سیکلوفسفامید دارویی که برای درمان سرطان استفاده می شود

سیکلوفسفامید یک داروی ضد سرطان است که با متوقف کردن یا کاهش رشد و یا گسترش سلول های سرطانی خاص در بدن کار می کند.

گردآوری – نبض ما

سیکلوفسفامید برای درمان سرطانها مانند بسیاری از انواع سرطانهای خون مانند لوسمی و لنفوم و سرطان مثانه، آدنوکارسینومای تخمدان، سرطان پستان، ریه، آندومتر، نوروبلاستوم، رتینوبلاستوم، سارکوم یوئینگ و تومور ویلمز تجویز می شود. برای درمان بیماریهای خودایمنی و عوارض شدید خارج مفصلی آرتریت روماتوئید مانند عوارض ریوی، چشمی و واسکولیت نیز ممکن است سیکلوفسفامید تجویز شود.

این دارو معمولا در ترکیب با داروهای دیگر استفاده می شود٬ همچنین ممکن است برای درمان مشکلات کلیوی خاص (سندرم نفروتیک) در کودکان و یا برای دیگر شرایطی که پزشک شما تشخیص می دهد مورد استفاده قرار گیرد.

اطلاعات دارویی

نام ژنریک: سیکلوفسفامید (Cyclophosphamide)

نام تجاری: سیتوکسان (Cytoxan) ٬ Cytoxan Lyophilized ٬ نئوسر (Neosar)

کلاس درمانی: عامل تحریک

کلاس دارویی: آلکیله کننده

کلاس شیمی: خردل نیتروژن

ساختار شیمیایی

نکات مهم قبل از مصرف سیکلوفسفامید

برای اینکه مطمئن شوید این دارو برای شما بی خطر است٬ در مورد تمامی سابقه ها و حساسیت های خاص خود٬ پزشک تان را در جریان قرار دهید

• یک عفونت فعال یا اخیر
• سیستم ایمنی ضعیف بدن (ناشی از بیماری و یا با استفاده از برخی از داروها)
• بیماری قلبی
• بیماری کلیوی
• بیماری کبد
• اگر شما در حال از داروهای دیگر ضد سرطان استفاده می کنید یا در گذشته استفاده می کردید
• اگر شما تا کنون تحت پرتو درمانی قرار گرفته اید.

توجه: استفاده از سیکلوفسفامید ممکن است خطر ابتلا به انواع دیگر سرطان ها مانند سرطان مثانه را افزایش دهد٬ با پزشک خود در مورد خطرات خاص این دارو صحبت نمایید.

مکانيسم اثر

اثربخشي سيتوتوكسيك سيكلوفسفاميد از طريق دو متابوليت فعال آن صورت مي گيرد. اين متابوليت ها به عنوان داروهاي آلكيله كننده عمل مي كنند و با ايجاد اتصال متقاطع بين دو رشته مولكولي DNA، از تقسيم سلولي جلوگيري مي كند. اين مسئله موجب عدم تعادل در رشد سلول و در نتيجه مرگ آن مي شود. همچنين، سيكلوفسفاميد داراي فعاليت قابل توجه تضعيف كننده سيستم ايمني است.

سیکلوفسفامید با آلکیله کردن DNA مانند سایر عوامل آلکیله کننده یک گروه آلکیل (CnH2n+1) را به مولکول DNA پیوند میدهد و با این روش مانع همانندسازی DNA می شود.

فارماكوكينتيك

جذب

در مقادير 100 ميلي گرم يا كمتر، تقريباً به طور كامل از دستگاه گوارش جذب مي شود. در صورت مصرف مقادير بيشتر (mg 300)، تقريباً 75 درصد دارو جذب مي شود.

پخش

در سراسر بدن انتشار مي يابد، هر چند در بزاق دهان،  عرق و مايع سينوويال، تنها مقادير بسيار كمي يافت شده  است. غلظت آن در مايع مغزي ـ نخاعي (CSF) بسيار كمتر از آن است كه بتوان دارو را براي درمان لوسمي مننژي به كار برد. متابوليت هاي فعال اين دارو حدود 50 درصد به پروتئين هاي پلاسما پيوند مي يابند.

متابوليسم

به وسيله آنزيم هاي ميكروزومي كبد متابوليزه و به شكل فعال خود تبديل مي شود. فعاليت اين متابوليت ها با متابوليزه شدن و تبديل آنها به شكل غيرفعال خاتمه مي يابد.

دفع

سیکلوفسفامید و متابوليت هاي آن عمدتاً از طريق ادرار دفع مي شوند (حدود 30-15 درصد سيكلوفسفاميد به صورت تغيير نيافته دفع مي شود). نيمه عمر حذف پلاسمايي اين دارو بين 3 تا 12 ساعت مي باشد.

