قرص روپیکسون ۲۰ برای چیست؟ (رزوواستاتین) عوارض، زمان مصرف و لاغری

به‌روزرسانی ۹ مهر ۱۴۰۵ · انتشار ۱۶ دی ۱۳۹۹ · تحریریه نبض ما

قرص روپیکسون ۲۰ میلی‌گرمی (رزوواستاتین) روی میز کنار برگه‌ی آزمایش چربی خون

قرص روپیکسون ۲۰ همان رزوواستاتین است؛ دارویی از گروه استاتین‌ها برای کلسترول بالا. طبق دارویاب، روپیکسون نام تجاری رزوواستاتین است و داروسازی دکتر عبیدی آن را می‌سازد. عدد ۲۰ یعنی هر قرص ۲۰ میلی‌گرم ماده‌ی مؤثر دارد؛ اینکه شما کدام قرص را بخورید، تصمیم پزشک است.

سرویس سلامت ملی بریتانیا (NHS) می‌نویسد رزوواستاتین برای درمان کلسترول بالا و پیشگیری از حمله‌ی قلبی و سکته‌ی مغزی به کار می‌رود. اگر اینجا آمده‌اید تا بدانید چه ساعتی بخورید، چه عوارضی دارد و آیا لاغر می‌کند: جواب کوتاه این است که ساعت مهم نیست، عوارض شایع‌اش گوارشی و عضلانی‌اند، و لاغری‌آور نیست. ادامه‌ی مقاله این‌ها را با منبع توضیح می‌دهد.

روپیکسون چیست و برای چه تجویز می‌شود؟

کلسترول ماده‌ای چرب است که بدن خودش هم می‌سازد. وقتی زیاد شود، می‌تواند در دیواره‌ی رگ‌ها رسوب کند و راه خون به قلب و مغز را تنگ‌تر کند. مدلاین‌پلاس (کتابخانه‌ی ملی پزشکی آمریکا) می‌گوید رزوواستاتین با کم‌کردن مقدار کلسترولی که بدن می‌سازد کار می‌کند.

کاربردهای شناخته‌شده‌ی آن:

  • کلسترول بالا: هدف اصلی دارو (NHS و مدلاین‌پلاس).
  • پیشگیری از حمله‌ی قلبی و سکته‌ی مغزی: مدلاین‌پلاس «کاهش خطر حمله‌ی قلبی یا سکته» را به‌عنوان هدف دارو می‌آورد.
  • تری‌گلیسیرید بالا: برچسب FDA کرستور (رزوواستاتین) آن را همراه رژیم غذایی برای بزرگسالان مبتلا به تری‌گلیسیرید بالا تأیید کرده است.

این دارو در ایران گاهی «رزواستاتین» هم نوشته می‌شود؛ فقط املا فرق دارد. کرستور هم نام تجاری خارجی همین ماده است. اگر می‌خواهید بدانید عددهای برگه‌ی آزمایش‌تان یعنی چه، تری‌گلیسیرید بالا: عدد خطر، غذاها و داروها را ببینید. برای مقایسه با یک استاتین دیگر هم می‌توانید قرص لیپوفیکس چیست؟ را بخوانید.

روپیکسون ۵، ۱۰، ۲۰ و ۴۰ چه فرقی دارند؟

دارویاب روپیکسون را در قرص‌های ۵، ۱۰، ۲۰ و ۴۰ میلی‌گرمی فهرست کرده است. فرقشان فقط مقدار ماده‌ی مؤثر در هر قرص است و انتخابش با پزشک. آنچه بروشور رسمی کرستور (رزوواستاتین) می‌گوید:

قرصآنچه بروشور رسمی رزوواستاتین می‌گوید
۵ میلی‌گرمکمترین دوز؛ پزشک ممکن است در افرادی با منشأ آسیایی از همین دوز شروع کند
۱۰ میلی‌گرمدرمان باید با ۵ یا ۱۰ میلی‌گرم شروع شود؛ انتخاب بر اساس کلسترول، خطر قلبی و حساسیت فرد است
۲۰ میلی‌گرماگر لازم باشد، پزشک دوز را بالا می‌برد؛ هر افزایش دست‌کم ۴ هفته بعد از قبلی
۴۰ میلی‌گرمبیشینه‌ی روزانه؛ فقط برای کلسترول بالا با خطر زیاد که با ۲۰ میلی‌گرم کنترل نشده

این جدول نسخه نیست. فقط نشان می‌دهد پزشک‌ها چطور و بر چه پایه‌ای دوز را انتخاب می‌کنند. شروع، قطع یا تغییر دوز بدون نظر پزشک درست نیست؛ NHS هم یادآوری می‌کند اگر دارو را قطع کنید، کلسترول ممکن است دوباره بالا برود.

