اکو مری (TEE) نوعی اکوکاردیوگرام است که در آن مبدل اولتراسوند به‌جای روی سینه، داخل مری قرار می‌گیرد. چون مری نزدیک قلب است، تصویرها بسیار واضح می‌شوند (Heart & Stroke). پزشک وقتی می‌خواهد قلب را دقیق‌تر ببیند و مثلاً بررسی کند خون در آن لخته می‌سازد یا نه، اکو مری می‌خواهد.
اکو مری چیست؟
در اکو مری هم مثل اکوی معمولی از امواج صوتی استفاده میشود. فرقش در جای مبدل است: لوله‌ای انعطاف‌پذیر، به اندازه‌ی انگشت اشاره، از دهان وارد مری میشود و مبدل سر آن امواج را می‌فرستد (Heart & Stroke).
اولتراسوند پرتو ندارد و چون مری درست پشت قلب است، قفسهی سینه، دنده‌ها و ریه جلوی تصویر را نمی‌گیرند (Cincinnati Children’s، صفحه‌ی کودکان).
اکو مری چرا انجام میشود؟
وقتی تصویر اکوی معمولی کافی نیست و پزشک نمای نزدیک‌تری می‌خواهد، اکو مری می‌گیرد. بیمارستانهای گلاسترشر کاربردش را تأیید یا رد بعضی بیماریهای قلبی، بررسی دریچه‌ها، پیدا کردن لخته یا عفونت قلب، برنامه‌ریزی درمان و هدایت بعضی اقدام‌های قلبی مینویسند. فهرست رایج‌تر دلایل، طبق Cleveland Heart:
- بررسی دریچه‌های قلب، مثلاً در بیماری دریچه آئورت دو لتی
- دیدن لخته‌ی خون در دهلیز چپ قبل از بعضی اقدام‌های مربوط به ریتم قلب
- پیدا کردن منبع احتمالی سکته‌ی مغزی
- بررسی عفونت پوشش داخلی قلب (اندوکاردیت)
- بررسی آئورت
تصویر اکو مری کنار علائم، معاینه و آزمایش‌های دیگر خوانده میشود. اگر دنبال تست‌های دیگری برای قلب هستید، مقاله‌های اسکن هسته‌ای قلب و اسکن کلسیم قلب را ببینید.
قبل از اکو مری چه کار کنیم؟
ناشتایی: Heart & Stroke ۴ تا ۶ ساعت قبل از آزمایش نخوردن و ننوشیدن را مینویسد و داروهای تجویزی را فقط با جرعه‌ای آب می‌گیرد. بیمارستان بدفوردشایر حداقل ۶ ساعت مینویسد و گلاسترشر از نیمهشب قبل؛ پس زمان دقیق را همان مرکز می‌گوید و بهتر است قاعده‌ی آزمایش دیگری را برای اکو مری فرض نکنید. بدفوردشایر مینویسد ورود محتوای معده به ریه در کسی که درست ناشتا بوده بعید است.
داروها: اگر رقیق‌کننده‌ی خون (مثل وارفارین یا آپیکسابان) می‌خورید یا دیابت دارید، قبل از آزمایش با مرکز درمانی تماس بگیرید و درباره‌ی داروهایتان دستور بگیرید؛ دستور مرکز درباره‌ی داروها مقدم است (بدفوردشایر، گلاسترشر).
سابقه‌ی پزشکی: طبق Stanford Health Care این موارد را به پزشک بگویید:
- بیماری مری
- آلرژی یا حساسیت به داروهای آزمایش
- اختلال خونریزی یا مصرف رقیق‌کننده‌ی خون و آسپیرین
- بیماری دریچه، بیماری قلبی مادرزادی یا سابقه‌ی اندوکاردیت (ممکن است قبلش آنتی‌بیوتیک بدهند)
- بارداری یا احتمال آن
بدفوردشایر و لیدز می‌گویند دندان مصنوعی و عینک را قبل از آزمایش در می‌آورند.
همراه: اگر آرامبخش می‌گیرید، کسی را برای برگرداندن شما به خانه همراه بیاورید (Heart & Stroke، لیدز).
مراحل اکو مری چیست؟
طبق Heart & Stroke، بدفوردشایر و لیدز کار معمولاً این‌طور پیش می‌رود:
- پذیرش و آماده‌سازی: در مرکز پذیرش می‌شوید، رگ‌گیری انجام میشود و ممکن است اکسیژن بدهند.
- بی‌حسی گلو: پشت گلو با اسپری بی‌حس میشود.
- قرار گرفتن: به پهلوی چپ می‌خوابید و در بدفوردشایر یک محافظ پلاستیکی دهان می‌گذارند. آرامبخش از راه رگ داده میشود؛ معمولاً کاملاً به خواب نمی‌روید (لیدز).
- قرار دادن پروب: برای عبور پروب از شما میخواهند قورت بدهید. این بخش ممکن است ناخوشایند باشد ولی دردناک نیست و می‌توانید عادی نفس بکشید.
