درمان خانگی سیاتیک: چه کارهایی در خانه کمک می‌کند و چه کارهایی نه

سیاتیک یعنی عصب سیاتیک، که از کمر تا پاها ادامه دارد، تحریک یا تحت فشار قرار گرفته است (NHS). خبر خوب این است که مراقبت ساده در خانه برای بسیاری از افراد بخشی از مسیر بهبودی است. خبر مهم‌تر این است که چند علامت هشدار وجود دارد که با هیچ روش خانگی درمان نمی‌شود و باید فوراً به اورژانس بروید.

هشدار اورژانس: اگر در هر دو پا درد دارید، ضعف یا بی‌حسی شدید در هر دو پا پیدا کرده‌اید، اطراف ناحیه تناسلی یا مقعد بی‌حس شده، یا کنترل ادرار و مدفوع‌تان را از دست داده‌اید، منتظر نمانید و به اورژانس بروید. خودتان رانندگی نکنید.

سیاتیک چیست و معمولاً چقدر طول می‌کشد؟

طبق NHS، درد سیاتیک معمولاً پشت و پایین یک پا را می‌گیرد و گاهی تا پا و انگشتان می‌رسد. ممکن است سوزش، مورمور، بی‌حسی یا ضعف هم داشته باشید و درد با حرکت، عطسه یا سرفه بیشتر شود. دلایل رایج آن، به گفته NHS، دیسک بیرون‌زده، تنگی کانال نخاعی، لغزش مهره و آسیب کمر است.

مدت بهبودی از آدمی به آدم دیگر فرق می‌کند. NHS می‌گوید سیاتیک معمولاً در چند هفته تا چند ماه بهتر می‌شود، گاهی بیشتر طول می‌کشد. کلیولند کلینیک می‌نویسد بسیاری از موارد در چهار تا شش هفته بدون درمان پزشکی بهتر می‌شوند، و AAOS می‌گوید ۸۰ تا ۹۰ درصد بیماران بدون جراحی بهبود پیدا می‌کنند.

در خانه چه کارهایی به سیاتیک کمک می‌کند؟

فعال بمانید، اما با ملایمت

بر خلاف حدس بسیاری از بیماران، دراز کشیدن طولانی راه درست نیست. NHS توصیه می‌کند تا جایی که می‌توانید فعالیت عادی‌تان را ادامه دهید و ورزش ملایم را هر چه زودتر شروع کنید. همین منبع می‌گوید حتی اگر حرکت دردناک است، آسیبی نمی‌زند و می‌تواند بهبودی را سریع‌تر کند.

مدلاین‌پلاس هم می‌گوید تمرین‌های ملایم کمر را زود شروع کنید و در چند روز اول فعالیت را کمی کم کنید، سپس کم‌کم به فعالیت عادی برگردید. AAOS می‌گوید پزشک ممکن است بخواهد قدم‌های کوتاه بزنید؛ خم‌شدن و چرخش زیاد را محدود کنید، ولی کارهای معمول خانه مثل آشپزی و نظافت اشکالی ندارد.

کشش و حرکات ملایم

کلیولند کلینیک می‌گوید کشش و فعالیت سبک ممکن است فشار روی عصب را کم کند. این منبع حرکاتی مثل کشیدن زانو به سمت قفسه سینه، پل زدن و حرکت گربه-گاو را نشان می‌دهد و می‌گوید فیزیوتراپ می‌تواند آن‌ها را به شما یاد بدهد. اگر دردتان با حرکتی بیشتر می‌شود، آن را ادامه ندهید و از فیزیوتراپ بخواهید برنامه را با وضعیت شما تنظیم کند.

یخ و گرما

مدلاین‌پلاس می‌گوید در ۴۸ تا ۷۲ ساعت اول روی ناحیه دردناک یخ بگذارید و بعد از آن به گرما بروید. کلیولند کلینیک هم یخ را برای چند روز اول و سپس گرما را پیشنهاد می‌کند، هر بار حدود ۲۰ دقیقه. AAOS می‌گوید گرما یا سرمای ملایم روی ماهیچه‌های دردناک می‌تواند حس آرامش بدهد. NHS در صفحه سیاتیک فقط از کیسه گرم نام می‌برد.

یخ یا کیسه گرم را مستقیم روی پوست نگذارید و آن را با پارچه نازکی بپوشانید تا پوست آسیب نبیند.

مسکن‌ها

درباره مسکن‌ها خودتان تصمیم نگیرید و با داروساز یا پزشک مشورت کنید. NHS می‌گوید پاراستامول بعید است به سیاتیک کمک کند و روشن نیست داروهای ضدالتهاب مثل ایبوپروفن چقدر مؤثرند.

