چرا فردی به کما می رود؟

کما حالتی از ناهشیاری است که در آن فرد با دردناکترین محرک های فیزیکی نیز به هوش نیاید و به همان حالت تا مدتی پایدار بماند. چند درصد از افرادی که به کما می‌روند شانس ادامه زندگی دارند؟

گردآوری – نبض ما

کما یک حالت طولانی از عدم هوشیاری است. در کما ، فرد هیچ گونه واکنشی نسبت به محیط از خود نشان نمی دهد. البته شخص زنده است و به نظر می رسد در یک خواب طبیعی و معمولی به سر می برد. در واقع کما ، یک مریضی نیست بلکه علامت از یک بیماری یا واکنشی به یک حادثه است که برای بدن فرد اتفاق افتاده است، مثل یک ضربه شدید و سخت به سر که باعث ایجاد شوک عصبی و کما می شود.

دلایل بروز کما

کما مي تواند به دلايل مختلفي روي دهد. بيشترين علت آن هم صدماتي است كه بر اثر ضربه و جراحت به سر صورت مي گيرد. در واقع بیش از ۵۰ درصد از افرادی که به کما می روند در اثر ضربه به سر و اختلال در سیستم گردش خون مغز، دچار چنین حالتی می شوند. اما مسمومیت؛ مصرف زياد الكل، ديابت، افزایش فشار داخل مغز، افزایش اوره خون، مورفين و خون‌ريزي زياد هم مي‌تواند فرد را به كما ببرد. در مواردي خونريزي يا تورم بافت مغز آن‌قدر شديد است كه حتما بايد به نوعي فشار را از روي مغز برداشت.

بيرون آمدن از کما

حالتي كه شخص شروع به بيرون آمدن از حالت کما مي كند، هنگامي است كه او شروع به پاسخ دادن به محرك‌هاي خارجي مي‌كند. هرچند به‌دست آوردن كامل هوشياري، يعني دو مرحله واكنش نشان دادن و تشخيص فكر، بايد در او پديدار شود تا بشود گفت كه او از كما بيرون آمده است. حتي در بعضي موارد پس از به هوش آمدن بيمار باز آموزي و به خاطر آوردن بسياري از چيزها از جمله حرف زدن و به خاطر آوردن خود شخص، ممكن است لازم باشد.

GCS ابزاری برای اندازه‌گیری سطح هوشیاری

این سیستم سطح هوشیاری را از ۳ تا ۱۵ تقسیم می‌کند.

معیار بیداری در انسان ۱۵ است؛ بنابراین اگر GCS بیماری عدد ۱۵ را نشان دهد او بیدار است و به لحاظ سطح هوشیاری در شرایط نرمال قرار دارد و در مقابل آن، فردی که GCS او ۳ باشد کمترین میزان هوشیاری را دارد و شرایط او به مرگ نزدیک‌تر است.

دکتر یاراحمدی در این‌باره می‌گوید: «برای بررسی میزان هوشیاری فردی که در کما فرو رفته، به واکنش‌های کلامی و چشمی حرکتی او باید توجه کرد، فرد اگر بتواند چشمانش را حرکت دهد ۴ امتیاز برای هوشیاری کسب می‌کند. اگر بتواند به طور کامل بدنش را تکان دهد ۶ امتیاز کسب می‌کند و در صورتی که صحبت کند، ۵ امتیاز دیگر به دست می‌آورد. بنابراین فردی که تمامی این امتیازها را کسب کند در مجموع ۱۵ امتیاز هوشیاری و بیداری را کسب می‌کند. از طرفی در شرایطی که بیمار در کما فرو رود و حداقل سطح هوشیاری را داشته باشد، امتیازش از هریک از محرک‌های چشمی، بدنی و کلامی يك‌است و در مجموع ۳ امتیاز برای هوشیاری دریافت می‌کند.»

انواع مختلف کما

آنسفالوپاتی متابولیک سمی

آنسفالوپاتی یک اختلال حاد در عملکرد مغز است که علایمی مانند گیجی و یا هزیان دارد. این حالت معمولا برگشت پذیر است. علل این اختلال متفاوت است و می توانند شامل مواردی مانند بیماری های سیستمیک، عفونت، نقص عضو و یا سایر علل مختلف باشد.

آسیب مغزی ناشی از فقدان اکسیژن

این حالت به علت عدم رسیدن اکسیژن به مغز به وجود می آید. کمبود اکسیژن برای چند دقیقه باعث مرگ سلول های بافت مغز می شود. این اختلال می تواند به علت حمله قلبی (ایست قلبی) ضربه به سر یا تروما، غرق شدن، مسمومیت و یا مصرف بیش از حد مواد مخدر به وجود بیاید.

حالت نباتی پایدار

این حالت یک بی هوشی شدید است. فرد نسبت به محیط اطراف خود بی اطلاع است و قادر به حرکت کردن نیست. در این حالت ممکن است فرد به هوش بیاید اما با این وجود باز هم قادر به انجام هیچ واکنشی نیست. در حالت نباتی پایدار تنها سیستم های تنفسی، گردش خون و چرخه خواب و بیداری قادر به فعالیت هستند.

سندرم قفل شدگی

این حالت یک بیماری عصبی نادر است. به جز عضلات چشم سایر عضلات فلج می شوند. در سندرم قفل شدگی فرد بیدار و هشیار است و ذهنی سالم و طبیعی دارد.

تفاوتهاي مرگ مغزي و كما

وضعيت كما با مرگ مغزي بسيار متفاوت است به گونه اي كه فردي كه به كما رفته، مي‌تواند دوباره به زندگي عادي خود بازگردد. زيرا بيمار خودش به صورت طبيعي نفس مي كشد و فقط مغز براي مدتي هوشياري ندارد اما عمق مغز زنده است ولی در مرگ مغزي، فرد به صورت طبيعي نفس نمي كشد و تنفس خود را از طريق دستگاه انجام مي دهد كه با قطع كردن دستگاه، مي ميرد چون تنفس وابسته به مغز است.

علت کما احتمال مرگ را تعيين مي‌كند

علت کما تاثیر زیادی در افزایش امید خانواده به بازگشت بیماری که در کما فرو رفته، دارد.  برخی از کما‌ها به دلایل ارگانیک مغزی به وجود می‌آیند که بر بافت و ساختمان مغز تاثیر می‌گذارند، این نوع از کما به دلیل سکته، خونریزی، ضربه مغزی، خونریزی ناشی از بزرگ‌شدن و فشار تومور مغزی به وجود می‌آید كه از نوع بدخیم آن است و اما کماهایی وجود دارند که از نوع غیرارگانیک هستند.

در این گروه از کماها، ساختمان و بافت مغز بیمار آسیب ندیده ‌است و بروز اختلال در شرایط متابولیک بدن مانند بالا و پایین شدن یون‌ها یا PH بدن، افزایش قند خون یا مسمومیت دارویی در فرد ایجاد می‌شود. افرادی که در این شرایط هستند در گروه کماهای بدخیم قرار نمی‌گیرند و احتمال بازگشت آنها در مدت زمان کوتاه‌تری وجود دارد.

4/5 - (15 امتیاز)