بهترین زمان مصرف قرص روپیکسون

جواب کوتاه: هر ساعتی که بتوانید هر روز تکرارش کنید.

موضوعآنچه منابع می‌گویند
ساعتبروشور کرستور و برچسب FDA: یک بار در روز، در هر ساعتی از شبانه‌روز
ثباتNHS: «سعی کنید هر روز در همان ساعت بخورید»
غذابروشور کرستور و NHS: با غذا یا بدون غذا فرقی ندارد
شکستن قرصمدلاین‌پلاس: قرص را کامل ببلعید؛ نصف نکنید، نجوید و خرد نکنید
مدت مصرفNHS: معمولاً طولانی‌مدت، گاهی تمام عمر
نوبت فراموش‌شدهNHS: نوبت فراموش‌شده را رد کنید و برای جبران دو دوز نخورید

این جدول هم نسخه نیست و فقط قواعد عمومی مصرف را نشان می‌دهد.

چند نکته‌ی کاربردی دیگر: NHS می‌گوید رزوواستاتین را می‌توان با غذا یا بدون غذا خورد. در صفحه‌ی NHS و بروشور کرستور هشداری درباره‌ی گریپ‌فروت برای رزوواستاتین نیامده است؛ با این حال اگر داروی دیگری هم می‌خورید، از پزشک یا داروساز بپرسید. مدلاین‌پلاس هم می‌گوید آنتی‌اسیدهای حاوی آلومینیوم و منیزیم را دست‌کم ۲ ساعت بعد از رزوواستاتین بخورید.

عوارض قرص روپیکسون ۲۰

بروشور کرستور عوارض شایع را این‌طور می‌نویسد: سردرد، دل‌درد، یبوست، حالت تهوع، درد عضلانی، احساس ضعف و سرگیجه. NHS مشکل خواب، اسهال، سوءهاضمه و نفخ را هم اضافه می‌کند، و مدلاین‌پلاس درد مفاصل و فراموشی را.

عوارض جدی نادرند، ولی باید بشناسیدشان (NHS):

  • التهاب و آسیب عضلانی
  • التهاب کبد (با نشانه‌ی زردی پوست و سفیدی چشم)
  • التهاب لوزالمعده
  • واکنش آلرژیک

بروشور کرستور همچنین می‌گوید پزشک معمولاً پیش از درمان و در طول آن آزمایش کبد می‌گیرد، و اگر دیابت دارید یا در معرض آن هستید، از نزدیک پایش‌تان می‌کند. اگر عارضه‌ای آزارتان می‌دهد، دارو را خودسرانه قطع نکنید؛ با پزشک یا داروساز حرف بزنید.

آیا روپیکسون لاغر می‌کند؟

نه. روپیکسون داروی لاغری نیست. نه صفحه‌ی NHS، نه مدلاین‌پلاس، نه بروشور کرستور و نه برچسب FDA، کاهش وزن را جزو کاربرد یا اثر رزوواستاتین نیاورده‌اند. کاربردش همان کلسترول و پیشگیری قلبی است.

پس این باور از کجا آمده؟ احتمالاً از اینکه رژیم و ورزش همراه این دارو توصیه می‌شوند. مدلاین‌پلاس می‌گوید رژیم کم‌چرب و کم‌کلسترول داشته باشید و توصیه‌های ورزشی و غذایی را رعایت کنید. لاغری، اگر رخ دهد، نتیجه‌ی همان رژیم و ورزش است نه اثر قرص.

یک یافته‌ی جالب هم هست: در مطالعه‌ی مشاهده‌ای شوگیاما و همکاران (JAMA Internal Medicine، ۲۰۱۴) شاخص توده‌ی بدنی مصرف‌کنندگان استاتین سریع‌تر از کسانی که استاتین نمی‌خوردند بالا رفت و مصرف کالری و چربی‌شان هم به‌مرور بیشتر شد. نویسندگان نتیجه گرفتند اهمیت رژیم غذایی برای مصرف‌کنندگان استاتین باید دوباره یادآوری شود. این مطالعه مشاهده‌ای است و نمی‌گوید دارو وزن را زیاد می‌کند؛ فقط نشان می‌دهد با خوردن دارو نباید مراقبت از تغذیه را کنار گذاشت. اگر می‌خواهید از سمت غذا کمک کنید، غذاهایی که تری‌گلیسیرید و چربی خون را پایین می‌آورند نقطه‌ی شروع خوبی است.

