راز خلط های چهار گانه و نحوه تشخیص آن ها

بدن انسان ها از ترکیب چهار خلط دم، صفرا، سودا و بلغم ساخته می شود. کم یا زیاد شدن هر کدام از این خلط ها در بدن، موجب تغییر شکل در ساختمان بدن، تفاوت در صورت، زیبایی، چاقی یا لاغری، رنگ پوست، شکل و رنگ موها و پنهانی یا آشکاری رگ ها در بدن می شود و نیز توانایی ها و رفتارهای متفاوتی را در انسان به وجود می آورد.

نبض ما– خِلط به معنی آمیختن می باشد. زمانی که غذا در بدن شروع به هضم شدن می کند، با شیره ی گوارشی موجود در کبد مخلوط شده و به مواد مفید در بدن تبدیل می شود. این مواد چهار خلط اصلی موجود در بدن یعنی صفرا، سودا، بلغم و دم را به وجود می آورند.

انواع اخلاط

بدن انسان ها از ترکیب چهار خلط دم، صفرا، سودا و بلغم ساخته می شود.

خلط دم(خون)

علت به وجود آمدن خلط دم، استفاده از خوراکی های متعادل و سازگار با مزاج است و بیشتر در کبد، قلب و رگ ها ساخته می شود. از جمله وظایف مهم خلط دم، جریان داشتن در سراسر بدن، رساندن غذا به قسمت های مختلف بدن و گرم و مرطوب نگه داشتن بدن است.

خلط صفرا

صفرا در لغت به معنای زردی است. این خلط را در قدیم کف خون می گفتند. علت به وجود آمدن خلط صفرا، مصرف غذاهایی با طمع گرم و غذاهای چرب و تند می باشد. از جمله وظایف مهم صفرا، آگاه نمودن فرد از حالت دفع است.

خلط سودا

علت به وجود آمدن این خلط استفاده از غذاهای گرم با رطوبت کم، هضم نشدن درست غذا و باقی ماندن آن در بدن است و در کبد، استخوان، قلب، روده ها و… ساخته می شود. به طور معمول خلط سودا از خوردن زیاد چای، قهوه، نسکافه، بادمجان سرخ کرده، گوشت گاو و گوساله، ماست، دوغ، پنیر، شیرینی و ترشی جات ایجاد می شود. از جمله وظایف مهم سودا، تحریک اشتها، استخوان سازی و تسریع رشد مو و ناخن می باشد.

خلط بلغم

خلط بلغم در خون و ریه ساخته می شود و علت به وجود آمدن آن استفاده از خوراکی های سرد و مرطوب و کم بودن حرارت بدن به علل مختلف مانند بیماری، مصرف داروی نامناسب و آب و هوای نامناسب می باشد. بلغم قسمتی از خون است که باعث سفیدی و روشنی رنگ آن می شود. در واقع بلغم جانشین خلط خون است و هرگاه بنا به دلایلی خون از بدن شما خارج شود (مثل ضربه ی چاقو یا بریدگی) بلافاصله بلغم جای خلط خون را می گیرد. از جمله وظایف مهم دیگر بلغم، آمادگی برای ذخیره سازی چربی اضافه و همچنین مرطوب نگهداشتن بدن برای تأمین رطوبت آن و ایجاد شفافیّت و نرمی در پوست می باشد.

استعداد بیماری افراد سوداوی مزاج

افراد سوداوی مزاج در صورت عدم رعایت دستورات، استعداد بیشتری برای بروز علائم و بیماری های ذیل دارند:

بی خوابی، لخته شدن خون، آترواسکلروز، نفخ روده و معده، درد معده، خشکی پوست، ترک پوست، افسردگی، اسکیزو فرنی، پسوریازیس و بزرگی طحال. تمايل به افسردگی های مقاوم به درمان، هراس و فوبیا (ترس) بدبین بودن و وسواس، اضطراب، بیقراری، کابوس، شكاك بودن، اندوه بی علت، هجوم افکار بد و ناامیدی، بی خوابی و کابوس شبانه.

استعداد بیماری در مزاج صفراوی

بيماريهاي جسمي و تهديد كننده طبع صفراوي

پرکاری تیروئید، میگرن، بیرون زدگی چشم ( اگزوفتالمی ) سوزش سر دل، حالت تهوع و سردردهای صبحگاهی بخصوص، در صورت عدم اصلاح طبع ممكن است اين بيماريها يا اختلالات به وقوع بپيوندد.

