHS منتشر کرده است:
| دوز | برای چه | چقدر در روز |
|---|---|---|
| ۵ میلیگرم | بزرگی خوشخیم پروستات | یک بار در روز |
| ۱ میلیگرم | ریزش موی مردانه | یک بار در روز |
این جدول نسخه نیست. فقط نشان میدهد چرا نمیشود این دو قرص را جای هم گذاشت.
دارویاب هم روی همین نکته تأکید دارد: «هر بار پیش از خرید مجدد دارو، حتماً به یکیبودن دوز مصرفی با دوز داروی جدید دقت نمایید، زیرا این قرص در دو مقدار ۱ میلیگرم و ۵ میلیگرم تولید میگردد.» یعنی همین اشتباه آنقدر رایج است که در متن راهنما هشدارش را نوشتهاند.
فینوسکار ۵ در پروستات چه میکند؟
پروستات غدهای است که کنار مثانه قرار دارد و با بالا رفتن سن در آقایان بزرگ میشود. دارویاب مینویسد این بزرگشدن با فشار آوردن به مثانه باعث مشکلاتی در دفع ادرار میشود: احساس دائمی نیاز به دستشویی، طولانیشدن زمان دفع ادرار، و این حس که مثانه کامل خالی نشده است.
فیناستراید با مهار تبدیل تستوسترون به هورمونی به نام دیهیدروتستوسترون جلوی این روند را میگیرد. دارویاب مینویسد دیهیدروتستوسترون یکی از عوامل بزرگشدن پروستات است و کمشدنش «موجب تسهیل در دفع ادرار میگردد».
اگر میخواهید بدانید پروستات چرا بزرگ میشود، علل بزرگی خوش خیم پروستات را ببینید. داروی دیگری هم برای همین کار نامش زیاد میآید: قرص آوودارت.
صبر لازم دارد. مدلاینپلاس مینویسد ممکن است حداقل ۶ ماه بگذرد تا علائم پروستات بهتر شوند. NHS هم مینویسد «اگر فیناستراید را برای بزرگی پروستات میخورید، تا ۶ ماه طول میکشد تا کامل اثر کند». دارویاب علتش را توضیح میدهد: زمان میبرد تا اندازهی غده بهتدریج کم شود.
قرص فیناستراید ۱ برای ریزش مو چه میکند؟
همان مکانیسم، جای دیگرِ بدن. دارویاب توضیح میدهد فولیکولهای مو تستوسترون را به دیهیدروتستوسترون تبدیل میکنند و فولیکولهای آسیبدیده به این هورمون حساستر میشوند و کوچک میشوند. فیناستراید با مهار این تبدیل «میتواند به جلوگیری از این ریزش بیشتر مو کمک کند».
دو انتظار را باید از اول تنظیم کرد:
- این دارو برای جلوگیری از ریزشِ بیشتر بهتر عمل میکند تا رویاندنِ مو. دارویاب مینویسد فیناستراید «در جلوگیری از ریزش بیشتر مو و تسهیل رشد مجدد در آن نواحی از سر که موهای نازک دارند، بهتر از مناطق کاملاً طاس عمل میکند».
- زمان میبرد. مدلاینپلاس مینویسد حداقل ۳ ماه تا دیدهشدن نتیجه، و ارزیابی نهایی بعد از ۱۲ ماه درمان.
نکتهی مهم دیگر: دارویاب مینویسد اثر این دارو بر ریزش مو «تنها در مورد ریزش مو با الگوی مردانه (طاسی مردانه) موثر است و به صورت معمول در زنان مورد استفاده قرار نمیگیرد».
اگر میخواهید بدانید ریزش موی شما از چه نوعی است، انواع ریزش مو مردان براساس مقیاس نوروود کمک میکند. داروی دیگری که برای ریزش مو نامش زیاد میآید ماینوکسیدیل است.
طریقه و زمان مصرف قرص فیناستراید
اینها را NHS نوشته است:
- غذا: «میتوانید فیناستراید را با غذا یا بدون غذا بخورید.»
- ساعت: «مهم نیست چه ساعتی از روز آن را میخورید، فقط مطمئن شوید هر روز حدوداً همان ساعت باشد.»
- اگر یک نوبت را فراموش کردید: اگر کمتر از ۶ ساعت گذشته، همان موقع بخورید؛ اگر بیشتر از ۶ ساعت گذشته، آن نوبت را رد کنید و برنامهی معمول را ادامه دهید. «برای جبران نوبت فراموششده دو قرص نخورید.»
دارویاب هم همین را میگوید: دارو با غذا تداخل ندارد، ولی سعی کنید قرصها را در زمان مشخصی از روز مصرف کنید تا فراموش نشوند.
عوارض قرص فیناستراید در مردان
NHS عوارض شایع را آنهایی میداند که در بیش از ۱ نفر از هر ۱۰۰ نفر رخ میدهند:
- مشکل در نعوظ
- کمشدن میل جنسی
- مشکل در انزال، مثل کمشدن یا نبودِ منی
NHS اضافه میکند این عوارض «معمولاً بعد از مدتی بهتر میشوند، ولی گاهی حتی بعد از قطع فیناستراید هم ادامه پیدا میکنند». مدلاینپلاس درد بیضه را هم در همین دسته فهرست میکند و مینویسد این دارو ممکن است باروری مردان را کم کند.