هشدارها: درد عضلانی، کبد، بارداری و شیردهی

درد عضلانی

مهم‌ترین هشدار این دارو است. NHS در عوارض جدی می‌نویسد: «التهاب و آسیب به عضلات، که می‌تواند باعث گرفتگی عضلات، درد شدید و ضعف شود.» بروشور کرستور می‌گوید این آسیب در موارد نادر به رابدومیولیز، یعنی آسیب عضلانیِ خطرناک و بالقوه کشنده می‌رسد، و تأکید می‌کند درد عضلانی بی‌دلیل، به‌ویژه همراه حال بد یا تب را فوراً به پزشک بگویید.

قاعده ساده است: درد شدید یا ضعف عضلانی، به‌خصوص همراه تب یا ادرار قرمز و قهوه‌ای، یعنی همین حالا پزشک.

کبد و الکل

NHS می‌نویسد بهتر است هنگام مصرف رزوواستاتین الکل زیاد ننوشید، چون خطر عوارضی مثل مشکلات کبدی را بالا می‌برد.

بارداری

NHS: رزوواستاتین در بارداری توصیه نمی‌شود، چون می‌تواند بر رشد جنین اثر بگذارد، و اگر قصد بارداری دارید باید ۳ ماه پیش از اقدام قطع شود. این قطع‌کردن هم تصمیم پزشک است؛ برنامه‌ی بارداری‌تان را با او در میان بگذارید.

شیردهی

اینجا منابع معتبر با هم اختلاف دارند: NHS می‌گوید معمولاً می‌توانید در دوران شیردهی رزوواستاتین بخورید، به شرط مشورت با پزشک یا داروساز؛ مدلاین‌پلاس می‌گوید در دوران مصرف نباید شیر بدهید. چون دو مرجع معتبر یک‌جور نمی‌گویند، تصمیم را فقط با پزشک خودتان بگیرید.

روپیکسون پلاس چیست؟

طبق دارویاب، روپیکسون پلاس ترکیب دو دارو در یک قرص است: ازتیمیب و رزوواستاتین، در دوزهای ۱۰/۱۰، ۱۰/۲۰ و ۱۰/۴۰ (عدد اول ازتیمیب، عدد دوم رزوواستاتین). یعنی با روپیکسون ساده، که فقط رزوواستاتین دارد، یکی نیست و جایگزین هم نمی‌شود. اینکه کدام برای شما مناسب است و آیا اصلاً به ترکیب دارویی نیاز دارید، فقط با پزشک روشن می‌شود.

یک اشتباه رایج هم اینجا بگوییم: «رواتینکس» از روپیکسون نیست. طبق پروانه‌ی HPRA ایرلند، رواتینکس مجموعه‌ای از ترپن‌های گیاهی است و برای کمک به دفع سنگ کلیه به کار می‌رود، نه چربی خون.

کِی به پزشک مراجعه کنم؟

همین حالا اورژانس یا پزشک:

  • درد شدید یا ضعف عضلانی، خصوصاً همراه با تب یا ادرار قرمز یا قهوه‌ای
  • تورم صورت یا گلو و سختی نفس‌کشیدن (نشانه‌ی واکنش آلرژیک)
  • درد شدید شکم که نمی‌رود

در اولین فرصت وقت بگیرید:

  • زردی پوست یا سفیدی چشم
  • درد عضلانی خفیف که ادامه دارد
  • باردار هستید، باردار شده‌اید یا قصد بارداری یا شیردهی دارید
  • عارضه‌ای که تحمل‌اش سخت است

اگر دارو را برای پیشگیری قلبی می‌خورید، آشنایی با شایع‌ترین علائم حمله‌ی قلبی هم به کارتان می‌آید.


این مقاله جای پزشک را نمی‌گیرد. روپیکسون دارویی است که دوزش برای هر بیمار جداگانه انتخاب و در طول زمان بازبینی می‌شود، در بارداری هشدار دارد و مهم‌ترین عارضه‌ی جدی‌اش، آسیب عضلانی، نشانه‌هایی دارد که فقط پزشک می‌تواند بسنجد. هیچ دارویی را بر پایه‌ی متن اینترنتی شروع، قطع یا کم و زیاد نکنید؛ با پزشک خود مشورت کنید.

پرسش‌های پرتکرار

قرص روپیکسون ۲۰ برای چیست؟

روپیکسون نام تجاری رزوواستاتین است (ساخت داروسازی دکتر عبیدی؛ منبع: دارویاب). سرویس سلامت ملی بریتانیا (<span dir="ltr">NHS</span>) می‌نویسد رزوواستاتین «برای درمان کلسترول بالا و پیشگیری از حمله‌ی قلبی و سکته‌ی مغزی» به کار می‌رود. برچسب سازمان غذا و داروی آمریکا (<span dir="ltr">FDA</span>) آن را همراه رژیم غذایی برای تری‌گلیسیرید بالا هم تأیید کرده است. عدد ۲۰ اندازه‌ی هر قرص است، نه دوزی که لزوماً شما باید بخورید.

