آموزش خود كنترلی جنسی به نوجوانان
نوجوانی با تب بلوغ و خامی تجربه ها، گریزپایی نیروی جنسی را شتاب بیشتری می دهد و ممکن است به یک چالش جدی برای خانواده ها و خود نوجوانان تبدیل شود.
به گزارش نبض ما به نقل از همشهری، توصیه های علم و دین پایه های حفاظتی شامل خود كنترلی و تقوا، خود ارزشی و عزت و وجدان را به نوجوان پیشنهاد می كند تا رفتار متعادل داشته باشد. راه و روش كمك گیری از این اصول را با این راهكارها تمرین كنید.
خود كنترلی در سه پله
نوجوان های امروز به خاطر احاطه محرك های جنسی، هماهنگ نبودن سرعت بلوغ عقلی و جسمی، تفریحات مجازی ارزان و خطرناكی مثل ماهواره، بازی های رایانه ای نامناسب و… راه سختی برای خود كنترلی جنسی در پیش دارند. در این میان نقش والدین به عنوان بلد راه و راهنما خیلی جدی و اثرگذار است. الگویی كه روش خود كنترلی پیشنهاد می كند این مراحل مهم را از شما می خواهد:
- مرحله اول خود كنترلی خود ارزیابی است. فضای دوستانه ایجاد كنید تا نوجوان فكر، دغدغه و نیازهایش را برای شما بگوید. ممكن است نوجوانی از بیكاری و یكنواختی سرگرمی هایش یا تنهایی اش بگوید؛ این موارد می تواند زمینه انحراف جنسی را به وجود بیاورد و اگر والدین این را بدانند می توانند زودتر به فكر چاره جویی باشند. این بیان شرایط برای نوجوان خود ارزیابی می آورد؛ یعنی كم كم با توضیح دادن شرایط خودش می فهمد كه چه می خواهد. در این مرحله به او كمك كنید تا از شرایط و بایدها و نبایدهای خاص شرعی و عقلی و دینی و عرفی هم بیشتر بداند.
- خود نظارتی كه معادل مراقبه در اسلام است. در این مرحله برای نوجوانان ایجاد عادت كنید تا در زمان های خاصی مثلا آخر شب، آخر هفته ها، موقع هر نماز و… عملكرد خودش را با آن اصل ها و بایدها و نباید های دینی و عقلی و خانوادگی مطابقت دهد. نیازی نیست با صدای بلند به شما جواب دهد. مهم است كه نوجوان به جواب پس دادن به خودش عادت كند. شما هم جلوی او چنین تمرین هایی داشته باشید.
- برای عملی شدن این مرحله كه در روانشناسی «خود هدایتی» و به قول اسلام «محاسبه» است می توانید بگویید برای خودت یك تنبیه پیشنهاد كن. حتی برعكس خودش می تواند تشویق هایش را هم به شما پیشنهاد كند. عادت به تنبیه و تشویق، خود حافظ بچه ها در غیاب بزرگ ترهاست و از درون به آنها برای خود كنترلی كمك می كند.
نوجوان های با وجدان،خویشتن دارند
وجدان یك ابزار فطری برای قضاوت رفتار خوب یا بد هر فرد وخود كنترلی است كه اگر قدرت پیدا كند می تواند فرد را به انجام كارهای درست تشویق و از كارهای اشتباه دور كند. وجدان مثل یك عضله سالم به بچه ای كه به دنیا می آید داده می شود اما قدرت آن به شدت تمرین بستگی دارد.
اگر فرزندی دائم پای تبلت، تلویزیون و… باشد و كمتر با محیط اجتماعی تعامل داشته باشد دیكته نانوشته ای می شود كه غلط ندارد. این خوب بودن به خاطر مهیا نبودن شرایط بدی است و تمرین عملی برای وجدان ایجاد نكرده است.
علاوه بر این بچه های دور از ارتباطات اجتماعی، فرصت كمتری برای كمك به دیگران و صواب ها دارند كه این دلیل دیگری برای ضعیف شدن وجدانشان است. مطالعات نشان می دهد افرادی كه به آنها كمتر احترام شده است و رابطه صمیمی كمتری با والدین خود داشته اند كمتر تمایل به رفتارهای احترام آمیز و تذكر دادن به خود و خود كنترلی دارند و وجدان فعالی نخواهند داشت.
مراقب غذای سالم وجدان هم باید بود. جمله معروف امام حسین(ع) را یادتان هست؟ امام حسین(ع) با دیدن رفتارهای غیر عاقلانه و نادرست سپاه یزید در عاشورا فرمودند: من شما را به راه راست می خوانم اما شما از همه فرامین من سر باز می زنید و سخن مرا گوش نمی دهید، چرا كه شكم های شما از مال حرام پرشده و بر دل های شما شقاوت نهاده شده است. هرچه از طریق این راه ها و چاه ها به فعال سازی وجدان نوجوان كمك كنید، یك كنترلگر قوی را در غیاب خودتان همراه او ساخته اید.
از خود ارزشی تا خود كنترلی
نیاز است تا نوجوان حد خودش را در برابر گناه و خطا بالا بداند تا پا به حریم دیگران نگذارد و به خوبی از حریم اش هم دفاع كند پس با احترام و لقب های خوب فرزندتان را صدا كنید. بیشتر حریم شناس باشید و سعی كنید به دیگران هم در حفظ حریم شان كمك كنید. مثلا مردی كه جلوی فرزندش از صندلی بلند می شود تا خانمی در دید رس یك نگاه نادرست نباشد، به فرزندش مفهوم غیرت را یاد داده است.
از عبارت «خدا شاهده» زیاد در مكالمه هایتان استفاده كنید تا مراقب بیرونی نوجوان تان، شما نباشید بلكه خدا را ناظر بداند. اجازه دهید نوجوان تان در رفتارهای جنسی شما باور كند كه بزرگ شده و حیای بیشتری لازم دارد؛ مثلا پدری كه تا چند ماه پیش در كنار دخترش می خوابیده و برایش قصه می خوانده، حالا می نشیند و قصه می خواند و غیرمستقیم به بلوغ او اشاره می كند. غریزه جنسی در كنار سایر غریزه های ما جا دارد.
اگر كسب هویت در جای ارزشمند، در كنار آدم های سالم، با مسائل ارزشمند و جالب همراه شود؛ كم كم روی خود كنترلی جنسی هم سایه می اندازد و آن را از طغیان دور می كند. شاید برای همین است كه بچه هایی كه با مسجد، كتاب، قرآن، كلاس های فرهنگی و… انس دارند، كمتر دچار چالش های جنسی زودهنگام می شوند یا عاقلانه آن را حل می كنند.