گردندرد بیشتر وقت‌ها از کشیدگی عضله و وضعیت بد بدن می‌آید و با مراقبت ساده بهتر میشود. گاهی ریشه‌اش در مفصل، دیسک، عصب یا نخاع است و آن‌وقت باید پزشک ببیند. سامانهی بهداشت بریتانیا (NHS) علتهای رایج را این‌ها مینویسد: خوابیدن با گردنِ کج، نشستن طولانی با وضعیت بد، عصبِ گیرافتاده و آسیب مثل ضربه‌ی شلاقی در تصادف یا سقوط.
هشدار: اگر گردندرد با دشواری تازه در راهرفتن، از دسترفتن کنترل ادرار یا مدفوع، ضعف در دستها یا پاها، یا حرف‌زدن نامفهوم همراه است، منتظر نمانید و به اورژانس بروید.
گردندرد از چه چیزی می‌آید؟
گردندرد یک بیماری مشخص نیست؛ علامتی است که از چند بخش گردن میتواند بیاید. مدلاینپلاس مینویسد گاهی درد گردن در شانه، فک، سر یا بازو هم حس میشود.
| بخش درگیر | چه اتفاقی می‌افتد | نشانههای همراه |
|---|---|---|
| عضله و وضعیت بدن | کشیدگی یا فشار عضله، مثلاً از نشستن طولانی پشت کامپیوتر یا خواب در وضعیت بد | درد و خشکی گردن |
| مفصل و استخوان | ساییدگی دیسکها و استخوان‌های گردن (آرتروز گردن یا اسپوندیلوز) | درد و خشکی که می‌آید و می‌رود، سردرد از پشت گردن |
| عصب | عصب در گردن تحت فشار است | گزگز، سردی بازو، درد که به بازو می‌رود |
| دیسک | بالشتک نرم میان مهره‌ها برآمده میشود | گاهی گزگز یا بی‌حسی در شانه، بازو و دست |
| نخاع | در موارد پیشرفته فشار روی نخاع | اختلال تعادل، علائم در پا، اختلال کنترل ادرار یا مدفوع |
| ضربه | آسیب شلاقی بعد از تصادف، سقوط یا ورزش | درد، خشکی، سردرد؛ گاهی چند ساعت بعد شروع میشود |
عضله و وضعیت بدن: شایع‌ترین ریشه
مدلاینپلاس کشیدگی یا تنش عضله را اغلب علت گردندرد میداند و استفاده‌ی زیاد، مثل نشستن طولانی پشت کامپیوتر، را محرک معمول آن مینویسد. خوابیدن در وضعیت نامناسب و ورزش زیاد هم میتواند عضلات گردن را بکشد.
آرتروز گردن چیست؟
مدلاینپلاس اسپوندیلوز گردنی را ساییدگی دیسکها، استخوانها و مفصلهای گردن تعریف میکند و از علتهای رایج گردندرد مزمن میداند. NHS میگوید بیشتر در افراد بالای ۴۰ سال دیده میشود، بخشی از روند طبیعی پیری است و خیلی از مردم هیچ علامتی ندارند. اگر قبلاً آسیب گردن داشته‌اید یا در خانواده سابقه دارد، احتمالش بیشتر است.
علائم معمول عبارت‌اند از درد یا خشکی گردن و شانه که می‌آید و می‌رود، و سردردی که از پشت گردن شروع میشود. مدلاینپلاس اضافه میکند که درد ممکن است به بازو یا ساعد برسد و بعد از نشستن یا ایستادن طولانی، شب‌ها و هنگام عطسه یا سرفه بدتر شود.
برای ادامه‌ی این بحث، مقاله‌ی آرتروز گردن، علائم، دلایل و درمان چیست؟ را ببینید.
گیرافتادن عصب و دیسک گردن چه علامتی دارد؟
NHS گزگز یا سردی بازو را نشانهی احتمالی مشکل جدیتر میداند. مدلاینپلاس هم میگوید در آرتروز گردن ممکن است با گذشت زمان ریشه‌های عصبی تحت فشار بیفتند.
درباره‌ی دیسک، NHS آن را بالشتک نرمی میان مهره‌ها مینویسد که برآمده میشود. اگر روی عصب فشار بیاورد دردناک است. علائم احتمالی شامل کمردرد و گاهی گردندرد، و بی‌حسی یا گزگز در شانه‌ها، بازوها و دست‌هاست. خیلی از کسانی که دیسک برآمده دارند هرگز متوجه آن نمی‌شوند.