اگر این عوارض را تجربه کردید، مهمترین کار این است که به پزشک بگویید — نه اینکه خودتان دوز را کم کنید یا دارو را قطع کنید.
عوارض جدی که NHS در دستهی «کمتر از ۱ نفر در هر ۱٬۰۰۰ نفر» میگذارد و میگوید همان موقع با پزشک تماس بگیرید:
- هر توده، درد یا ورم در ناحیهی سینه، یا ترشح از نوک سینه — NHS مینویسد اینها «میتوانند نشانهی یک وضعیت جدی مثل سرطان سینه باشند»
- افت خلق و افسردگی؛ NHS مینویسد اگر فیناستراید را برای ریزش مو میخورید و افسردگی گرفتید، مصرف را همان موقع قطع کنید و به خانواده و اطرافیان بگویید تا تغییرات خلق و رفتار را ببینند
- افکار آسیبزدن به خود — NHS این را مورد اورژانسی میداند
فیناستراید، آزمایش PSA و سرطان پروستات
دو نکته که هر دو از منبع میآیند و هر دو مهماند:
اول، آزمایش: NHS مینویسد فیناستراید میتواند نتیجهی آزمایش PSA — آزمایش خونی که برای بررسی پروستات به کار میرود — را تحت تأثیر بگذارد. پس اگر این دارو را میخورید و آزمایش PSA میدهید، پزشک باید بداند.
دوم، خودِ خطر: مدلاینپلاس صریح مینویسد «مصرف فیناستراید ممکن است خطر ابتلای شما به سرطان پروستاتِ درجهبالا یا سرطان سینه را افزایش دهد». این جمله را باید با پزشک خودتان بسنجید، نه با متن اینترنتی. اگر میخواهید عوامل خطر را بشناسید، دلایل سرطان پروستات چیست؟ را ببینید.
⛔ زنان باردار حتی به قرصِ شکسته دست نزنند
این مهمترین هشدار این صفحه است و عیناً از مدلاینپلاس میآید:
«زنان، بهویژه آنهایی که باردار هستند یا ممکن است باردار شوند، نباید به قرصهای شکسته یا خردشدهی فیناستراید دست بزنند» — چون ممکن است به جنین آسیب برساند.
دارویاب هم همین را با لحن محکمتری مینویسد: «طبق مطالعات حتی دست زدن و حمل قرص فیناستراید برای خانمهای باردار ممنوع میباشد.»
پس اگر این دارو در خانهای هست که خانم باردار دارد، سادهترین کار این است که قرصها جای جدا و دور از دسترس نگهداری شوند و کسِ دیگری آنها را از بسته درنیاورد و نصف نکند.
کِی به پزشک مراجعه کنم؟
همین حالا اورژانس:
- افکار آسیبزدن به خود
- علائم واکنش آلرژیک شدید: سختی نفسکشیدن، ورم لب و دهان و گلو، از دست دادن هوشیاری
در اولین فرصت، وقت پزشک بگیرید:
- هر توده، درد، ورم یا ترشح در ناحیهی سینه
- افت خلق یا افسردگی از زمانی که دارو را شروع کردهاید
- عوارض جنسی که ادامه دارد و آزارتان میدهد
- قرار است آزمایش PSA بدهید و پزشک نمیداند این دارو را میخورید
- شک دارید قرصی که خریدهاید همان دوزِ قبلی است یا نه
این مقاله جای پزشک را نمیگیرد. فیناستراید دارویی نسخهای است که دوز و کاربردش برای هر بیمار جداگانه تعیین میشود؛ همان قرصی که برای یک نفر درست است میتواند برای دیگری بیفایده یا خطرناک باشد. هیچ دارویی را با تکیه بر متن اینترنتی شروع، قطع یا کم و زیاد نکنید — با پزشک خود مشورت کنید.
پرسشهای پرتکرار
قرص فینوسکار ۵ برای چیست؟
فینوسکار نام تجاری یک فرآوردهی ایرانی است که مادهی مؤثرش فیناستراید ۵ میلیگرم است و سازندهاش (داروسازی آتی فارمد) آن را برای «درمان هیپرپلازی خوشخیم پروستات» معرفی میکند. <span dir="ltr">NHS</span> هم مینویسد دوز معمول فیناستراید برای بزرگی پروستات ۵ میلیگرم، روزی یک بار است.
تفاوت فیناستراید ۱ و فیناستراید ۵ چیست؟
دو دوز، دو کاربرد کاملاً متفاوت. <span dir="ltr">NHS</span> مینویسد برای بزرگی پروستات دوز معمول ۵ میلیگرم روزی یک بار است و برای ریزش مو دوز معمول ۱ میلیگرم روزی یک بار. دارویاب هم هشدار میدهد هر بار پیش از خرید مجدد، به یکیبودن دوز قرص تازه با دوز قبلی دقت کنید، چون این قرص در دو مقدار ۱ و ۵ میلیگرم تولید میشود.
