اندازه طبیعی طحال چند میلی‌متر است؟ جدول زن، مرد و کودک

طحال یک عضو کوچک اما بسیار فعال در پشت معده و دقیقا زیر دیافراگم افراد است و نقش یک فیلتر برای خون بدن را ایفا می کند. سلول های قدیمی، آسیب دیده و یا غیر نرمال خون در داخل تونل های باریک و پیچ در پیچ طحال گیر می کنند. از طرفی سلول های سالم و بدون مشکل خون به راحتی می توانند از طحال عبور کرده و به گردش خود در جریان خون بدن ادامه دهند. اما اندازه طبیعی طحال به چه عواملی بستگی دارد و چقدر است؟

پاسخ کوتاه: اندازه طبیعی طحال چند میلی‌متر است؟

در بزرگسالان، حد بالای طول طبیعی طحال به‌طور سنتی حدود ۱۲۰ میلی‌متر (۱۲ سانتی‌متر) گفته می‌شود. اگر در گزارش سونوگرافی عددی بالاتر از این نوشته شده باشد، معمولاً «بزرگی طحال» ثبت می‌شود — ولی این مرز مطلق نیست: مرجع رادیولوژی Radiopaedia می‌نویسد در مردان قدبلندِ سالم طول‌هایی از ۱۴۰ میلی‌متر به بالا هم دیده می‌شود.

گروه	طول طحال	چه معنایی دارد
بزرگسال (زن و مرد)	تا حدود ۱۲۰ میلی‌متر	در محدوده‌ی طبیعی
بزرگسال (زن و مرد)	بیش از ۱۲۰ میلی‌متر	معمولاً «بزرگی طحال» ثبت می‌شود
مرد قدبلند یا درشت‌اندام	۱۴۰ میلی‌متر و حتی بیشتر	می‌تواند طبیعی باشد؛ تفسیر با پزشک، نه با عدد تنها

پس «اندازه طحال ۱۴۰ میلی‌متر» یعنی چه؟ یعنی ۱۴ سانتی‌متر؛ بالاتر از حد سنتی ۱۲ سانتی‌متر، پس در گزارش معمولاً «بزرگی طحال» ثبت می‌شود. ولی اگر مرد قدبلندی باشید، همین عدد می‌تواند برای بدن شما طبیعی باشد. عدد به‌تنهایی تشخیص نیست.

⚠️ «بزرگی شدید طحال» یک تعریف واحد ندارد. Radiopaedia چند معیار مختلف را کنار هم می‌آورد؛ یکی از آن‌ها طول بیش از ۱۴۵ میلی‌متر در نمای کرونالِ سی‌تی‌اسکن است؛ معیارهای دیگر بر پایه‌ی عرض طحال یا حجم آن‌اند. پس عددی که در گزارش شما نوشته شده را با روشِ همان تصویربرداری باید خواند.

اندازه طبیعی طحال در کودکان بر اساس سن

در کودکان اندازه با سن تغییر می‌کند و یک عدد ثابت ندارد. ستون وسط، مقدار میانه (نصف بچه‌ها بالاتر و نصف پایین‌تر) و ستون آخر، حد بالای طبیعی است:

سن	مقدار میانه	حد بالای طبیعی
۰ تا ۳ ماه	۴۵ میلی‌متر	۵۸ میلی‌متر
۶ تا ۱۲ ماه	۶۲ میلی‌متر	۶۸ میلی‌متر
۲ تا ۴ سال	۷۴ میلی‌متر	۸۶ میلی‌متر
۶ تا ۸ سال	۸۲ میلی‌متر	۹۶ میلی‌متر
۸ تا ۱۰ سال	۹۲ میلی‌متر	۱۰۵ میلی‌متر
۱۰ تا ۱۲ سال	۹۹ میلی‌متر	۱۰۹ میلی‌متر
۱۲ تا ۱۵ سال	۱۰۱ میلی‌متر	۱۱۴ میلی‌متر
۱۵ تا ۲۰ سال، دختر	۱۰۰ میلی‌متر	۱۱۷ میلی‌متر
۱۵ تا ۲۰ سال، پسر	۱۱۲ میلی‌متر	۱۲۶ میلی‌متر