بهترین زمان مصرف قرص روپیکسون چه ساعتی است؟

الزامی به مصرف شبانه نیست. بروشور کرستور (رزوواستاتین) می‌نویسد «می‌توانید آن را در هر ساعتی از روز، با غذا یا بدون غذا بخورید». <span dir="ltr">NHS</span> هم توصیه می‌کند روزی یک بار و «هر روز در همان ساعت» مصرف شود. مهم‌تر از ساعت، ثابت‌بودن آن و فراموش‌نکردن دارو است.

عوارض قرص روپیکسون ۲۰ چیست؟

بروشور کرستور عوارض شایع را سردرد، دل‌درد، یبوست، حالت تهوع، درد عضلانی، احساس ضعف و سرگیجه می‌نویسد. عوارض جدی نادرند و مهم‌ترینشان آسیب عضلانی است: گرفتگی، درد شدید و ضعف عضله، گاهی همراه تب و ادرار قرمز یا قهوه‌ای (<span dir="ltr">NHS</span>). التهاب کبد هم از عوارض جدی احتمالی است.

آیا قرص روپیکسون لاغر می‌کند؟

نه. روپیکسون داروی لاغری نیست. در صفحه‌ی <span dir="ltr">NHS</span>، مدلاین‌پلاس، بروشور کرستور و برچسب <span dir="ltr">FDA</span> رزوواستاتین، کاهش وزن به‌عنوان اثر دارو نیامده است. یک مطالعه‌ی مشاهده‌ای (مجله‌ی <span dir="ltr">JAMA Internal Medicine</span>، ۲۰۱۴) حتی گزارش کرده که شاخص توده‌ی بدنی مصرف‌کنندگان استاتین سریع‌تر از غیرمصرف‌کنندگان بالا رفته و با آن، مصرف کالری و چربی‌شان؛ این مطالعه رابطه‌ی علت‌ومعلولی را ثابت نمی‌کند و فقط یادآوری می‌کند رژیم غذایی کنار دارو مهم است.

روپیکسون ۵، ۱۰، ۲۰ و ۴۰ چه فرقی دارند؟

فقط در مقدار ماده‌ی مؤثر هر قرص. انتخاب قرص با پزشک است: بروشور کرستور می‌نویسد درمان با ۵ یا ۱۰ میلی‌گرم شروع می‌شود، افزایش دوز در صورت نیاز با فاصله‌ی دست‌کم ۴ هفته انجام می‌شود و بیشینه‌ی روزانه ۴۰ میلی‌گرم است. خودتان قرص را عوض یا دوز را کم و زیاد نکنید.

روپیکسون در بارداری و شیردهی مجاز است؟

<span dir="ltr">NHS</span> می‌نویسد رزوواستاتین در بارداری توصیه نمی‌شود و اگر قصد بارداری دارید، مصرف آن باید ۳ ماه پیش از اقدام قطع شود (با نظر پزشک). درباره‌ی شیردهی منابع هم‌نظر نیستند: <span dir="ltr">NHS</span> می‌گوید معمولاً با مشورت پزشک یا داروساز ممکن است، اما مدلاین‌پلاس می‌نویسد در دوران مصرف نباید شیر داد. تصمیم این مورد با پزشک خودتان است.

روپیکسون پلاس با روپیکسون فرقی دارد؟

بله. طبق دارویاب، روپیکسون پلاس ترکیب دو دارو است: ازتیمیب و رزوواستاتین (در دوزهای ۱۰/۱۰، ۱۰/۲۰ و ۱۰/۴۰) و با روپیکسون ساده که فقط رزوواستاتین دارد یکی نیست. اینکه کدام برای شما مناسب است، تصمیم پزشک است.

قرص رواتینکس همان روپیکسون است؟

نه. رواتینکس (<span dir="ltr">Rowatinex</span>) داروی دیگری است. در پروانه‌ی رسمی <span dir="ltr">HPRA</span> ایرلند مواد مؤثر آن ترپن‌های گیاهی (آلفا-پینن، بتا-پینن، کامفن، بورنئول، آنتول، فنکون و سینئول) ثبت شده و برگه‌ی راهنمایش می‌نویسد به حل‌شدن و دفع سنگ کلیه و مجاری ادراری کمک می‌کند. هیچ استاتینی در آن نیست.

منابع

این مطلب آموزشی است و جای معاینه را نمی‌گیرد. اگر علائمی دارید، با پزشک خود مشورت کنید.

نظرات خوانندگان (۱)

این نظرها از نسخه‌ی قبلی نبض ما منتقل شده‌اند و امکان ثبت نظر تازه فعلاً بسته است.

  1. رضا عباس زاده

    ببخشید قیمت قرص روپیکسون 20میلی گرم رامیخوام بدونم

مقاله‌های مرتبط