ویتامین B5 یا پانتونیک اسید به نام ویتامین پوست و مو معروف است. وجود ویتامین B5 برای بسط و بازایی سلول های پوششی و رشد بدن از سطح ضروری است.
گردآوری – نبض ما
ویتامین B5 یک عنصر مهم در متابولیسم سلولی به شمار می رود. دپنتنول (پرو ویتامین B5) پیش ساز پنتونیک اسید می باشد. یعنی متابولیم سلولی برای سنتز ویتامین B5 نیاز دارد که در مراحل میانی خود، اول دپنتنول را بسازد. پرو ویتامین B5 سپس در پوست توسط سیستم آنزیمی پوست به پنتونیک اسید تبدیل می شود.
پروویتامین B5 قدرت نفوذ بالایی در پوست دارد. به همین علت می توان از این ماده به عنوان یک ماده فعال بسیار موثر در محصولات آرایشی استفاده نمود. این ویتامین، به عنوان حالت دهنده و نرم كننده در شامپوها، اسپری مو، حالت دهنده های مو و نیز مرطوب كننده ها مصرف فراوانی دارد. از آنجا كه این ماده قابلیت جذب آب و نگهداری آن را داراست، بیشتر به عنوان یك هومكتانت مطرح است و چون آب، ماده طبیعی حالت دهنده پوست و مو است، ویتامین B5 می تواند در فرآورده های پوست و مو، نقش مهمی را ایفا كند.
ویتامین B5 نگه دارنده رطوبت
ویتامین B5 علاوه بر این که رطوبت را خوب نگه می دارد، خواص تسکینی نیز دارد و احساس سوزش ناشی از پوست دهیدراته را کاهش می دهد. ضمنا متابولیسم سلولی و نتیجتا کرنتوسیت ها را برای سنتز سازنده های سلولی تحريک می کند. از آن جا که برخی از این سازنده های سلولی نقش مهمی در فرآیند رطوبت رسانی دارند، این فرآیند طبیعی تا اندازه ای با عمل دپنتنول تحریک می شود.

بسیاری از كرمها و لوسیون های مرطوب كننده غنی از ویتامین، حاوی ۵ درصد پانتنول هستند كه می تواند به تسریع روند بهبود زخمها هم كمك كند. به عنوان یك هومكتانت، ویتامین B5 می تواند آب را از اپیدرم و درم به طرف لایه شاخی Occlusive (پوشانندگی) فرآورده ها، آب را در لایه شاخی نگهداشت. اگر رطوبت نسبی محیط بیش از ۷۰ درصد باشد، پانتنول می تواند آب را از محیط هم جذب كند. در واقع در غیاب هومكتانت، آبی كه از فرآورده به پوست می رسد، به سرعت تبخیر می شود. هومكتانت ها همچنین می توانند با پر كردن فواصل بین كورتئوسیت ها (در نتیجه وارد كردن آب به سلولها و متورم كردن آنها) نرمی پوست را افزایش دهند.
استفاده در فرآورده های مو
در فرآورده های مو، نیز پانتنول به عنوان یك هومكتانت به كار می رود تا میزان آب ساقه مو و در نتیجه الاستسیته آن را افزایش دهد، پانتنول، همچنین برای مو ضروری است و می تواند از مناطق فاقد كوتیكول مو وارد ساقه مو شود. بنابراین مصرف آن در فرآورده های شوینده مو نیز مناسب است و حالت پذیری درخشش و نرمی مو را افزایش داده و از الكتریسته ساكن آن می كاهد.
معرفی پماد دکسپانتنول
نام ژنریک: دکسپانتنول
نام تجاری: ایپانتن
شکل دارویی: کرم موضعی 5 %(هر 100 گرم حاوی 5 گرم دکسپانتنول)
طبقه بندی فارماکولوژیک: آنالوگ ویتامین B کمپلکس
طبقه بندی درمانی: نرم کننده پوست
طبقه بندی مصرف در بارداری: رده C

فارماکولوژی
اثر نرم کننده: دکسپانتنول با تحریک گرانولاسیون و تشکیل سلولهای اپی تلیال موجب تسریع بهبود زخم و تسکین خارش می شود.
فارماکوکینتیک
پخش: در صورت جذب سیستمیک،این دارو پس از تبدیل به اسید پانتوتنیک، عمدتا بصورت کوآزیم A، بطور گسترده انتشار می یابد .این دارو در کبد، غدد فوق کلیوی، قلب و کلیه ها یافت می شود.
متابولیسم: تبدیل شدن دارو به اسید پانتوتنیک به سرعت صورت می گیرد.
دفع: بیشتر متابولیتهای دارو از ادرار و باقیمانده از طریق مدفوع دفع می شوند.
موارد مصرف دکسپانتنول
نرم کننده و محافظ نواحی جراحی شده
درمان خارش، زخمها، گزیدگی حشرات، پیچک سمی، بلوط سمی، تحریک مناطقی از پوست بدن نوزاد که در تماس با ادرار هستند، خراشیدگی، اگزمای خفیف، زخم بستر، ضایعات خشک
موارد منع مصرف دکسپانتنول
هموفیلی(خطر بروز خونریزی شدید وجود دارد)، انسداد مکانیکی روده
عوارض جانبی
پوست: خارش،لکه های قرمز رنگ، درماتیت،احساس سوزش
توجه: درصورت بروز واکنشهای حساسیت مفرط، باید مصرف دارو قطع شود.
منابع:
http://hosnani.com/panthenol.php
آفتاب آنلاین
شرکت داروسازی کاسپین تامین
5/5 - (1 امتیاز)
این مطلب آموزشی است و جای معاینه را نمیگیرد. اگر علائمی دارید، با پزشک خود مشورت کنید.
مقالههای مرتبط
آملودیپین برای چیست؟ (قرص آملودیپین ۵) + علت ورم مچ پا و خطر قطع ناگهانی
آملودیپین برای فشار خون بالا و پیشگیری از آنژین تجویز میشود. بهترین زمان مصرف، علت ورم مچ پا و قوزک، و چرا قطع ناگهانی خطرناک است.
بهروزرسانی ۱۹ شهریور ۱۴۰۵
عوارض قرص آرترستان ۵۰ و ۱۰۰ + این عددها یعنی چه؟ (ساکوبیتریل/والزارتان)
آرترستان نام تجاری ساکوبیتریل/والزارتان است و برای نارسایی قلب تجویز میشود. عدد ۵۰ و ۱۰۰ جمع دو ماده است. شایعترین عوارض، زمان مصرف و هشدارها.
بهروزرسانی ۱۹ شهریور ۱۴۰۵
قرص اکتوسرک ۸ برای چیست؟ (بتاهیستین) + چرا دوز ۱۶ به ۸ میرسد
اکتوسرک نام تجاری بتاهیستین است؛ دارویی برای سرگیجه، وزوز گوش و کمشنوایی بیماری منیر. فرق قرص ۸ و ۱۶، عوارض، و چرا در آسم و زخم معده مصرف نمیشود.
بهروزرسانی ۱۹ شهریور ۱۴۰۵