- تصویربرداری: پزشک پروب را بالا، پایین و به طرفین حرکت می‌دهد تا قلب را از زاویه‌های مختلف ببیند (Heart & Stroke).
- ریکاوری: تا وقتی آرامبخش اثرش را از دست بدهد و کاملاً بیدار شوید زیر نظر می‌مانید.
| بخش کار | چه مدتی طول می‌کشد |
|---|---|
| خود آزمایش | حدود ۲۰ دقیقه (بدفوردشایر، لیدز)؛ Heart & Stroke حدود ۲۰ تا ۴۰ دقیقه |
| بی‌حسی دهان و گلو | ۳۰ تا ۶۰ دقیقه (بدفوردشایر) |
| ترخیص بعد از آزمایش | حدود ۲ تا ۳ ساعت (لیدز)؛ دست‌کم ۶ ساعت آمادگی و ریکاوری در بخش (بدفوردشایر) |
مدت و ترتیب دقیق از مرکزی به مرکز دیگر فرق میکند. از قبل بپرسید چه کسی آرامبخش می‌دهد و اگر ناراحت شدید چه میشود.
اکو مری درد دارد؟
نه به معنی درد. طبق Heart & Stroke ممکن است حرکت پروب را حس کنید، ولی دردناک نیست و در تنفس اختلال ایجاد نمی‌کند. برای راحتی، گلو با اسپری بی‌حس میشود و معمولاً آرامبخش هم از راه رگ داده میشود (بدفوردشایر، لیدز).
اکو مری چه عوارضی دارد؟
بیمارستانهای گلاسترشر می‌گویند این آزمایش ایمن است و عوارض جدی نادر است. مواردی که ممکن است پیش بیاید (گلاسترشر، بدفوردشایر، لیدز، Stanford Health Care):
- واکنش به آرامبخش، مثل کندی تنفس، افت فشار خون یا تهوع
- خونریزی، معمولاً خفیف
- ورود محتوای معده به ریه، که در فرد ناشتا بعید است
- پارگی مری، بسیار نادر ولی جدی (لیدز: کمتر از ۱ در ۱۰ هزار)
عارضه‌ی شایع‌تر گلودرد است که معمولاً یکی دو روز میماند. بیحالی و خوابآلودگی روز آزمایش هم طبیعی است و طبق Stanford Health Care معمولاً تا روز بعد برطرف میشود.
بعد از آزمایش: بدفوردشایر و لیدز می‌گویند تا وقتی کاملاً بیدار نشده‌اید و حس گلو برنگشته، چیزی نخورید و ننوشید؛ بعد از آن اول کمی آب سرد می‌دهند تا بلعتان سنجیده شود. برای ۲۴ ساعت بعد از آرامبخش رانندگی، مشروب، کار با ماشینآلات و امضای کاغذهای مهم توصیه نمی‌شود (بدفوردشایر، گلاسترشر).
نتیجه‌ی اکو مری کِی آماده میشود؟
زمان تحویل نتیجه به مرکز درمانی بستگی دارد؛ از همان‌جا بپرسید. تصاویر را متخصص قلب بررسی میکند و تفسیرش را پزشک کنار علائم و آزمایش‌های دیگر انجام می‌دهد.
کِی به پزشک مراجعه کنم؟
گلاسترشر می‌گوید این علائم بعد از اکو مری نادر است ولی باید فوری بررسی شود:
- درد شدید قفسهی سینه یا گردن
- بدتر شدن مشکل بلع
- استفراغ خونی
- مدفوع سیاه
- تب بالا
- تنگی نفس شدید
اگر چنین علائمی دارید فوری به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
برای اینکه اصلاً به اکو مری نیاز دارید یا نه، و مناسب بودنش برای شرایط شما، با پزشک خود مشورت کنید. این مقاله جای ویزیت نیست.
پرسش‌های پرتکرار
اکو مری چیست؟
اکو مری یا <span dir="ltr">TEE</span> نوعی اکوکاردیوگرام (سونوگرافی قلب) است. در آن مبدل اولتراسوند داخل مری قرار می‌گیرد، یعنی نزدیک قلب، و تصویرهای بسیار واضحی از قلب و ساختارهای آن می‌دهد (<span dir="ltr">Heart & Stroke</span>).
اکو مری درد دارد؟
ممکن است حرکت پروب را حس کنید، ولی طبق <span dir="ltr">Heart & Stroke</span> دردناک نیست و در تنفس شما اختلالی ایجاد نمی‌کند. گلو را بی‌حس می‌کنند و معمولاً آرامبخش هم داده میشود.
اکو مری چقدر طول می‌کشد؟
<span dir="ltr">Heart & Stroke</span> زمان آزمایش را معمولاً حدود ۲۰ تا ۴۰ دقیقه مینویسد و دو بیمارستان بریتانیایی (بدفوردشایر و لیدز) خود آزمایش را حدود ۲۰ دقیقه می‌دانند. حضور شما در مرکز، به خاطر آماده‌سازی و ریکاوری، طولانی‌تر است: لیدز ترخیص را حدود ۲ تا ۳ ساعت بعد از آزمایش مینویسد.