اگر گزگز دست و پا آزارتان می‌دهد، مقاله‌ی سریع‌ترین درمان گزگز دست و پا و برای درد عصبی پا درمان خانگی سیاتیک را هم ببینید.
گردندرد را در خانه چطور کم کنیم؟
NHS این کارها را برای گردندرد پیشنهاد میکند:
- مسکن‌های بدون‌نسخه مثل پاراستامول یا ایبوپروفن، یا ژل ایبوپروفن روی گردن
- بالش کوتاه و سفت
- کیسهی گرم یا سرد. نمونه: کیسهی نخود یخ‌زده در حوله، حدود ۵ دقیقه و تا ۳ بار در روز، یا کیسهی آب گرم در حوله، حدود ۲۰ دقیقه و ۲ تا ۳ بار در روز
- حرکات نرم‌کننده‌ی گردن
- نبستن گردنبند، چون حرکتدادن گردن بهتر است، مگر پزشک چیز دیگری گفته باشد
- پرهیز از کارهایی که با محدودیت حرکت گردن ناامن‌اند، مثل رانندگی یا دوچرخه‌سواری
اگر درد در آسیب شلاقی است، NHS میگوید فعالیت‌های روزمره را تا جای ممکن ادامه دهید و گردن را مدت طولانی بی‌حرکت نگذارید.
درمان پزشکی گردندرد چیست؟
مدلاینپلاس میگوید درمان به علت بستگی دارد و میتواند شامل یخ، مسکن، فیزیوتراپی و گردنبند باشد. جراحی به‌ندرت لازم میشود. NHS برای آرتروز گردن این مسیر را مینویسد: ورزش‌های ملایم گردن، بهبود وضعیت بدن، ادامه‌ی فعالیت‌های معمول، مسکن، و در درد طولانی‌مدت داروی شل‌کننده‌ی عضله. اگر بعد از چند هفته بهتر نشد، فیزیوتراپی.
مدلاینپلاس فیزیوتراپی شامل کشش و تمرین تقویتی، و کشش گردن (تراکشن) را نام میبرد. به‌علاوه ماساژ، طب سوزنی یا دستکاری ستون فقرات و درمان شناختی‌رفتاری را در بعضی موارد ذکر میکند. جراحی را وقتی در نظر میگیرد که درد با درمان ادامه یابد یا حرکت و حس از دست برود. NHS میگوید جراحی فقط در فشار روی عصب یا درگیری نخاع مطرح میشود و همیشه درمان قطعی نیست، ولی ممکن است از بدترشدن علائم جلوگیری کند.
برای دیسک هم NHS فعالیت ملایم مثل پیاده‌روی را توصیه میکند و میگوید فیزیوتراپی اغلب پیشنهاد میشود. اگر علائم ادامه داشته باشد، ممکن است ام‌آرآی لازم شود.
کِی به پزشک مراجعه کنم؟
NHS میگوید در این حالت‌ها پزشک را ببینید:
- خشکی یا درد گردن بعد از چند هفته از بین نمی‌رود
- مسکن‌ها کمک نکرده‌اند
- نگران درد هستید
- علائم دیگری مثل گزگز یا سردی بازو دارید
فوری (در اسرع وقت) اقدام کنید اگر:
- بعد از ضربه به گردن، با وجود مسکن درد شدید دارید
- گزگز یا سوزن‌سوزن‌شدن در یک یا هر دو طرف بدن دارید
- احساس شوک الکتریکی ناگهانی در گردن و کمر دارید که به دست و پا می‌رود
- ضعف در دستها، بازوها یا پاها دارید
- درد ناگهانی و شدید گردن شروع شده یا به‌سرعت بدتر میشود
- بین دو کتف درد دارید
به اورژانس بروید اگر:
- راهرفتن ناگهان دشوار شده
- کنترل ادرار یا مدفوع را از دست داده‌اید
- هماهنگی حرکتی‌تان ناگهان بدتر شده، مثل دکمه‌بستن پیراهن
- یک طرف صورتتان افتاده یا حرف‌زدنتان نامفهوم شده است
این نشانه‌ها طبق NHS می‌توانند علامت وضعیت اورژانسی باشند. برای معاینه می‌توانید از پزشک عمومی، متخصص طب فیزیکی یا مغز و اعصاب کمک بگیرید. این مقاله جای معاینه‌ی پزشک نیست.