مصرف در دوران بارداری و شیردهی

رده بندی بارداری: گروه D

این به این معنی است که سیکلوفسفامید می تواند به نوزاد متولد نشده (جنین) صدمه بزند٬ اگر شما باردار می باشید ٬ قبل از مصرف این دارو با پزشک خود صحبت نمایید.

سیکلوفسفامید می تواند به شیر مادر منتقل شود و به کودک شیرخوار آسیب رساند٬ قبل از مصرف این دارو در دوران شیردهی با پزشک خود مشورت نمایید.

این دارو ممکن است در توانایی شما نسبت به باروری تاثیر منفی بگذارد (مرد یا زن)٬ با پزشک خود در این مورد صحبت نمایید.

عوارض جانبی جدی

اگر شما پس از مصرف سیکلوفسفامید دچار هر یک از عارضه های زیر شدید٬ سریعا با پزشک خود تماس گرفته و او را در جریان قرار دهید.

خون در ادرار یا مدفوع، درد یا سوزش هنگام ادرار

پوست رنگ پریده، ضربان قلب سریع، مشکلات تمرکز

درد ناگهانی قفسه سینه یا احساس ناراحتی، خس خس سینه، سرفه خشک، احساس تنگی نفس در هنگام هر نوع فعالیت

تب، لرز، بدن درد، علائم آنفلوانزا، زخم در دهان و گلو

کبودی آسان، خونریزی غیر معمول (بینی، دهان، مهبل (واژن)، و یا مقعد)، لکه های بنفش یا قرمز مشخص در زیر پوست

تشنگی شدید با سردرد، استفراغ و ضعف

یرقان (زردی پوست و چشم)

واکنش شدید پوست – تب، گلودرد، تورم صورت و زبان، سوزش در چشم، درد پوست

سایر عوارض جانبی

تهوع، از دست دادن اشتها، درد معده یا ناراحتی، اسهال

ریزش موقت مو

زخمی که بهبود نیابد

از دست رفته دوره های قاعدگی

تغییر در رنگ پوست

تغییرات در ناخن

تداخل دارويي سیکلوفسفامید

مصرف همزمان با باربيتوراتها، فني توئين و كلرال هيدراته، سرعت متابوليسم سيكلوفسفاميد به متابوليت هاي سمي را افزايش مي دهد. اين داروها به عنوان داروهاي القا كننده آنزيمهاي كبدي شناخته شده اند. قبل از شروع درمان با سيكلوفسفاميد بايد مصرف اين داروها قطع شود.

نشان داده شده است كه كورتيكواستروئيدها متابوليسم سيكلوفسفاميد را مهار مي كنند و اثرات آن را كاهش مي دهند. كاهش تدريجي مقدار مصرف يا قطع مصرف استروئيدها، ممكن است متابوليسم سيكلوفسفاميد را تا حد رسيدن به مقادير سمي متابوليت هاي آن افزايش دهد. لازم است مصرف همزمان آنها با احتياط صورت گيرد.

بيماران تحت درمان با سيكلوفسفاميد كه سوكسينيل كولين را به عنوان درمان كمكي در بيهوشي عمومي دريافت كرده اند، ممكن است دچار طولاني شدن ديسترس تنفسي يا آپنه شوند؛ اين حالت ممكن است تا چند روز بعد از قطع مصرف سيكلوفسفاميد اتفاق افتد. مكانيسم اين تداخل از مهار فعاليت آنزيم پسودوكولين استراز كه مسئول غير فعال كردن سوكسينيل كولين است، توسط سيكلوفسفاميد ناشي مي شود. سوكسينيل كولين بايد با احتياط فراوان مصرف شود (يا اينكه اصلاً مصرف نشود).

در صورت مصرف همزمان با دوكسوروبيسين، ممكن است اثرات سمي دوكسوروبيسين بر روي قلب تشديد شود و بايد از استفاده همزمان اين داروها پرهيز شود.

آلوپورينول، كلرامفنيكل، كلروكين، ايمي پرامين، فنوتيازين ها، يديد پتاسيم و ويتامين A مي توانند مانع متابوليسم سيكلوفسفاميد شوند. در صورت مصرف همزمان لازم است بيمار از نزديك مانتيور شود.

اخطار

این اطلاعات نباید توسط شما مورد استفاده قرار گیرد و شما مجاز به تصمیم گیری در مورد تجویز سیکلوفسفامید یا هرگونه داروی دیگری نمی باشید. این اطلاعات توصیه های پزشکی نیست و جایگزین اطلاعاتی که پزشک در اختیار شما قرار می دهد نمی باشد. تنها پزشک شما دانش و اطلاعات لازم را برای تصمیم گیری در مورد تجویز این دارو دارا می باشد.

3.7/5 - (4 امتیاز)