باد فتق چیست؟

فتق یا باد فتق به پیش رفتگی و خروج یکی از احشا یا فاسیای اندام یا بخشی از آن در دیواره‌ای که به طور طبیعی آن را دربر می‌گیرد از طریق یک معبر آناتومیک گفته می شود. به زبان ساده به بیرون زدگی های غیر طبیعی جدار شکم فتق می گویند.

گردآوری – نبض ما

جدار شکم و کف لگن از نظر آناتومی از لایه های مختلف شامل عضلات و بافت نگه دارنده یا فاسیا تشکیل شده است. در صورتی که این عضلات و فاسیا به علل ژنتیکی و یا فشار بیش از حد شل شود باعث برجسته گی در ناحیه پوست محل می شود که به آن فتق یا باد فتق گفته می شود.

علل ایجاد کننده باد فتق

فتق ممکن است مادرزادی باشد که اغلب پسربچه ها و به علت نقص در سیر نزولی بیضه ها ایجاد می شود که ممکن است همراه با آب در بیضه یا هیدروسل نیز باشد. گاهی باد فتق در نوزادان و یا کودکان دیده می شود. در این موارد بافت پوشاننده احشاء داخلی قبل از تولد بطور کامل بسته نشده است. تخمین زده می شود که حدود 5 درصد کودکان مبتلا به فتق کشاله ران می شوند ( پسرها بیشتر از دخترها ) که البته بعضی از آنها تا سن بلوغ علامتی نخواهند داشت.

در بسیاری از مواقع هیچگونه دلیل روشنی برای باد فتق پیدا نمی شود، اگر چه گاهی اوقات این بیماری با بلند کردن وزنه های سنگین رابطه دارد.

به هر علتی فشار داخل شکم بیش از حد بالا رود ممکن است باعث پارگی پریتوان و فاسیا و عضلات و باعث ایجاد فتق شود. مثلاً بیماری مزمن ریه، سرفه های مزمن، سیگار کشیدن، که برداشتن ناگهانی وسایل از مواردی هستند که باعث باد فتق می شوند. در مواردی نیز فتق به دنبال عمل های جراحی باز شکمی ایجاد می شود که به علت آسیب دیدن عصب عضلات حین جراحی باعث شل شدن عضله و ایجاد فتق می شود.

در بزرگسالان به علت بزرگی پروستات بیمار مجبور می شود که از زور زدن جهت خارج کردن ادرار استفاده کند که این زور زدن مزمن باعث ایجاد فتق اینگوینال بالای بیضه ها می گردد.

انواع باد فتق

محل باد فتق ، همیشه در شکم است که شایعترین محل آنها عبارتند از:

۱-فتق دور ناف

۲-فتق بیضه و یا بالای آن که فتق اینگوینال نامیده می شود.

۳-فتق انسزیونال که در محل عمل جراحی قبلی دیده می شود. در حالت عمومی اگر پیش‌رفتگی هرنیا به‌سمت درون بدن باشد فتق داخلی و اگر بیرون‌ زدگی احشا به بیرون از بدن صورت گیرد٬ فتق خارجی نام می‌گیرد.

فتق دماغی یا سلبرال

فتق‌های داخلی ثانویه به دلیل رشد تومورها که فورامن اکسیپیتال(فتق لوزه‌ای) و یا سوراخ تخم مرغی شکل را اشغال می‌کند.

فتق دیسک

جابجایی و بیرون‌زدگی هسته دیسک در کانال اسپینال ستون فقرات گردنی٬ مهره سینه‌ای، ناحیه کمری یا ستون فقرات است. این فتق نیز یک فتق داخلی است.

فتق دیافراگمی

یک فتق داخلی بوده که در آن جابجایی و نفوذ احشا شکمی به درون حفره قفسه سینه از راه پرده دیافراگم صورت می‌گیرد. شایع‌ترین نوع آن فتق هیاتال است که به بیرون زدن معده از حفره شکمی و پس از جابجایی دیافراگم به سمت قفسه سینه و مری گفته می‌شود.

فتق شکمی یا غر شدن

که بیشترین آمار ابتلا به فتق را شامل شده و از نوع فتق خارجی است و جابجایی و خروج یکی از احشا آزاد یا قابل جابجایی را شامل می‌گردد.

فتق کشاله ران

در این فتق ما برجستگی در ناحیه کشاله ران و یا درون کیسه بیضه را داریم و این نوع از فتق در مردان بسیار شایعتر از زنان است.

فتق رانی

برجستگی در قسمت بالای ران ایجاد شده و در زنان بیشتر از مردان دیده می شود.

فتق نافی

برجستگی در اطراف ناف ایجاد می شود و در صورتی اتفاق می افتد که عضلات اطراف ناف نتوانند کاملاً آن ناحیه را بپوشانند.

علائم باد فتق

علامت هاب اصلی باد فتق درد و برجستگی است هرچند بسته به نوع فتق علائم دیگری نیز داریم مثلاً هرنی هیاتال ریفلاکس معده به مری مشاهده می شود. اگر روده در کیسه فتق گیر کند فتق مختنق نامیده می شود که اگر جا نیفتد مورد اورژانس است و جراحی فوری الزامی است.

از مشخصات فتق این است که در حالت ایستاده و با زور زدن برجسته و بزرگتر می شود و در حالت خوابیده از بین می رود.

درمان باد فتق

دو دليل واضح براي درمان فتق، يكي دردی است كه با ايستادن هاي طولاني يا بلند كردن اشياء سنگين یا با زور زدن ايجاد مي شود و ديگري آن است كه به واسطه وجود تورم در محل مربوطه، باعث نارضایتی بيمار از نظر زیبایی مي گردد . اما دليل اصلي جهت ترميم فتق اين است كه ممكن است روده یا عضوی دیگر، داخل  فتق به دام بيفتد و قادر به خارج شدن از آن نباشد  که لذا باعث انسداد روده و به دنبال آن، گانگرن یا سیاه شدگی و پاره شدن روده مي شود و با جراحی از وقوع این پدیده مرگبار جلوگیری می شود.

قطعی ترین روش درمان فتق جراحی است که به صورت سرپایی و بدون بستری در بیمارستان و با بی حسی نخاعی و یا بیهوشی انجام می شود.

روش جراحی به صورت باز و یا لاپاراسکوپی امروزه انجام می شود. برای فتق های بزرگ که همراه شل شدگی عضلات هستند بهترین روش درمانی عمل جراحی باز است که با برش کوچکی روی محل فتق پوست و فاسیا باز و ساک فتق که همان محتوی روده ها می باشد آزاد و به داخل شکم انتقال داده و کف فتق با نخ نایلون کاملاً ترمیم می شود.

بعد از عمل فتق

شایعترین عارضه پس از عمل فتق درد می باشد که ممکن است چند ماه بعد از عمل ادامه داشته باشد و تدریجاً از بین می رود. عوارض نادر آن آسیب به عروق بیضه ها هنگام جدا کردن فتق می باشد که نادر است. سوزش و خارش محل نیز از عوارض بعد از عمل بوده که تدریجاً از بین می روند.

به توصیه های زیر پس از عمل لازم است عمل شود:

۱- به مدت ۲ ماه از انجام کارهای سنگین و فعالیت های ورزشی و سنگین باید اجتناب کرد.

۲- درد بعد از عمل طبیعی بوده و با مصرف مسکن و گرم نگاه داشتن محل عمل تدریجاً از بین خواهد رفت.

۳- داشتن مقاربت بعد از عمل هیچ مانعی ندارد.

 

باد فتق چیست؟
3.9 (78%) 10 رای

ساختمان پزشکان

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.