برخی از اختلالات غده هیپوفیز

غده هیپوفیز یک عضو کوچک به اندازه ی یک نخود فرنگی است که در پایه ی مغز قرار دارد. این غده «غده غالب» خوانده شده است زیرا ترشحات آن فعالیت سایر غدد درون ریز را تنظیم مى کند و همچنین باعث رشد و تکامل مى شود.

گردآوری – نبض ما

غده هیپوفیز به عنوان غده ی اصلی در بدن محسوب شده و هورمون هایی را تولید می کند که در سرتاسر بدن پراکنده می شوند و فرآیند های خاصی را هدایت کرده و یا باعث تحریک غدد دیگر برای تولید هورمون می شوند.

هورمون های غده هیپوفیز

پرولاکتین

باعث تحریک تولید شیر در سینه پس از تولد نوزاد می شود. پرولاکتین بر روی میزان هورمون های جنسی از تخمدان در زنان و بیضه در مردان و همچنین باروری تاثیر می گذارد.

هورمون رشد (GH)

این هورمون محرک رشد در کودک است و در حفظ سلامت و آسایش بدن در بزرگسالان نقش مهمی بازی  می کند. در افراد بالغ هورمون رشد برای حفظ توده ی عضلانی و استخوانی دارای اهمیت است. این هورمون بر روی توضیع چربی در بدن نیز تاثیر می گذارد.

آدرنوکورتیکوتروپین (ACTH)

این هورمون باعث تحریک تولید کورتیزول بوسیله ی غدد فوق کلیوی می شود- غدد کوچکی که بر روی کلیه ها قرار دارند. کورتیزول هورمون استرس است که در امر بقا نقشی حیاتی دارد. کورتیزول به حفظ میزان فشار و گلوکز خون کمک می کند. هنگامی که تحت فشار قرار داریم بویژه پس از بیماری و جراحت به میزان بسیار تولید می شود.

هورمون محرک تیروئید (TSH)

هورمون محرک تیروئید(TSH) غدد تیروئید را برای تولید هورمون تیروئید تحریک می کند. هورمون تیروئید باعث تنظیم سوخت و ساز بدن، تعادل انرژی، رشد و فعالیت سیستم عصبی می شود.

هورمون لوتئینه کننده (LH)

هورمون LH باعث تحریک تولید تستوسترون در مردان و تخمک گذاری در زنان می شود.

هورمون تحریک کننده فولیکول (FSH)

هورمون FSH تولید اسپرم در مردان را افزایش می دهد و تخمدان ها را در زنان برای تولید استروژن و رشد تخمک تحریک می کند. کارکرد LH و FSH با یکدیگر باعث عملکرد عادی تخمدان ها و بیضه ها می شود.

اختلالات غده هیپوفیز

اکثر اختلالات غده هیپوفیز از تولید بسیار زیاد یاد بسیار کم یکى از شش هورمون آن ناشى مى شود.

اختلال غده هیپوفیز

دیابت بى مزه

دیابت بى مزه هنگامى بروز مى کند که هیپوفیز مقدار بسیار کمى هورمون آنتى دیورتیک تولید نماید. علت این عارضه اغلب صدمات مغزى است. این هورمون روى کلیه ها تأثیر کرده و آب بدن را حفظ مى کند. اگر تولید این هورمون خیلى ناچیز باشد کلیه ها قادر به باز جذب آب نخواهند بود و در نتیجه تولید ادرار زیاد خواهد شد. این مسئله به نوبه خود ایجاد عطش سیرى ناپذیر خواهد کرد. درمان شامل داروهاى خوراکى و بوئیدنى (از راه بینی) است که تولید ادرار را مهار مى کنند. هنگامى که دیابت بى مزه در اثر تومور هیپوفیز ایجاد مى شود برداشتن تومور از طریق جراحى اغلب مؤثر است.

