وقتی بین جنون و شیدایی مرزی نیست!

دسته ای از بیماری ‌های روانپزشکی به نام اختلالات «خُلقی» شناخته می شوند که نام ‌آشناترین آنها اختلال افسردگی است. اختلال دوقطبی ، یا افسردگی مانیایی، از جمله اختلالاتی است که در سنین نوجوانی و بزرگسالی دیده می شود.

گردآوری – نبض ما

بسیاری از افراد، اختلال دوقطبی را با «اختلال چند شخصیتی» که اغلب در فیلم های سینمایی با آن آشنا شده ‌اند، اشتباه می‌گیرند؛ در حالی که هیچ ارتباطی میان آنها نیست.

اختلال دوقطبی که به آن افسردگی جنون نیز می گویند، اختلالی است که باعث تغییرات جدی در خلق و خوی فرد، سطح انرژی در انجام فعالیت های روزانه، نحوه تفکر و رفتار می شود.

این اختلال، طیف گسترده ای از افسردگی مزمن تا تا جنون و دیوانگی را در برمی گیرد. تغییرات رفتاری و خلقی در اختلال دوقطبی معمولا چرخه ای چند روزه، چند هفته ای و یا چند ماهه دارد که در افراد بسته به شدت بیماری متفاوت است.

تغییرات خلق و خو در این بیماران معمولا به قدری شدید است که باعث اختلال جدی در توانایی برقراری ارتباط با دیگران و عملکرد او می شود.

اختلال دوقطبی یک بیماری مرموز است. اولین حمله ی جنون و یا افسردگی در این بیماران معمولا در سنین نوجوانی یا اوایل بزرگسالی تظاهر می کند. علائم اولیه به گونه ای تظاهر می کنند که فرد احساس افسردگی می کند. پس به راحتی مورد غفلت قرار می گیرد. حتی حملات خفیف و مکرر جنون و دیوانگی هم ممکن است مورد غفلت قرار بگیرد. در واقع افسردگی با جلب کردن توجه به خودش مانع شک کردن به بیماری دیگری می شود.

مبتلایان به اختلال دوقطبی در صورت پیگیری درمان دارویی (که اساس درمان آنهاست) و تبعیت از دستورات پزشک، ممکن است در فواصل دوره های آشفتگی، زندگی کاملاً عادی داشته باشند، به تحصیلات خود تا بالاترین درجه آن ادامه دهند، به موفقیت های بزرگ شغلی دست یابند و روابط اجتماعی کاملاً عادی و حتی بهتر از بسیاری از افراد غیر مبتلا داشته باشند.

bipolar-disorder-mood

انواع اختلال دوقطبی

این اختلال را به انواع:

۱) اختلال دوقطبی نوع یک،

۲) اختلال دوقطبی نوع دو

۳) اختلال خلق ادواری (سایکلوتایمیک)

تقسیم می‌کنند. بیشترین آشفتگی خُلقی که در افراد مبتلا به هر یک از این انواع سه‌گانه بروز می کند، از نوع دوره های افسردگی است. به عبارت دیگر، آنها بیشتر در وضعیت افسردگی هستند تا در حالت (نیمه) شیدایی، و بیشتر در وضعیت افسرده به پزشک مراجعه می کنند. اما آن چه این سه نوع را از هم متمایز می کند به این شرح است:

الف- اگر فرد دست کم یک دوره شیدایی را تجربه کرده باشد، دچار اختلال دوقطبی نوع یک است.

ب- اگر فرد به جز دوره یا دوره های افسردگی شدید ( با نام علمی «ماژور» یا «اساسی» )، دست کم یک دوره نیمه ‌شیدایی را تجربه کرده باشد (و نه هرگز دوره شیدایی)، مبتلا به اختلال دوقطبی نوع دو است.

ج- اگر فرد به مدت طولانی (بیش از دو سال)، در بیشتر اوقات در دوره های افسردگی خفیف و نیمه شیدایی (که گاه و بی گاه به هم تبدیل می شوند) باشد، دچار اختلال خلق ادواری است.

البته شکل یا اشکال خفیف تری از اختلال دوقطبی نیز تعریف شده که هنوز مورد اجماع صاحب نظران نیست.

علائم دوقطبی

شایع ترین علائم اختلال دوقطبی از قرار زیر هستند:

1- افسردگي

احساس افسردگي احساسي است که همه ما در طول زندگي آنرا تجربه کرده ايم. اين احساس مي‌تواند به ما در شناخت و برخورد با مشکلات زندگي کمک کند. اما در افسردگي باليني يا اختلالات دوقطبي اين احساس افسردگي بسيار شديد تر است. در اين حالت احساس افسردگي براي مدت طولاني باقي مي‌ماند و حتي انجام امور عادي زندگي را سخت يا غير ممکن مي‌سازد. در صورتي که شما افسرده شده باشيد متوجه اين تغييرات در خود شده ايد:

روحي

– احساس غمگيني که از بين نمي‌رود.

– احساس نياز به گريستن بدون هيچ دليلي

– ازدست دادن تمايل و رغبت به همه چيز

– عدم لذت بردن از چیزهایی که قبلا لذت می بردید.