آیا اندازه طبیعی طحال در زنان و مردان فرق دارد؟

بله. Radiopaedia می‌نویسد اندازه‌ی طحال هم تحت تأثیر جنسیت است و هم جثه: مردان و افراد قدبلندتر و سنگین‌تر، طحال بلندتر و بزرگ‌تری دارند. با این حال این مرجع برای بزرگسالان عدد مرجع جداگانه‌ای برای زن و مرد نمی‌دهد و همان حد ۱۲۰ میلی‌متر را برای هر دو می‌آورد؛ تفاوتِ جثه جایی خودش را نشان می‌دهد که پزشک عدد را برای همان بدن تفسیر می‌کند.

کِی به پزشک مراجعه کنم؟

عددِ بزرگ در گزارش سونوگرافی به‌تنهایی اورژانس نیست، ولی این نشانه‌ها را جدی بگیرید و همان روز به پزشک مراجعه کنید: درد یا پُری در بالای شکم سمت چپ که به شانه‌ی چپ می‌زند، احساس سیری با چند لقمه غذا، خستگی شدید و بی‌دلیل، عفونت‌های پی‌درپی، کبودی یا خون‌ریزی آسان، و زردی پوست یا چشم‌ها. اگر بعد از ضربه به شکم درد ناگهانی و شدید در همان ناحیه داشتید، فوراً به اورژانس بروید.

فواید طحال برای بدن

حفظ اندازه طبیعی طحال بسیار ضروری است. طحال علاوه بر فیلتر سلول های بد خونی می تواند باکتری ها و ویروس های مختلف در خون را نیز فیلتر کرده و کمک حال سیستم ایمنی بدن باشد. وقتی یک میکرو ارگانیزم بیماری وارد جریان خون می شود، طحال و گره های لنفاوی بدن شما ترشح لنفوسیت ها را آغاز می کنند. لنفوسیت نوعی سلول سفید خونی است که قابلیت تولید پادتن های مخصوص مبارزه با بیماری و عفونت ها را دارد.

اندازه طبیعی طحال در سنین مختلف

اندازه طبیعی طحال می تواند در افراد متغیر باشد. جنسیت و قد شما می توانند در اندازه طحال تاثیرگذار باشند. در حالت عمومی، طحال یک فرد بزرگسال در حدود 12  سانتی متر طول، 7 سانتی متر پهنا و 4 سانتی متر ضخامت دارد و وزن آن نیز حدودا 170 گرم است.

اندازه طحال در بانوان معمولا کمتر از آقایان است و همچنین طحال افراد قد بلند بزرگتر از افراد کوتاه قامت است. در یک پژوهش منتشر شده در ژورنال رادیولوژی، محققان اعلام کرده اند آقایان علاوه بر داشتن طحال بزرگتر ، دارای توده سلول قرمز قوی تری به نسبت بانوان هستند.

با بالا رفتن سن، اندازه طحال شما نیز بزرگتر می شود. با این حال پس از رسیدن به بزرگسالی، اندازه این عضو بدن کم کم و در بازه های ده ساله کوچکتر می شود.

اندازه نرمال طحال از نوزادی تا نوجوانی

در لیست زیر اندازه طبیعی طحال و اندازه حداکثری آن از سه ماهگی تا 15 سالگی را ذکر کرده ایم. طبق تحقیقات منتشر شده در ژورنال آمریکایی RoentgenologyTrusted ، تفاوت این اندازه ها در بین پسران و دختران بسیار کم است. در نتیجه در لیست زیر شاهد اندازه میانگین بر اساس سن کودکان هستیم:

سن

میانگین اندازه طحال در دختران و پسران

3 ماهگی

1.9 اینچ ( 6 سانتی متر)

6 ماهگی

2.6 اینچ ( 6.5 سانتی متر)

12 ماهگی

2.8 اینچ ( 7 سانتی متر)

2 سالگی

3.1 اینچ ( 8 سانتی متر)

4 سالگی

3.5 اینچ ( 9 سانتی متر)

