علل شالازیون چیست؟

غده هایی که از تورم غده‌های ترشح کننده چربی در پلک ایجاد می‌شود را شالازیون یا کیست میبومینمی‌ گویند و این غدد در بالا و پایین پلک در تعداد زیاد به وجود می‌آید که این غده‌ها دردناک، متورم و قرمز هستند.

نبض ما– واژه شالازيون از يك كلمه يوناني به معني تورم كوچك گرفته شده است. شالازیون ، تورمي كيستي در پلك است كه در اثر التهاب مزمن يكي از غده هاي كوچك توليدكننده چربي (غدد ميبومين) كه در پلك هاي بالا و پايين قرار دارند به وجود مي آيد.

تفاوت گل مژه و شالازیون

شالازیون گاهي با گل مژه كه آن هم تورمي در پلك است، اشتباه گرفته مي شود. گل مژه عفونت التهابي حاد فوليكول مژه است كه تورم قرمزرنگي را در نزديكي لبه پلك ايجاد مي‌كند. گل مژه به طور معمول طي حدود يك هفته بهبود مي يابد ولی شالازیون معمولاً يك واكنش التهابي در برابر ترشحات چربي به‌دام افتاده است و باكتري در ايجاد آن نقشي ندارد، هرچند ممكن است شالازیون به طور ثانويه دچار عفونت باكتريايي بشود. شالازیون در مقايسه با گل‌مژه، دورتر از لبه پلك روي مي دهد (گرچه مي توان تورم تدريجي را در نزديكي لبه پلك حس كرد) و نوك آن بيش تر به سمت داخل يا به طرف بيني است. شالازيون گاهي مي تواند باعث تورم ناگهاني كامل پلك گردد.

علت شالازیون

مسیر خروجی غده‌های چربی روی پلک در برخی مواقع بر اثر عفونت و آلودگی بسته می‌شود در نتیجه مواد چربی در این غده‌ها جمع شده، عفونت می‌کنند. این غده‌ها برجسته و سفت می‌شوند. پلک باد می‌کند. ظاهر قشنگی نداشته، با دست قابل لمس است.

تشخیص شالازیون

عدم وجود درد، تورم تدریجی و فقدان علائم التهابی به تشخیص و تفکیک این بیماری از سایر انواع مشابه کمک کننده است.

درمان شالازیون

این غده‌ها را در صورت اقدام سریع می‌توان با گرم کردن درمان کرد مانند گذاردن حوله گرم یا ریختن قطره آنتی بیوتیک تا عفونت نکند. اگر کمپرس آب گرم گذارده شود مشکل حل می‌شود در غیر این صورت؛ درمان به این راحتی نخواهد بود و ممکن است لازم شود تا با عمل جراحی این غده، مواد داخل آن را تخلیه کرد.

برخی افراد استعداد بروز این عارضه را دارند و در صورت درمان یک غده، غده‌های دیگر می‌توانند به این عارضه مبتلا شوند بنابراین بهتر است سلامت پلک را رعایت کنند تا کثیف نباشد و هر از گاه پلک را با شامپوی بچه بشویند.

این عارضه در مبتلایان به بیماری قند بیش از دیگران روی می‌دهد. گاهی اوقات این غده به علت چربی جمع شده نیست بلکه علت یک تومور بدخیم است بنابراین باید تحت معاینه پزشک قرار گرفت و اگر خوب نشد باید درمان متفاوت و بررسی بیشتر صورت گیرد. ممکن است این بیماری در دو چشم خود را نشان دهد چرا که هر دو چشم دارای غدد فراوان چربی هستند و از این رو اتفاقا دو چشم درگیر شوند.

این بیماری در تمام سنین شایع است اما در افراد مسن به علت رعایت بهداشت کمتر بیش از سایر افراد دیده می‌شود.

چگونه کمپرس آب گرم کنیم؟

كمپرس گرم ممكن است به شيوه هاي گوناگون به كار گرفته شود. ساده‌ترين روش, قرار دادن پارچه حوله اي تميز و خيس شده با آب گرم بر روي پلك بسته، به مدت 10-5 دقيقه، 4-3 بار در روز مي‌باشد. براي دست‌يابي به حرارت كافي، پارچه حوله‌اي را چندين بار با آب گرم خيس كنيد.

چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟

در برخی از افراد، شالازیون مکررا عود می کند. در این حالت لازم است فرد حتما توسط چشم پزشک ویزیت شود زیرا: اولا گاهی اوقات بیماری های جدی چشمی مثل تومورهای بد خیم پلک به صورت شالازیون های مکرر تظاهر می کنند که تشخیص آن ها از شالازیون معمولا، فقط از عهده چشم پزشک بر می آید. ثانیا در برخی از موارد بیماری های دیگر چشمی مثل التهاب لبه پلک (بلفاریت) یا مشکلات غدد ترشح کننده چربی لبه پلک (میبومینیت) باعث ایجاد شالازیون های مکرر می شود. در این حالت کنترل این بیمارها توسط چشم پزشک به جلوگیری از عود شالازیون کمک می کند.

شالازیون های بزرگ به خصوص در پلک بالایی روی قرنیه فشار می آورد و با تغییر شکل قرنیه باعث ایجاد آستیگماتیسم و تاری دید می شود. پس در این گونه موارد برای درمان حتما از چشم پزشک کمک بگیرید.

عوارض جراحی شالازیون

عارضه چشمی شالازیون معمولاً به درمان خوب جواب می دهد اما جراحی مكرر این بیماران سبب اختلال در غده اشكی می شود و جراحی می تواند احتمال ایجاد آسیب در ساختمان های مجاور را به همراه داشته باشد.

مراقبت های پس از عمل شالازیون

پس از برداشتن پانسمان ممکن است متوجه ترشحات رقیق خونی بر روی پانسمان یا در داخل چشم شوید که این امر طبیعی است و جای نگرانی ندارد. معمولاً این ترشحات ظرف یکی دو روز برطرف می شود.

معمولاً پس از انجام جراحی در محل عمل کبودی و تورم ایجاد می شود که این امر نیز طبیعی است. کبودی معمولاً ظرف 10 روز تا دو هفته برطرف می شود. پس از عمل ممکن است چشم پزشک به شما توصیه کند که تا چند روز از قطره ها، پمادهای آنتی بیوتیک یا استروییدی استفاده کنید. استفاده از این داروها باعث کاهش التهاب و بهبود سریع تر محل عمل می شود.

در صورت بروز درد در محل عمل می توانید از مسکن های معمولی مثل استامینوفن برای کنترل درد استفاده کنید. در بچه های کوچک انجام جراحی شالازیون با بی حسی موضعی امکان پذیر نیست، در این افراد عمل جراحی با بیهوشی عمومی و در اتاق عمل انجام می شود.

نبض ما– گردآوری

منابع:

دکتر بابک باب شریف  متخصص چشم،پارسی طب،شفاف

4/5 - (10 امتیاز)