سردرد در ناحیه شقیقه ها، شیوع بیشتر سنگ کیسه صفرا، داغی کف پا ها، ریزش موی زود هنگام، یبوست زودهنگام، اشتهای کم، لاغری  ابتلاء به دیابت گرم، عوارض پوستی زیاد ( خارش پوست، ضعف چشم آکنه یا جوشهای پوستی ( خشکی پوست )، قی سبز و زرد(زردابه)، لرزش بدن، سردرد،سرعت ضربان بالای قلب،يبوست مزاجي(اكثراً)،كم اشتهايي،بي خوابي و سبكي خواب،عطش شديد،زبري و خشكي پوست،خشكي مفاصل، استعداد ابتلا به اگزما و حساسيت پوستي، پسوريازيس، لاغري، فيبروم صفراوي(خانم ها)،كمي شير خانم ها، خارش ژنراليزه بدن، تلخي دهان، فيبروكيستيك پستان، كيست همورژايك (خانم ها)، گرگرفتگي بدن(بيشتر خانم ها)،چربي خون (بيشتر كلسترول)و… .

بيماريها و اختلالات تهديد کننده روحی و روانی در طبع صفراوي

دلشوره واضطراب، حساس و زود رنج بودن، پرخاشگری ( خفیف تا شدید )، زود عصبانی شدن و تحريك پذيري بالا، تمایل به کشیدن سیگار و مواد افیونی، وسواس در نظم و بهداشت، وسواس شستشو، بيش فعالي،بي قراري روحي،علاقه مندي به زياد صحبت كردن(پرحرفي)، شخصیت وسواسی اجباری ( OCD ) ( مهمترین اختلال تهديد كننده این گروه از افراد اضطراب درون زاد و تقریباً دائمی است ).

استعداد بیماری در مزاج دموی

بيماريهاي جسمي و تهديد كننده طبع دموي

فشار خون، دیابت گرم، چربی خون بالا، گرفتگی (زود هنگام) عروق کرونر قلب، احتمال وقوع انواع بیماریهای خوني، پرکاری تیروئید، جوش و آکنه فراوان، تعریق زیاد، سکته های گرم، كيست هموراژيك تخمداني(خانم ها)، استعداد چاقي، ميوم رحمي(خانم ها)، احساس گرگرفتگي(خانم ها).

 اختلالات تهديد کننده روحی و روانی

سرخوشی بیش از حد، استعداد تعدی و تعرض به حقوق دیگران، تمايل به کشیدن مواد افیونی و سیگار، علاقمند به راحت طلبي و بی خیالی، خوش بین بودن بیش از حد، زمينه اختلال مانيا و احياناً دو قطبي (در صورتيكه طبع دوم سرد وخشك باشد).

استعداد بیماری افرادی با مزاج بلغمی

این افراد در صورت عدم رعایت دستورات، استعداد بیستری برای بروز علائم و بیماری های ذیل دارند: عطسه، سردرد، صرع، آسم، سینوزیت، التهاب و بزرگ شدن لوزه ها، ضعف هضم، شب ادراری، دردها و التهاب های مفصلی، ترشحات رقیق واژینال، تاخیر در قاعدگی.

علائم غلبه اخلاط مختلف

علائم غلبه خون

اگر در بدن شخصي خون بيش از حد شود، علائم زير را پيدا مي‌كند:

۱ـ سنگيني سر و سنگيني بدن و احساس كسالت.

۲ـ دهان دره و كمان كشش مي‌كند.

۳ـ خواب آلودگي و چرت زدن.

۴ـ بلدوت و كندي فكر و حواس.

۵ـ شيريني طمع دهان.

۶ـ سرخي رنگ بدن و زبان: مخصوصاً سرخي صورت و گردن.

۷ـ ظهور دمل و بثورات مخصوصاً در پشت سر و پشت شانه.

۸ـ خونريزي از لثه و بيني.

۹ـ سنگيني گوشه‌هاي چشم (به طرف داخل يا بيني).

۱۰ـ پر شدن رگها (امتلاء عروق) كه تقريباً (البته نه ۱۰۰%) معادل فشار خون است.

علائم غلبه بلغم

۱ـ سفيدي و رنگ پريدگي پوست به اين معني كه نسبت به گذشته‌اش و در حالت سلامت رنگش تغيير كرده.