6 سالگی

3.7 اینچ ( 9.5 سانتی متر)

8 سالگی

3.9 اینچ ( 10 سانتی متر)

10 سالگی

4.3 اینچ ( 11 سانتی متر)

12 سالگی

4.5 اینچ ( 11.5 سانتی متر)

15 سالگی

4.7 اینچ ( 12 سانتی متر) برای دختران

5.1 اینچ ( 13 سانتی متر) برای پسران

اندازه نرمال طحال در بزرگسالان

در یک پژوهش دیگر که در حوزه بزرگسالان انجام شده است، محققان به این نتیجه رسیدند که اندازه طحال از اواخر نوجوانی تا 40 الی 50 سالگی افراد تغییر قابل توجهی ندارد و در یک بازه محدود قرار می گیرد.

برای بانوان ، میانگین اندازه نرمال طحال به صورت زیر گزارش شد:

سن	میانگین اندازه طحال در بانوان
31 الی 40 سالگی	4.9 اینچ ( 12.4 سانتی متر)
41 تا 50 سالگی	4.8 اینچ ( 12.2 سانتی متر)
60 تا 70 سالگی	4.7 اینچ ( 12.1 سانتی متر)
71 تا 80 سالگی	4.4 اینچ ( 11.2 سانتی متر)
81 الی 88 سالگی	4.0 اینچ ( 10.4 سانتی متر)

برای آقایان ، اندازه میانگین طحال به صورت زیر گزارش شد:

سن	میانگین اندازه طحال در آقایان
31 الی 40 سالگی	4.7 اینچ ( 12.1 سانتی متر)
41 تا 50 سالگی	5.3 اینچ ( 13.4 سانتی متر)
60 تا 70 سالگی	4.5 اینچ ( 11.5 سانتی متر)
71 تا 80 سالگی	4.4 اینج ( 11.2 سانتی متر)
81 الی 88 سالگی	4.6 اینچ ( 11.7 سانتی متر)

با توجه به این موضوع که فاکتور های مختلفی از قبیل سن، قد و جنسیت بر روی اندازه طحال افراد تاثیرگذار هستند، اندازه این عضو در بدن افراد متغیر است. در پژوهش های دیگر، اعداد و ارقام متفاوتی به دست آمدند. نکته کلیدی در این زمینه آن است که طحال شما در دوره کودکی به شکل پیوسته رو به رشد است، در حالی که در دوره بزرگسالی رشد آن متوقف شده و با بالا رفتن سن اندازه آن کوچک می شود.

با توجه به این موضوع که فاکتور های مختلفی از قبیل سن، قد و جنسیت بر روی اندازه طحال افراد تاثیرگذار هستند، اندازه این عضو در بدن افراد متغیر است.

در هر سن و سالی، بیماری ها و شرایط مختلف می توانند در اندازه طحال تاثیرگذار باشند. امکان باقی ماندن خونِ بیشتر در طحال نیز وجود دارد. اندازه این عضو از بدن می تواند متناسب با میزان خون باقی مانده در آن متغیر باشد و در نتیجه احتمال تغییر حجم و اندازه طبیعی طحال وجود دارد.

باقی ماندن یا به اصطلاح رزرو ماندن خون در طحال می تواند یک عامل مفید باشد، به خصوص زمانی که به دلایل خاص خون از دست می دهید. این خون می تواند تا پایان بازه زمانی خون ریزی به بدن کمک کند و کمبود ها توسط آن جبران خواهند شد.

اندازه طبیعی طحال چند میلیمتر است

کافی است برای اندازه‌گیری اندازه نرمال طحال به میلیمتر، اعداد جداول بالا را در ۱۰ ضرب کنید. به عنوان مثال، اندازه طبیعی طحال در بانوان ۳۱ تا ۴۱ ساله ۱۲۴ میلی‌متر است و در آقایان در این بازه سنی ۱۲۱ میلی متر است.

