علائم و درمان هیدروسل و هماتوسل

هیدروسل و هماتوسل از بیماری های مربوط به بیضه است. این بیماری ها به علت التهاب یا صدمه به بیضه و کیسه بیضه ها ممکن است به وجود آید.

گردآوری- نبض ما

هیدروسل مایعی است كه اطراف بیضه را احاطه می كند و موجب تورم كیسه بیضه می شود. تقریباً از هر 10 نوزاد پسر یک نوزاد به طور مادرزادی در بدو تولد دجار هیدروسل می باشد، اما اغلب آنها در طی یك ماه اول، بدون درمان بهبودی می یابند. علاوه بر آن، مردان نیز (اغلب بالای 40 سال) به علت التهاب یا صدمه به كیسه بیضه، ممكن است به هیدروسل مبتلا شوند.

هماتوسل تجمع خون در داخل اسکروتوم (کیسه بیضه) است. این عارضه گاه به دنبال ترومای فیزیکی، عفونت یا سرطان ایجاد می شود وگاه با علت نامشخص. خون معمولا در غشای مهبلی (Tunica vaginalis) اطراف بیضه تجمع می یابد.

هیدروسل

التهاب ممكن است ناشی از عفونت اپیدیدیم (اپیدیدمیت) یا عفونت بافت بیضه (اركیت) باشد. (اپیدیدیم لوله های ظریف و پرپیچ و خمی است که پشت هر بیضه قرار دارند). هیدروسل معمولاً دردناك نبوده ولی چنانچه فرد دچار تورم كیسه بیضه شود باید به پزشك مراجعه نماید تا علل دیگر همچون سرطان بیضه و حالات دیگر را بررسی نماید. بنابراین تمام مردان مبتلا به هیدروسل باید تحت سونوگرافی بیضه قرار بگیرند.

در بسیاری از موارد، هیدروسل با فتق كشاله ران همراه است. در این موارد به علت ضعف دیواره شكمی، قسمتی از روده به داخل كیسه می رود كه نیاز به درمان دارد. از آنجاییكه مایع هیدروسل معمولاً شفاف است، پزشك برای تشخیص هیدروسل از آزمایش عبور نور از می ان كیسه بیضه استفاده می كند. گذر نور نشان دهنده وجود مایع شفاف است، ولی تشخیص قطعی نیست، چون ممكن است حالات دیگر همچون فتق نیز وجود داشته باشد.

در صورتیکه پزشك مشكوك به ایجاد هیدروسل به علت وجود التهاب باشد، آزمایشات خون و ادرار مشخص خواهند كرد كه آیا علت هیدروسل اپیدیدمی ت است یا خیر. در مواردی که مایع احاطه كننده بیضه ها، مانع لمس بیضه ها شود از روش های تشخیصی دیگر نظیر سونوگرافی استفاده خواهد شد.

سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی با فركانس بالا، برای ایجاد تصاویر اجزاء داخل بدن، انجام می شود برای بررسی احتمال وجود توده یا علل دیگر تورم كیسه بیضه به كار می رود. در پسر بچه ها معمولاً هیدروسل در طی یكسال به طور خود بخود محو می شود. اگر پس از یكسال از بین نرفت و یا به بزرگ شدن ادامه داد، نیاز به جراحی خواهد داشت. کشیدن مایع هیدروسل در بچه ها بدلیل خطر عفونت به هیچ وجه نباید انجام شود. در بزرگسالان نیز اغلب هیدروسل خود بخود از بین می رود و زمانی نیاز به درمان پیدا می كندكه آنقدر بزرگ شود كه غیر قابل تحمل شده یا بد شكل باشد هیدروسل ممكن است یك طرفه یا دو طرفه باشد.

هیدروسلكتومی

هیدروسلکتومی برداشتن هیدروسل بصورت یك جراحی بدون نیاز به بستری طولانی، با بی حسی موضعی و یا بیهوشی عمومی انجام می شود. برای این كار جراح برشی را بر روی كیسه بیضه یا پایین شكم ایجاد می كند و ضمن تخلیه مایع، اصلاحات لازم را انجام می دهد. اگر هیدروسل در طی جراحی اصلاح فتق كشاله ران تشخیص داده شود، حتی اگر برای فرد هیچ مشکلی ایجاد نكرده باشد پزشك اقدام به برداشت آن می كند در مواردی ممکن است نیاز به عدسی چشمی حین عمل جراحی باشد تا به اپیدیدیم و مجاری اسپرم بر آسیبی نرسد.

هیدروسلكتومی ممكن است به قرار دادن لوله تخلیه و پانسمان حجیم بر روی ناحیه برش برای چند روز اول بعد از جراحی نیاز داشته باشد. استفاده از كیسه یخ بر روی موضع در 24 ساعت اول پس از عمل، تورم را كاهش می دهد. جراحی هیدروسل در بچه ها بجای ناحیه کیسه بیضه باید با شکاف جراحی کشاله ران انجام شود.

آیا هیدروسل موجب ناباروری است؟

سوالی که اغلب افراد در صورت ابتلا به هیدروسل از پزشک خود دارند این است که آیا هیدروسل موجب ناباروری می شود؟ در این ارتباط باید گفت: هیدروسل به خودی خود عامل ناباروری نیست، اما ممكن است همراه با عوامل زمی نه ای در بیضه مثل عفونت یا توده باشد كه این عوامل، تولید یا عملكرد اسپرم ها را دچار اختلال می كند.

هماتوسل

بیضه ها به علت در معرض بودن گاهی صدمه می بینند و آن چنان درد شدیدی ایجاد می کنند که باعث می شود شما به خود بپیچید. لگد خوردن به ناحیه کشاله ران در حین ورزش احتمالا شایعترین علت صدمه به بیضه است. هماتوسل تجمع خون در داخل اسکروتوم (کیسه بیضه) است. این عارضه گاه به دنبال ترومای فیزیکی، عفونت بیضه یا سرطان بیضه ایجاد می شود وگاه با علت نامشخص. خون معمولا در غشای مهبلی (Tunica vaginalis) اطراف بیضه تجمع می یابد.

تشخیص هماتوسل

معمولا برای هماتوسل درمانی لازم نیست. با این حال اگر درد ادامه یافت و تورم بیضه بروز کرد فورا به پزشک مراجعه کنید. تخلیه لخته های خون (هماتوم) ممکن است تنها راه نجات بیضه باشد. در برخی موارد یک تجمع بدون درد خون بتدریج در داخل کیسه بیضه ایجاد می شود. اگر هماتوسل خود به خود از بین نرود ممکن است برای جلوگیری از عقیم شدن آن را از طریق جراحی خارج کرد.

تفاوت هماتوسل و هیدروسل

همان طور که گفته شد برای تشخیص هیدروسل از آزمایش نور چراغ استفاده می کنند. هماتوسل هم شبیه هیدروسل است اما تفاونی که دارد این است که نور چراغ قوه از درون هماتوسل عبور نمی کند و درد بیشتری دارد.