قبل از اکو مری چند ساعت باید ناشتا بود؟
<span dir="ltr">Heart & Stroke</span> مینویسد ۴ تا ۶ ساعت قبل از آزمایش چیزی نخورید و ننوشید و داروهای تجویزی را فقط با کمی آب مصرف کنید. بیمارستان بدفوردشایر حداقل ۶ ساعت و بیمارستانهای گلاسترشر از نیمهشب قبل را مینویسند؛ پس زمان دقیق را همان مرکز درمانی تعیین میکند.
بعد از اکو مری چه عوارضی طبیعی است؟
گلودرد معمولاً یکی دو روز میماند و گاهی خونریزی خفیف گلو یا کوفتگی دیده میشود (بدفوردشایر، لیدز). بیحالی و خوابآلودگی ناشی از آرامبخش هم در همان روز طبیعی است (<span dir="ltr">Stanford Health Care</span>). اگر درد شدید قفسهی سینه یا گردن، بدتر شدن مشکل بلع، استفراغ خونی، مدفوع سیاه، تب بالا یا تنگی نفس شدید دارید، پزشکی بگیرید (گلاسترشر).
اکو مری خطرناک است؟
طبق بیمارستانهای گلاسترشر، عوارض جدی نادر است. موارد ممکن شامل واکنش به آرامبخش (مثل کندی تنفس و افت فشار خون) و خونریزی معمولاً خفیف است. بدفوردشایر و لیدز ورود محتوای معده به ریه را هم نام میبرند. لیدز خطر پارگی مری را کمتر از ۱ در ۱۰ هزار مینویسد.
بعد از اکو مری رانندگی میشود کرد؟
اگر آرامبخش گرفته باشید، نه. بیمارستانهای بدفوردشایر و گلاسترشر تا ۲۴ ساعت رانندگی، مشروب، کار با ماشینآلات و امضای کاغذهای مهم را توصیه نمیکنند و میخواهند کسی شما را به خانه ببرد. <span dir="ltr">Heart & Stroke</span> هم توصیه میکند بهخاطر احتمال خوابآلودگی کسی شما را به خانه برساند.
منابع
- Transesophageal Echocardiogram (TEE) — Heart & Stroke Foundation of Canada (تعریف، دلیل انجام، ناشتایی، مراحل، مدت)
- Transoesophageal Echocardiogram (TOE) — Bedfordshire Hospitals NHS Trust (ناشتایی، مراحل، ریکاوری، عوارض، رانندگی)
- Cardiac Ultrasound: Transoesophageal Echocardiogram — Leeds Teaching Hospitals NHS Trust (ناشتایی، مراحل، ریکاوری، عوارض، رانندگی)
- Transoesophageal Echocardiography (TOE) — Gloucestershire Hospitals NHS Foundation Trust (دلایل، عوارض، مراقبت بعد از آزمایش، علائم هشدار)
- Transesophageal Echocardiogram (TEE) Risks — Stanford Health Care (خطرات، گزارش سابقه به پزشک)
- Transesophageal Echocardiogram — Cincinnati Children's (صفحه‌ی کودکان) (اولتراسوند بدون پرتو، نزدیکی مری به قلب)
- What to Know About a Transesophageal Echocardiogram (TEE) — Cleveland Heart (فقط فهرست دلایل انجام)
اگر این موضوع برای شما شخصی است و به نظر پزشک نیاز دارید:
دکتر آرزو خسروی · فلوشیپ اکوکاردیوگرافی
دیدن سایت دکتر آرزو خسرویمقالههای مرتبط
داروهای فشار خون: انواع، اسم قرص‌ها، عوارض و بهترین زمان مصرف
داروهای فشار خون چند دسته‌اند؟ اسم قرص‌های رایج فشار، عوارض هر گروه، بهترین زمان مصرف، قطع دارو و بارداری را از منابع معتبر NHS و NICE بخوانید.
به‌روزرسانی ۹ مهر ۱۴۰۵
تری‌گلیسیرید بالا: عدد خطر، غذاهای مفید و داروی تری‌گلیسیرید بالای ۲۰۰
تری‌گلیسیرید بالا یعنی چه؟ عدد نرمال و خطر، عوارض بالای ۲۰۰، غذاهای مفید و ممنوع، و داروهای رایج (فیبرات، امگا۳، استاتین) را از منابع معتبر بخوانید.
به‌روزرسانی ۹ مهر ۱۴۰۵
بیماری سندرم سینوس بیمار چیست؟
یکی از بیماریهای بر پایه اختلال ریتم قلب، سندرم سینوس بیمار است که می تواند به استفاده از ضربان سازهای مصنوعی منجر شود.
به‌روزرسانی ۱۳ آبان ۱۴۰۲