درمان پادرد: علت‌های رایج، مراقبت در خانه و کِی به پزشک بروید

پادرد یک علامت است، نه یک بیماری مشخص. گاهی فقط کفش نامناسب پشت آن است و گاهی التهاب بافت زیر پا، آرتروز، آسیب عصب یا مشکل رگ‌ها. درمان هم به همین علت بستگی دارد. برای شروع: پا را استراحت دهید، کفش راحت و کم‌پاشنه بپوشید و اگر درد بعد از دو هفته ادامه یافت یا با ورم و تغییر رنگ یک پا همراه بود، پزشک را ببینید. علت‌های این مقاله برای زنان و مردان مشترک است؛ فقط آرتروز، طبق NHS، در زنان بیشتر از مردان دیده می‌شود. در این مقاله علت‌های رایج، مراقبت در خانه و نشانه‌هایی را می‌خوانید که یعنی باید پزشک ببینید.

هشدار: اگر یک پا ناگهان ورم کرد و درد گرفت، به‌خصوص با تغییر رنگ پوست، تنگی نفس یا درد قفسه‌ی سینه، منتظر نمانید و به اورژانس بروید.

علت‌های رایج پادرد در زنان

NHS برای درد پاشنه چند محرک رایج نام می‌برد: ورزش زیاد، ایستادن طولانی روی سطح سخت و اضافه‌وزن. همین منبع تأکید می‌کند که علت را خودتان تشخیص ندهید.

کفش نامناسب و پاشنه‌بلند

NHS توصیه می‌کند کفش گشاد و راحت با پاشنه‌ی کوتاه و زیره‌ی نرم بپوشید و کفش پاشنه‌بلند و تنگ نوک‌تیز را کنار بگذارید. برای پلانتار فاشیت هم کفش با بالشتک و پشتیبان مناسب قوس کف پا را توصیه می‌کند. دمپایی انگشتی و دمپایی بدون پشت نپوشید.

پلانتار فاشیت و خار پاشنه

پلانتار فاشیت درد زیر پا و نزدیک پاشنه است. طبق OrthoInfo درد در چند قدم اول صبح یا بعد از استراحت طولانی شدیدتر است و بعد از چند دقیقه راه‌رفتن کم می‌شود. NHS هم همین الگو را می‌نویسد و سن ۴۰ تا ۶۰ سال، ایستادن زیاد و اضافه‌وزن را از عوامل خطر می‌داند.

خار پاشنه معمولاً مقصر نیست. OrthoInfo می‌گوید خار در عکس دیده می‌شود ولی بیشتر کسانی که آن را دارند درد پاشنه ندارند. برای جزئیات بیشتر مقاله‌ی درمان خانگی خار پاشنه را ببینید.

آشیل و بورسیت

NHS درد پشت پاشنه را به تاندونیت آشیل نسبت می‌دهد که گاهی به مچ و ساق هم کشیده می‌شود و قرمزی، ورم و درد کند پاشنه را به بورسیت. پارگی تاندون آشیل یا شکستگی پاشنه با درد ناگهانی و تیز، ورم و صدای شکستن یا ترق همراه است.

آرتروز

طبق NHS علائم آرتروز شامل درد مفصل، سفتی و دشواری حرکت است و این بیماری در زنان بیشتر از مردان دیده می‌شود. تقریباً هر مفصلی می‌تواند درگیر شود. برای خفیف‌ها ورزش منظم، کاهش وزن و کفش مناسب توصیه می‌شود.

نوروپاتی (آسیب عصب)

NHS گزگز و بی‌حسی در پا و ضعف عضلات پا را از علائم اصلی نوروپاتی می‌داند. NHS دیابت را در بریتانیا شایع‌ترین علت آن می‌نویسد. اگر پادرد با گزگز یا بی‌حسی همراه است، مقاله‌ی درمان گزگز دست و پا را هم بخوانید و حتماً به پزشک مراجعه کنید.