کم کاری هیپوفیز

در این حالت برخی از هورمون های غده هیپوفیز کمتر از میزان لازم ترشح می شوند. علل کم کاری غده هیپوفیز عمل جراحی هیپوفیز، پرتو درمانی، تومورهای بزرگ، خون ریزی یا کاهش خون رسانی به غدد هیپوفیز و شرایط دیگر است. کم کاری هیپوفیز معمولا علائم خاصی ندارد. این علائم عبارتند از ضعف، کوفتگی و سرگیجه. کم کاری ناگهانی هیپوفیز که در اثر خونریزی و نرسیدن خون کافی به غده هیپوفیز بوجود می آید باعث سردرد شدید و گاهی از دست دادن هوشیاری می شود.

درمان کم کاری هیپوفیز به شناسایی علت آن بستگی دارد. گاهی اوقات پس از درمان ترشح هورمون بهبودی خود را بدست می آورد (برای مثال پس از برداشتن تومور غده هیپوفیز ). اما اغلب عملکرد غده هیپوفیز کاهش پیدا کرده و نیاز به جایگزینی بلند مدت یک هورمون پیدا می کند.

افزایش پرولاکتین

اگر افزایش میزان پرولاکتین ادامه پیدا کند باعث اختلال در سیگنال های هورمون تولید  مثلی شده که منجر به کاهش این هورمون (تستوسترون در مردان و استروژن در زنان) و بعلاوه شیردهی ناخواسته می شود. برخی از داروها یا تومورهای غده هیپوفیز (پرولاکتینوما) باعث افزایش میزان پرولاکتین می شوند. برای تشخیص علت افزایش پرولاکتین نیاز به انجام آزمایش مخصوص زیر نظر متخصص غدد است. اگر علت آن پرولاکتینوما تشخیص داده شود معمولا برای کاهش سطح پرولاکتین و کوچک کردن تومور نیاز به درمان های دارویی است. اگر اندازه ی تومور بزرگ باشد بر روی عصب بینایی فشار آورده و بر روی بینایی تاثیر می گذارد. اگر تومور بزرگ باشد و باعث ایجاد مشکلاتی مانند بینایی بشود نیاز به عمل جراحی است، در غیر اینصورت برای اکثر موارد نیازی به عمل جراحی نیست.

کوتولگى

کوتولگى هنگامى بروز مى کند که هیپوفیز قادر به تولید مقدار کافى هورمون رشد در دوران کودکى نباشد. این مسئله باعث تأخیر در رشد یا کوتولگى مى شود. تکامل جنسى نیز معمولاً به تأخیر مى افتد. این اختلال نسبتاً نادر است و سوءتغذیه و بیمارى هاى مادرزادى قلب از علل شایع تر توقف رشد هستند. در صورت کشف زودرس مى توان کوتولگى هیپوفیزى را با تزریق هورمون رشد انسانى درمان کرد.

غده ی هیپوفیز

تومور هیپوفیز

رایج ترین اختلال غده هیپوفیز ، تومور غده هیپوفیز است. به توده هایی که به صورت غیر عادی در غده هیپوفیز تشکیل می شوند، تومور هیپوفیز گفته می شود. این تومورها موجب تولید بیش از حد برخی هورمون ها می شوند. خوشبختانه اکثر تومورهای هیپوفیز غیر سرطانی است، به این معنا که این توده ها به بافت های اطراف خود و سایر نقاط مغز منتشر نمی شود.

برخی از علائم تومور هیپوفیزی مبهم هستند، مانند خستگی و احساس ضعف، به همین خاطر بسیاری از مردم این علائم را نادیده می گیرند و آن ها را به علل دیگری (غیر از بیماری) ربط می دهند. این علائم معمولا به تدریج بروز می کنند اما نهایتا منجر به برخی اختلالات غدد درون ریز مانند بیماری کوشینگ یا بیماری آکرومگالی (رشد بیش از حد بدن) می شوند.

اما گاهی اوقات، وقتی شخصی به تومور هیپوفیز مبتلاست، بدن او مقادیر بیشتری از برخی هورمون های خاص تولید می کند. تومور های بزرگ تر هیپوفیز که ماکروادنوم خوانده می شوند، باعث وارد شدن فشار به غده هیپوفیز و بافت های اطراف آن شده و می توانند باعث ایجاد اختلالاتی در بینایی مانند دوبینی و از دست دادن دید محیطی شوند.