۲ـ نرمي و لخت شدن اعضاء (سستي ماهيچه‌ها) كه اين علائم البته نسبت به حالت سلامتش است.

۳ـ سردي بدن.

۴ـ اهراق ريق يعني ريختن آب از دهان مخصوصاً در شب.

۵ـ كم شدن عطش مگر اينكه بلغم مالح (شور) در معده باشد. يعني بلغمي که با صفرا مخلوط شده است.

۶ـ ضعيف شدن چهار هضم است: و يکي از نشانه هاي اصلي آن اين است که فضولات چهار هضم دفع نمي‌شود، مخصوصاً، ضعيف شدن هاضمه معده که نشانه اش آروغ زدن و ترش کردن است.

۷ـ خواب زياد.

۸ـ كندي حواس: شخص احساس بنگي مي‌كند يعني شخص مي‌گويد بنگ است و مثل اينكه كلاهخود روي سرش است يعني احساس مي‌كند ارتباطش با اطراف كم شده است.

علائم غلبه صفرا

اين علائم زيادتر ديده مي‌شوند كه شامل:

۱ـ زردي پوست

۲ـ سفيدي چشم

۳ـ تلخي دهان

۴ـ خشكي زبان

۵ـ خشكي دهان و بيني

۶ـ عطش زياد

۷ـ بي‌اشتهايي

۸ـ حالت دل آشوب شدن و دل بهم خوردن

۹ـ سوزن سوزن شدن اعضاء و خواب رفتگي اعضاء

۱۰ـ بثورات صفراوي (جوشها و دانه‌هاي سرسفيد)

۱۱ـ قي و استفراغ صفراوي: قي‌ها را دسته‌بندي مي‌كنند بعضي از قي‌ها ترش، بعضي شور و بعضي تلخ هستند. قي‌هاي صفراوي از نظر طعم تلخ هستند. اظهارات خود فرد درمورد طعم قي كافي است.

۱۲ـ رنگ بول زرد مايل به سرخي مي‌شود.

۱۳ـ خوابهاي آتش و حرارت و گرمي‌ديدن

علائم غلبه سودا

۱ـ لاغر شدن و خشک شدن تن (هنرال)

۲ـ تيره شدن رنگ صورت (حمودت بون)

۳ـ گود رفتن چشمها،

۴ـ غليظ و سياه شدن خون

۵ـ سوزش معده

۶ـ اشتهاي كاذب

۷ـ ادرار تيره و غليظ

۸ـ دچار توحش مي شوند، يعني ترس و وحشت بي جهت (براي مثال كسي كه پيش از اين از تنهائي وحشتي نداشته ولي اكنون بي‌جهت از تنها ماندن مي‌ترسد).

۹ـ توهم: يعني دچار اوهام و خيالات شدن، مثال، احساس مي کند کسي يا چيزي پشت سرش است، يا فکر مي کند کسي دارد صدايش مي‌كند.

۱۰ـ تخيل: يعني شخص براي خودش خيال بافي مي‌کند، معمولاً خانمها زياد تخيل مي‌کنند.

بهترین اخلاط

بین اخلاط موجود در طبایع، بهترین طبع از نظر جسمانی به ترتیب دموی، سوداوی، بلغمی و صفراوی است، اما از نظر روحی به ترتیب دموی، بلغمی، صفراوی و سوداوی است.

صفراوی مزاج ها به علت گرم و خشک بودن مزاج شان، بسیار کم حوصله هستند ولی سوداوی ها چون سرد مزاج هستند، صبر و استقامت شان در مقابل سختی ها بیشتر از صفراوی هاست؛ بنابراین اراده ی سوداوی ها و صفراوی ها قوی تر است. از طرفی تری مزاج (رطوبت مزاج) معمولاً اراده ی انسان را از بین می برد و بلغمی ها بیشتر از دموی ها تری مزاج دارند. بنابراین ترتیب میزان اراده، چاقی، پرخوری و خوش بینی اشخاص از زیاد به کم عبارتند از:

• به ترتیب میزان اراده: سوداوی، صفراوی، دموی، بلغمی.
• به ترتیب میزان چاقی: بلغم، دموی، صفراوی، سوداوی.
• به ترتیب میزان پرخوری: بلغمی، دموی، سوداوی، صفراوی.
• به ترتیب میزان خوش بینی: دموی، بلغمی، صفراوی، سوداوی.

نبض ما– گردآوری

منابع

راسخون، رازسلامت، پارسی طب