– احساس بي قراري و آشفتگي

– از دست دادن اعتماد به نفس

– احساس بي ارزشي و نااميدي

– زودرنجي و تحريک پذيري

– فکرکردن به خود کشي

فکري

– از دست دادن قدرت فکر کردن مثبت و اميدوارانه

– از دست دادن قدرت تصميم گيري حتي در موارد ساده

– مشکل تمرکز کردن

جسمي

– کم شدن اشتها و وزن

– مشکل خوابيدن

– بيدار شدن زودتر از موقع

– احساس خستگي کامل

– يبوست

– عدم تمايل به رابطه جنسي

رفتاري

– مشکل در شروع و به پايان رساندن کارها- حتي کارهاي روزمره

– گريه کردن زياد و يا احساس نياز به گريه و عدم توانايي گريستن

– پرهيز از مواجهه با افراد

2- شيدايي يا هيجان

شيدايي يک احساس خوشحالي، افزايش انرژي و خوش بيني بيش از اندازه است. اين حالت مي‌تواند آنقدر شديد باشد که فکر کردن و قضاوت شما را تحت تاثير قرار دهد. ممکن است تفکرات عجيبي راجع به خود داشته باشيد، تصميمات بدي بگيريد و به صورت شرم آور، مضر و گاهي خطرناک رفتار کنيد.

dt_141003_brain_bipolar_800x600

مانند حالت افسردگي، در اين حالت هم زندگي فرد مختل مي‌شود و مي‌تواند روابط و کار فرد را تحت تاثير قرار دهد. در حالتي که اين حالت خيلي شديد نباشد به آن شيدائي خفيف مي‌گويند. در صورتي که شما شيدا شويد ممکن است حالات زير را در خود مشاهده کنيد:

روحي

– بسيار شاد و مهيج

– عصبي و برانگيخته شدن توسط کساني که در خوش بيني شما شريک نمي‌شوند

– احساس برتر بودن بيش از اندازه

فکري

– پر از ايده هاي جديد و مهيج

– پريدن از يک ايده يه ايده ديگر

– شنيدن صداهايي که افراد ديگر نمي‌شنوند

جسمي

– بي ميل يا ناتوان از خوابيدن

– پر انرژي

– افزايش تمايل به رابطه جنسي

رفتاري

– برنامه ريزي هاي بلندپروازانه و غير واقعي

– بسيار فعال و پر جنب و جوش

– رفتارهاي نا معمول

– حرف زدن سريع – ديگران ممکن است متوجه صحبتهاي شما نشوند.

– تصميمات عجولانه و گاهي با نتايج مصيبت بار

– ولخرجي

–  احساس صميميت زياد

–  بروز بيش از حد احساسات

عوامل محرک در بروز دوقطبی

عوامل محیطی به عنوان “شروع کننده” در نظر گرفته می شوند. این شروع کننده ها می توانند علائم اولیه ی جنون و افسردگی را آغاز کنند و یا علائم موجود را بدتر کنند. با این حال خیلی از موارد اختلال دوقطبی هم بدون وجود شروع کننده، آغاز می شوند. این شروع کننده ها از قرار زیر هستند:

1- استرس

زندگی پر استرس می تواند شروع کننده اختلال دوقطبی در افرادی باشد که قابلیت ژنتیکی آن را دارند. این رویدادهای استرس زا می تواند تغییرات ناگهانی خوب و یا بد در زندگی باشند، مثل ازدواج کردن، رفتن به دانشگاه، از دست دادن یکی از نزدیکان، اخراج شدن از محل کار، تصادف و یا هر واقعه دیگری.

mood-600x400

2- اعتیاد

اگرچه اعتیاد به مواد مخدر به عنوان شروع کننده اصلی اختلال دوقطبی در نظر گرفته نمی شود، ولی این وضعیت می تواند باعث شروع حملات جنون گردد و یا تشدیدکننده علائم اولیه اختلال دوقطبی باشد. مخدرهایی نظیر کوکائین، قرص اکس و داروهای آمفتامین می توانند شروع کننده جنون و دیوانگی باشند. در حالی که مصرف الکل و داروهای مسکن می تواند از عوامل بسیار مهم در شروع افسردگی باشد.

3- روش های درمانی

برخی درمان های خاص مخصوصا مصرف داروهای ضد افسردگی، می تواند شروع کننده دیوانگی و شیدایی باشد. از سایر داروهایی که چنین تاثیری را دارند داروهای بدون نسخه، داروهای کاهش دهنده اشتها، کافئین، کورتون ها و داروهای درمان کننده بیماری های غده تیروئید هستند.

4- تغییر فصل

تغییرات خلق و خو در اختلال دوقطبی و نیز افسردگی، از تغییرات فصل ها تاثیر می پذیرند، مثلا حملات جنون و شیدایی در طول فصل تابستان شایع تر است و حملات افسردگی در طول فصول پاییز، زمستان و بهار.

5- بی خوابی

کمبود خواب، حتی اگر به تازگی شروع شده باشد، می تواند از عوامل خطر برای شروع حملات جنون و دیوانگی باشد.

وقتی بین جنون و شیدایی مرزی نیست!

امتیاز شما :


ساختمان پزشکان

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.