آزمایشاتی که پزشک برای تشخیص تومور هیپوفیز تجویز می کند عبارتند از:

  • آزمایش خون و آزمایش ادرار
  • انجام عکسبرداری از سر
  • تست بینایی

روش درمان تومور هیپوفیزی به نوع تومور و همچنین اندازه و شکل آن بستگی دارد. به طور کلی به منظور کنترل یا از بین بردن تومور، از ترکیبی از روش های درمانی مختلف استفاده می شود که عبارتند از دارو، پرتودرمانی و جراحی.


ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال نظر

درصورتی‌که نیاز به مشاوره و یا طرح پرسش از پزشک را دارید، فقط در بخش «از دکتر بپرسید» مطرح کنید.

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

2 نظر
  1. ناشناس می‌نویسد

    من غدده مغزی دارم ازمایشاتم انجام دادم چشامم خیلی ضعیف بدنم ضعیف و عصبی و سردرد شدید مبطلا شدم .چیکار باید بکنم

  2. حسین انزابی می‌نویسد

    من غدده مغزی دارم ازمایشاتم انجام دادم چشامم خیلی ضعیف بدنم ضعیف و عصبی و سردرد شدید مبطلا شدم .چیکار باید بکنم

از پزشکان نبض‌ما بپرسید

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال مطرح شده قبلی و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر رضا یکشنبه ۶ خرداد ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام ايا مصرف قرص متفورمين كه براي ديابت نوع 2 داداه ميشود باعث كاهش ميل جنسي ميشود؟
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی یکشنبه ۶ خرداد ۹۷( 1 سال پیش)
      با سلام ،خود ديابت كنترل نشده مي تواند باعث كاهش ميل جنسي شود نه متفورمين.
  • تصویر کاربر طاهر دوشنبه ۲۴ اردیبهشت ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام چند روزی است هر دو پام ورم دارند و صبح که از خواب بیدار میشوم عادی هستند ولی در طی روز ورم دارند لطفا" علت را بفرمایید ممنونم.
    1. تصویر کاربر مشاور نبض ما دوشنبه ۲۴ اردیبهشت ۹۷( 1 سال پیش)
      باسلام علل ورم پا بسيار متعدد هست ،با اين اطلاعات ماقص قادر به پسخگويي نيستم،سن،وزن،مصرف دارو،بيماري قبلي،فشارخون و ..در جوابدهي موثر است .بهتر است به پزشك مراجعه كنيد.
  • تصویر کاربر حسینی سه شنبه ۲۱ فروردین ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام خدمت شما من یه چند هفته ای که توی گلوم احساس خفگی دارم احساس میکنم یه چیزی جلوی نفسمو میگیره اگه میشه راهنماییم بفرمایین
    1. تصویر کاربر دکتر اعظم عرفانی سه شنبه ۲۱ فروردین ۹۷( 1 سال پیش)
      با سلام بهتره به همكار داخلي يا گوش وحلق و بيني مراجعه كنيد
  • تصویر کاربر حسین جمعه ۱۸ اسفند ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب
    ببخشید آیا با تزریق انسولین نورپید و انسولین لانتوس,مردان در آینده دچار ناباروری و عقیمی میشوند؟با مصرف قرص متفورمین چطور؟ممنون میشم از راهنماییتون.سپاس
    1. تصویر کاربر مشاور نبض ما جمعه ۱۸ اسفند ۹۶( 1 سال پیش)
      با سلام هيچ كدام از داروهاي كنترل قند باعث عقيمي نمي شود بلكه قندهاي بالا و عدم كنترل بيماري باعث اختلالات جنسي مي شود.
  • تصویر کاربر نسيم دوشنبه ۳۰ بهمن ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت يك ماهه كف پاهام داغ ميشه ممكنه راهنمايي بفرماييد آزمايش خون دادم مشكلي نداشتم البته قند ناشتا براي اولين بار ١٤٠ بود كه رژيم غذايي دادن و كمي اوريك اسيد هم بالا بود گفت دارو نميخواد ممنونم از شما