بعد از جراحی ستون فقرات چه؟
اگر جراحی ستون فقرات داشته‌اید یا برایتان پیشنهاد شده، مقاله‌ی مراقبت‌های ضروری بعد از جراحی ستون فقرات را هم بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار
گردندرد چقدر طول میکشد؟
طبق سامانهی بهداشت بریتانیا (<span dir="ltr">NHS</span>)، اگر خشکی یا درد گردن بعد از چند هفته از بین نرفته باشد، باید پزشک ببینید. درد ناشی از شلاقیشدن گردن هم معمولاً در ۲ تا ۳ ماه بهتر میشود، ولی بعضی افراد مدت بیشتری علامت دارند.
برای گردندرد یخ بگذارم یا گرما؟
<span dir="ltr">NHS</span> هر دو را بهعنوان مراقبت خانگی نام میبرد: کیسهی سرد یا کیسهی گرم، با پوشاندن آن در حوله. مدلاینپلاس هم برای دورههای عود درد در آرتروز گردن، کیسهی گرم یا سرد را پیشنهاد میکند. اگر یکی درد را بدتر کرد، آن را کنار بگذارید.
آیا برای گردندرد باید گردنبند بزنم؟
معمولاً نه. <span dir="ltr">NHS</span> هم در گردندرد و هم در آسیب شلاقی توصیه میکند گردنبند نبندید، چون حرکتدادن گردن بهتر است. فقط اگر پزشک خودش گفته، از آن استفاده کنید.
گردندرد چه وقت نشانهی چیز جدی است؟
طبق <span dir="ltr">NHS</span>، گزگز یا سردی بازو همراه با گردندرد میتواند نشانهی مشکلی جدیتر باشد. دشواری تازه در راهرفتن، از دسترفتن کنترل ادرار یا مدفوع و ضعف در دستها یا پاها هم نشانههای هشدار هستند و نیاز به اقدام فوری دارند.
آرتروز گردن چیست؟
مدلاینپلاس آن را (اسپوندیلوز گردنی) ساییدگی دیسکها، استخوانها و مفصلهای گردن مینویسد و آن را از علتهای رایج گردندرد مزمن میداند. <span dir="ltr">NHS</span> میگوید بخشی از روند طبیعی پیری است و خیلیها هیچ علامتی ندارند.
گردندرد کی به جراحی نیاز دارد؟
مدلاینپلاس جراحی را وقتی در نظر میگیرد که درد با درمانهای دیگر خوب نشود یا حرکت یا حس از دست برود. <span dir="ltr">NHS</span> میگوید جراحی فقط وقتی مطرح میشود که عصب تحت فشار باشد یا نخاع درگیر شده باشد.
منابع
- Neck pain — NHS (علتهای رایج، مراقبت در خانه، چه وقت به پزشک)
- Cervical spondylosis — NHS (آرتروز گردن، درمان، علائم هشدار و اورژانسی)
- Slipped disc — NHS (دیسک، علائم، درمان)
- Whiplash — NHS (آسیب شلاقی گردن، درمان، علائم هشدار)
- Neck Injuries and Disorders — MedlinePlus (علت‌ها و درمانها)
- Cervical spondylosis: MedlinePlus Medical Encyclopedia (علائم، درمان، چه وقت مراجعه کنیم)
اگر این موضوع برای شما شخصی است و به نظر پزشک نیاز دارید:
دکتر غلامرضا نادری · تخصص جراحی استخوان و مفاصل (ارتوپدی)
دیدن سایت دکتر غلامرضا نادریمقالههای مرتبط
اسکن ترودات و کاربرد آن در تشخیص بیماری پارکینسون
اسکن ترودات یا DAT-scan یک روش تصویربرداری از مغز است که برای افتراق بیماری پارکینسون از بیماری لرزش با علت نا معلوم به کار می رود.
به‌روزرسانی ۲۰ خرداد ۱۳۹۸
سردرد بالای سر نشانه چیست؟
بررسی علت درد ملاج سر ، سردرد بالای سر ، درد کف سر، تاج سر و درد فرق سر + درمان و راهکاری مختلف برای بهبود این نوع سردردها.
به‌روزرسانی ۱۰ آذر ۱۳۹۸
سریع ترین درمان گزگز دست و پا
گزگز دست و پا از علائم شایعی است که در بسیاری از موارد، نگران‌کننده نیست، اما میتواند نشانه‌ای از برخی عوارض و بیماری‌ها باشد.
به‌روزرسانی ۲۳ مهر ۱۳۹۸