چه کارهایی توصیه نمی‌شود؟

• استراحت طولانی در بستر یا نشستن و دراز کشیدن زیاد. NHS از نشستن یا دراز کشیدن طولانی منع می‌کند. کلیولند کلینیک هم می‌گوید استراحت زیاد ممکن است درد را بدتر و بهبودی را کندتر کند.
• بلند کردن بار سنگین و چرخاندن کمر. مدلاین‌پلاس می‌گوید تا ۶ هفته پس از شروع درد از این کارها پرهیز کنید.
• ادامه دادن به ورزش با وجود درد شدید. کلیولند کلینیک توصیه می‌کند از فشار آوردن به خودتان در حین درد کمر خودداری کنید و در صورت نیاز فعالیت‌های کم‌فشار مثل پیاده‌روی، شنا یا یوگا را انتخاب کنید.
• نادیده گرفتن علائم هشدار. اگر ضعف، بی‌حسی یا مشکل در کنترل ادرار و مدفوع دارید، درمان خانگی را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.

مقایسه روش‌های خانگی

روش	چه می‌گویند	نکته
یخ در روزهای اول	مدلاین‌پلاس: ۴۸ تا ۷۲ ساعت اول	بعد از آن به گرما بروید
گرما	NHS: کیسه گرم روی نقاط دردناک	حدود ۲۰ دقیقه در هر نوبت (کلیولند کلینیک)
فعال ماندن	NHS: فعالیت عادی را ادامه دهید	حرکت ملایم آسیب نمی‌زند
کشش ملایم	کلیولند کلینیک: ممکن است فشار عصب را کم کند	با آموزش فیزیوتراپ بهتر است
استراحت در بستر	کلیولند کلینیک: فقط یک یا دو روز کوتاه	استراحت طولانی توصیه نمی‌شود

بعد از چند هفته درمان خانگی چه کنم؟

اگر درمان خانگی کافی نبود، پزشک ممکن است فیزیوتراپی یا درمان‌های دیگر را پیشنهاد کند. AAOS می‌گوید جراحی برای درد ناتوان‌کننده پا، بعد از ۳ ماه یا بیشتر درمان غیرجراحی، مطرح می‌شود. اگر درباره دوران بعد از جراحی ستون فقرات می‌پرسید، مقاله مراقبت‌های ضروری بعد از جراحی ستون فقرات را ببینید.

سیاتیک گاهی با گزگز و بی‌حسی همراه است. اگر این علائم در دست و پای شما بیشتر از سیاتیک است، مقاله سریع‌ترین درمان گزگز دست و پا را بخوانید و درد پا در زنان را هم می‌توانید در بهترین درمان‌های پا درد در زنان دنبال کنید. این مقاله‌ها جای معاینه پزشک را نمی‌گیرند.

کِی به پزشک مراجعه کنم؟

فوری به اورژانس بروید اگر:

• درد سیاتیک در هر دو پا دارید.
• ضعف یا بی‌حسی شدید یا رو به بدتر شدن در هر دو پا دارید.
• اطراف ناحیه تناسلی یا مقعد بی‌حس شده است.
• شروع ادرار کردن سخت شده، نمی‌توانید ادرار کنید یا کنترل ادرارتان را از دست داده‌اید.
• نمی‌فهمید کِی دستشویی لازم دارید یا کنترل مدفوع را از دست داده‌اید.

این‌ها طبق NHS می‌توانند نشانه مشکل جدی کمر باشند.

غیرفوری، ولی در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید اگر:

• درد بعد از چند هفته مراقبت خانگی بهتر نشده یا بدتر می‌شود (NHS).
• درد مانع فعالیت‌های روزمره‌تان شده است (NHS).
• درد بیشتر از ۴ هفته طول کشیده (مدلاین‌پلاس).
• درد شب‌ها شما را از خواب بیدار می‌کند یا با دراز کشیدن بدتر می‌شود (مدلاین‌پلاس).
• تب همراه با کمردرد دارید یا کمردرد بعد از ضربه یا افتادن شروع شده است (مدلاین‌پلاس).
• درد این بار با دفعه‌های قبل فرق می‌کند و بدتر است (مدلاین‌پلاس).

مدلاین‌پلاس همچنین می‌گوید ضعف یا بی‌حسی در باسن، ران یا پا را فوراً به پزشک اطلاع بدهید. این مقاله اطلاعات عمومی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.