    1. تصویر کاربر مشاور نبض ما دوشنبه ۳۰ بهمن ۹۶( 1 سال پیش)
      سلام شما با مراجعه به همكاران غدد و تكرار قند ناشتا و سه ماهه و ساير ازمايشات لازم درمان لازم جهت پا و ديابت دريافت كنيد،قند ناشتاي بالاي ١٢٦ ديابت محسوب مي شود و بايد درمان دارويي شروع شود.
  • تصویر کاربر ندا یکشنبه ۸ بهمن ۹۶( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید
    امروز جواب آزمایش همسرم رو گرفتم esr شماره 21 است و نوشته بالا است همچنین تری گلیسیرید هم 385 و S.G.P.T هم 45 چون پدرشون سرطان داشتن خیلی نگران است و مدام هم از سردرد و سرگیجه شاکی است به کدوم دکتر مراجعه کنیم نگران هستم
    1. تصویر کاربر مشاور نبض ما یکشنبه ۸ بهمن ۹۶( 2 سال پیش)
      با سلام ،ESR٢١براي فرد بزرگسال بالا نيست،ولي به خاطر چربي بالا و ازمايش كبد به فوق غدد مراجعه كنيد.
  • تصویر کاربر سورنا یکشنبه ۸ بهمن ۹۶( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید من تقریبا شیش ماهی مشکوک به کیست مویی هستم یه ورم پایین کمر ولی تو این چند وقت قرمز نشده و علائم خاصی نداره فقط روش دست بزنم یخورده درد داره خواستم بدونم کیسته یا چیز دیگست!؟ اگه کیسته خواستم بدونم اگه عمل نکنم خطر داره!؟ ممنون از راهنماییتون❤️❤️
    1. تصویر کاربر مشاور نبض ما یکشنبه ۸ بهمن ۹۶( 2 سال پیش)
      با سلام در مورد مشكل شما همكاران جراح بايد تصميم بگيرند و حتما نياز به معاينه فرد داره.
  • تصویر کاربر حسن چهارشنبه ۱۷ خرداد ۹۶( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشین من انسولین تزریق میکنم تازه دیابت گرفتم الان که سر سرنگ را وارد شیشه انسولین میکنم انگار هوا گرفته باشه انسولین نمیاد تو سرنگ حالت مکش انجام نمیشه ضمنا هرموقع انسولین میزنم بعداز یک ساعت سرگیجه میگیرم علتش چیه ممنون میشم اگر جوابم را بدهید
    1. تصویر کاربر مشاور نبض ما چهارشنبه ۱۷ خرداد ۹۶( 2 سال پیش)
      سلام
      سرنگتون مرغوب نيست
      از سرنگهاى بهتر استفاده كنين
      علتش ممكنه افت سريع قندتون باشه
      عادت ميكنين
  • تصویر کاربر علیرضا دوشنبه ۱۵ خرداد ۹۶( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید
    من 25 سال سن دارم و از سن 15 سالگی به تشخیص پزشک قلب و عروق و به دلیل فشار بالا قرص فشار خون مصرف میکنم والسارتان 80 و هیدروکلرتیازید 50
    چند وقت پیش دکتر برایم آزمایش کورتیزول 8 صبح نوشتن که جواب کورتیزول روی 36 بود. میخواستم بپرسم آیا این میزان کورتیزول پرکاری غده فوق کلیوی حساب میشه یا خیر؟
    در ضمن من قدم 195 و وزنم 108
    با تشکر
    1. تصویر کاربر مشاور نبض ما دوشنبه ۱۵ خرداد ۹۶( 2 سال پیش)
      براي تصميم گيري نياز به اندازه گيري كورتيزول ادرار ٢٤ ساعته داريد
  • تصویر کاربر یوسف شنبه ۹ اردیبهشت ۹۶( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام به شما دکتر یک سؤال ازتون داشتم من تقریبا حدود سه سال و نیم خودارضایی میکردم و الآن هم در دوره ترک هستم راستش من الآن به خاطر سستی کمر زود انزالی گرفتم آیا سستی کمر قابل درمان است یا اینکه بعد از ترک خودارضایی سستی کمر برطرف میشود؟
    1. تصویر کاربر مشاور نبض ما شنبه ۹ اردیبهشت ۹۶( 2 سال پیش)
      بله
      قابل درمان است
      به اورولوژيست مراجعه فرماييد
درحال دریافت اطلاعات