بزرگ شدن طحال

برخلاف بیشتر ارگان هایی که در بدن فعالیت دارند، اندازه طحال در طول عمر افراد تغییر می کند. این اتفاق معمولا در اثر واکنش به بیماری ها و جراحات رخ می دهد. یک عفونت شایع نظیر مونونوکلئوز، یا عفونت های باکتریایی نظیر سیفلیس از جمله مواردی هستند که منجر به بزرگتر شدن اندازه طحال در افراد می شوند.

معمولا پزشکان می توانند در حین انجام معاینه فیزیکی بدن، بزرگ بودن اندازه طحال را تشخیص دهند. انجام آزمایش خون جهت تعیین سطح سلول های قرمز خون، سلول های سفید خون و پلاکت ها نیز ممکن است در برخی شرایط به تشخیص علت بزرگ شدن طحال در افراد کمک کند.

تعیین اندازه طحال در بدن و تشخیص آن با سونوگرافی

آزمایش های تصویری نظیر سونوگرافی به پزشکان در اندازه گیری دقیق طحال کمک می کند و می توان از فشار آوردن آن بر ارگان های اطراف مطلع شد.

معمولا انجام سونوگرافی شکمی جهت تعیین اندازه و بررسی طحال به روش های دیگر ترجیح داده می شود، چرا که این آزمایش به سادگی انجام شده و نیاز به تشعشعات ندارد. در سونوگرافی از امواج صوتی جهت ایجاد تصاویری از ارگان های داخلی استفاده می شود. این تصاویر بر روی مانیتور نمایش داده می شوند.

آزمایش سونوگرافی معمولا می تواند طول و اندازه طحال را بر یک محور مرکزی مشخص کند. همچنین امکان اندازه گیری ضخامت و پهنای این عضو بدن توسط سونوگرافی فراهم است. همین اطلاعات به پزشکان در تشخیص بزرگ یا کوچک بودن طحال کمک می کنند. البته اکثر اوقات نگرانی پزشکان و افراد به خاطر بزرگ بودن این عضو از بدن است.

آزمایش سونوگرافی شکمی می تواند به تشخیص دیگر مشکلات و بیماری ها نیز کمک کند که از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سنگ کلیه
• کارکرد غیر نرمال کبد مانند کبد چرب
• سنگ های کیسه صفرا
• بزرگ شدن دیگر ارگان های بدن از قبیل کبد و کیسه صفرا
• آنوریسم آئورت شکمی (برآمدگی در شریان اصلی که خون زیادی از بدن را تأمین می کند)
• تومور ها و دیگر موارد مشکوک در ناحیه شکم و معده

سوالات رایج در مورد طحال

در ادامه به برخی سوالات رایج در رابطه با طحال می پردازیم.

آیا طحال همان کبد است

خیر. طحال و کبد دو عضو متفاوت و اما مهم بدن هستند.

طحال کجای بدن است

طحال در پشت معده و دقیقا زیر دیافراگم قرار دارد.

جمع بندی

• تفاوت اندک در اندازه طبیعی طحال بین افراد یک موضوع کاملا رایج است و دلیلی برای نگرانی وجود ندارد. با این حال، اگر فکر می کنید طحال شما بزرگ شده است و یا مشکلات مربوط به این ارگان از بدن را تجربه می کنید، حتما به یک پزشک مراجعه نمایید. اگر علت این بزرگ شدن موقت، یک عفونت باشد، هر چه زودتر آن را شناسایی و درمان کنید، به احتمال زیاد با این کار مشکل پیش آمده نیز برطرف می گردد.
• درمان کردن علت پیش زمینه بزرگی طحال معمولا می تواند در برگرداندن آن به ابعاد قبلی و سالم کمک کند. در بسیاری از شرایط که کارکرد طحال در بدن با مشکلات جدی همراه می شود امکان برداشتن این ارگان از بدن نیز وجود دارد.
• در صورت برداشتن طحال، ریسک ابتلا به عفونت های مختلف در شما بالا خواهد رفت، اما این تنها به معنای توجه بیشتر به واکسیناسیون و روش های پیشگیرانه متعدد نظیر شستن دست ها به شکل کامل و دوری از کسانی که همیشه عفونت های واگیر دارند خواهد بود.

3.3/5 - (28 امتیاز)