آیا پروسیال همان فیناستراید است؟
نه. بر پایهی دارویاب، مادهی مؤثر «قرص پروسیال ۵ میلیگرم» تادالافیل است، نه فیناستراید؛ سازندهاش داروسازی طب مفید نیکان است. این دو دارو یکی نیستند و جای هم مصرف نمیشوند. اگر روی نسخهی شما پروسیال نوشته شده، دربارهی همان با پزشک یا داروساز صحبت کنید.
مهمترین عوارض قرص فیناستراید در مردان چیست؟
<span dir="ltr">NHS</span> شایعترین عوارض را (در بیش از ۱ نفر از هر ۱۰۰ نفر) مشکل در نعوظ، کمشدن میل جنسی و مشکل در انزال مثل کمشدن یا نبودِ منی فهرست میکند و مینویسد اینها معمولاً بعد از مدتی بهتر میشوند، ولی گاهی حتی بعد از قطع دارو هم ادامه پیدا میکنند. مدلاینپلاس درد بیضه را هم اضافه میکند.
چرا زنان باردار نباید به قرص فیناستراید دست بزنند؟
مدلاینپلاس صریح مینویسد: «زنان، بهویژه آنهایی که باردار هستند یا ممکن است باردار شوند، نباید به قرصهای شکسته یا خردشدهی فیناستراید دست بزنند»، چون ممکن است به جنین آسیب بزند. دارویاب هم مینویسد طبق مطالعات حتی دستزدن و حمل قرص فیناستراید برای خانمهای باردار ممنوع است.
زمان مصرف قرص فیناستراید چه ساعتی است؟
<span dir="ltr">NHS</span> مینویسد فیناستراید را میتوانید با غذا یا بدون غذا بخورید و مهم نیست چه ساعتی از روز مصرف میکنید، فقط مطمئن شوید هر روز حدوداً همان ساعت باشد. دارویاب هم همین را میگوید: با غذا تداخل ندارد و بهتر است در زمان مشخصی از روز مصرف شود.
فیناستراید چند وقت طول میکشد تا اثر کند؟
مدلاینپلاس مینویسد برای بزرگی پروستات ممکن است حداقل ۶ ماه طول بکشد تا علائم بهتر شوند و برای ریزش مو حداقل ۳ ماه تا دیدهشدن نتیجه، و ارزیابی نهایی بعد از ۱۲ ماه درمان. <span dir="ltr">NHS</span> هم برای پروستات همان ۶ ماه را میگوید.
منابع
- About finasteride — NHS (UK National Health Service)
- How and when to take finasteride — NHS (دوز ۱ و ۵ میلیگرم، غذا و ساعت مصرف)
- Side effects of finasteride — NHS (عوارض شایع و جدی)
- Finasteride — MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine
- فیناستراید — دارویاب (پایگاه اطلاعات دارویی ایران)
- فینوسکار ۵ — داروسازی آتی فارمد (سازندهی فینوسکار)
- قرص پروسیال ۵ میلیگرم (تادالافیل) — دارویاب
این مطلب آموزشی است و جای معاینه را نمیگیرد. اگر علائمی دارید، با پزشک خود مشورت کنید.
نظرات خوانندگان (۱)
این نظرها از نسخهی قبلی نبض ما منتقل شدهاند و امکان ثبت نظر تازه فعلاً بسته است.
حمید سلام آقای دکتر من مدتی هست که دکتر برام فین پشیا و زینک نوشته وریزش مویم قطع شده اما از اینکه میگند عوارضش زیاده یه روز در میان میخورم به نظرتون اینجوری خطر عوارضش کمتر نیست
مقالههای مرتبط
قرص پوکساکیم ۱۰ برای چیست؟ (کلردیازپوکساید) + خوابآور است؟
پوکساکیم نام تجاری کلردیازپوکساید است، یک بنزودیازپین برای اضطراب. فرق پوکساکیم ۵ و ۱۰، آیا خوابآور یا چاقکننده است، و چرا قطع ناگهانی آن خطرناک است.
بهروزرسانی ۲۰ شهریور ۱۴۰۵
پروسیال ۵ برای چی خوبه؟ (تادالافیل) — عوارض و تداخل خطرناک
پروسیال یعنی تادالافیل ۵ میلیگرمی؛ برای نعوظ و علائم بزرگی پروستات کاربرد دارد. «پروسیال ۲۰» چیست، عوارض شایع، و تداخل خطرناک با داروهای نیترات.
بهروزرسانی ۲۰ شهریور ۱۴۰۵
رواتینکس چیست؟ کپسول نرم گیاهی سنگ کلیه، عوارض و «رواتینکس آلمانی»
رواتینکس کپسول نرم گیاهی است، نه قرص؛ طبق برگهی رسمی به دفع سنگ کلیه کمک میکند. هفت ترپن آن، تداخل با وارفارین و نکتهی نسخهی آلمانی را از منبع رسمی بخوانید.
بهروزرسانی ۲۰ شهریور ۱۴۰۵