مشکلات رگ‌ها و گردش خون

درباره‌ی نقش عضلات ساق در بازگشت خون می‌توانید مقاله‌ی قلب دوم بدن کجاست؟ را بخوانید. اما درد و ورم ناگهانی یک پا چیز دیگری است. NHS درد تپنده و ورم در یک پا (به‌ندرت دو پا)، معمولاً در ساق یا ران، و پوست قرمز، کبود یا تیره را از علائم لخته‌ی وریدی عمقی می‌نویسد. درباره‌ی پیشگیری از آن مقاله‌ی نکته‌های غذایی برای جلوگیری از ترومبوز وریدی عمقی را ببینید.

جدول مقایسه: علت، نشانه، اقدام

علت	نشانه‌ی شاخص	اقدام اولیه
کفش نامناسب	درد بعد از ایستادن یا راه‌رفتن طولانی	کفش راحت، کم‌پاشنه و با پشتیبان؛ کفی نرم
پلانتار فاشیت	درد زیر پا و پاشنه در قدم‌های اول صبح	کشش ملایم، استراحت، یخ، کفی؛ اگر بهتر نشد پزشک
تاندونیت آشیل	درد پشت پاشنه که گاهی به مچ و ساق می‌رسد	استراحت و یخ؛ بررسی پزشک اگر ادامه یافت
آرتروز	درد و سفتی مفصل	ورزش ملایم، کاهش وزن؛ مراجعه برای ارزیابی
نوروپاتی	گزگز، بی‌حسی، ضعف پا	مراجعه به پزشک برای یافتن علت
لخته‌ی وریدی	ورم و درد تپنده‌ی یک پا، پوست قرمز یا کبود	بررسی فوری

مراقبت در خانه

طبق NHS این کارها برای درد پاشنه کمک می‌کند:

• استراحت و بالاگرفتن پا
• کیسه‌ی یخ پیچیده در پارچه، حداکثر ۲۰ دقیقه، هر ۲ تا ۳ ساعت
• کفی نرم یا پد پاشنه و کشش‌های ملایم
• پرهیز از راه‌رفتن یا ایستادن طولانی، به‌ویژه با پای برهنه
• کاهش وزن در صورت اضافه‌وزن

برای مسکن‌ها با داروساز مشورت کنید. OrthoInfo هم کشش ساق و کف پا را مؤثرترین راه تسکین درد پلانتار فاشیت می‌داند و از کفش بدون پشتیبان یا فرسوده پرهیز می‌دهد.

درمان‌های پزشکی

اگر مراقبت خانگی کافی نبود، NHS برای پلانتار فاشیت فیزیوتراپی، مراجعه به متخصص پا (کفی و کفش مناسب، آتل شبانه)، تزریق استروئید یا امواج شوک‌ویو را نام می‌برد. جراحی به گفته‌ی این منبع به‌ندرت لازم است. OrthoInfo جراحی را معمولاً برای کسانی می‌داند که پس از ۱۲ ماه درمان غیرجراحی بهتر نشده‌اند. نوع درمان را پزشک بعد از معاینه تعیین می‌کند.

کِی به پزشک مراجعه کنم؟

فوری به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید اگر:

• یک پا ناگهان ورم کرده و درد تپنده دارد، یا پوست آن قرمز، کبود یا تیره شده است.
• ورم یا درد پا با تنگی نفس یا درد قفسه‌ی سینه همراه است. طبق NHS خودتان رانندگی نکنید؛ از کسی بخواهید برساند یا آمبولانس خبر کنید.
• بعد از ضربه درد شدید دارید، پا یا مچ شکل غیرعادی گرفته، صدای ترق شنیده‌اید یا نمی‌توانید راه بروید.

در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید اگر:

• درد شدید است یا مانع کارهای روزمره می‌شود.
• درد بدتر می‌شود یا مدام برمی‌گردد.
• بعد از ۲ هفته مراقبت خانگی بهتر نشده است.
• گزگز یا بی‌حسی در پا دارید.
• دیابت دارید و پایتان درد می‌کند.

پادرد در همه‌ی این موارد یک علامت است و تشخیص و درمان به معاینه‌ی پزشک نیاز دارد. این مقاله جای ویزیت نیست.