باکتری سالمونلا را بیشتر بشناسید

باکتری سالمونلا نوعی باکتری گرم منفی است که در جوجه‌ها و تخم‌مرغ‌ها معمولاً وجود دارد. این باكتري ها مي توانند سبب مسموميت غذايي شوند.

نبض ما– باکتری سالمونلا گروهي از باكتري ها هستند كه مي توانند منجر به مسموميت غذايي شوند. مسموميت غذايي زماني اتفاق مي افتد كه آب يا غذاي آلوده به ميكروب، سموم يا مواد شيمميايي خورده يا نوشيده شود.

عموما مسموميت غذايي سبب عفونت روده ها (لوله گوارش) ميشود كه گاسترو آنتریت‌ ناميده ميشود. اين عفونت منجر به اسهال و بيماري (استفراغ) ميشود.بيش از 2500 نژاد (نوع) مختلف از سالمونلا وجود دارد.يك نوع از سالمونلا با نام سالمونلا تیفی تواند منجر به تب حصبه شود. اين يك بيماري جدي است كه اگر به سرعت با داروهاي آنتي بيوتيك درمان نشود مي تواند خطرناك باشد.

انواع باکتری سالمونلا

۲۲۰۰ شکل از باکتری سالمونلا تا کنون کشف شده که در سه گونه تقسیم می‌شوند که عبارت می‌شوند از:

۱- سالمونلا تیفی

۲- سالمونلا کلراسوییس

۳- سالمونلا انتریتیدیس

اعضای خانواده باکتری سالمونلا از نظر مقاومت در برابر عوامل فیزیکی و شیمیایی شاخص هستند و به سختی نابود می‌شوند به طوری که شکل کلراسوییس آن شاخصی برای سنجش کیفیت ضدعفونی‌کنندها می‌باشند.

عفونت های ناشی از باکتری سالمونلا

عفونت های رایج باکتری سالمونلا به شرح زیر هستند.

گاستروانتریت (اسهال و استفراغ)

این نوع، بیشترین شکل بالینی باکتری سالمونلا می باشد. علائم معمولاٌ 6 تا 48 ساعت پس از مصرف آب یا غذای آلوده آغاز می گردد. شروع با تهوع، استفراغ و اسهال غیر خونی می باشد. افزایش دمای بدن، دردهای شکمی و عضلانی و سردرد شایع می باشد. علائم می تواند 2 روز تا یک هفته بدون مداخله بطول انجامد

آلودگی در خون (سپتی سمی)

تمام انواع سالمونلا می توانند موجب انتشار آلودگی در خون گردند. اما در انواع سالمونلا کلراسویس، پاراتیفی، تیفی و دوبلین بیشتر دیده می شود. این وضعیت در اطفال و افراد پیر بیشتر اتفاق می افتد. در ده درصد بیمارن التهاب استخوانی، عضلانی، اندوکاردیت و آرتریت دیده می شود

حصبه یا تب روده ای (تب تیفوئید)

این بیماری یکی از مشکلات عمده جامعه بشری و بهداشت جهانی می باشد و بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی حدود 17 میلیون مورد ابتلا به این بیماری با مرگ و میر تقریبی 600 هزار مورد در سال رخ می دهد. عوامل اصلی این بیماری تب دار، سالمونلا تیفی و پاراتیفی می باشند انسان تنها مخزن شناخته شده و میزبان طبیعی سالمونلا تیفی است. منبع اصلی عفونت، مدفوع و ادرار بیماران و ناقلین بدون علامت است. 10 تا 14 روز (دوره نهفته) پس از ورود باکتری به بدن، بتدریج تبی افزاینده ایجاد، سپس بصورت دائمی در آمده و نهایتا به آهستگی کاهش خواهد یافت.

بیماری توام با درد عضلانی، بی قراری، بی اشتهایی و سردردی غیر اختصاصی خواهد بود. این علائم ممکن است یک هفته یا بیشتر بطول انجامیده و با علائم گوارشی همچون اسهال و استفراغ همراه گردد. البته دوره نهفته بیماری می تواند بر اساس میزان باکتری وارده، مقاومت میزبان از 3 تا 60 روز بطول انجامد. سیر بیماری، مدت زمان و عوافب آن به شدت بیماری، سن، وضعیت ایمنی میزبان و نحوه درمان بیماری بستگی دارد. حدود 12 تا 16 درصد بیماران مبتلا به تب تیفوئیدی، بدون درمان فوت می نمایند

سالمونلا در طیور

سالمونلوسیس که عامل آن اس. پولوروم است، بیماری شناخته شده ماکیان است. اکنون سال‌ها است که این بیماری تقریباً در همه کشورها تحت کنترل است. این میکروب به نظر می‌رسد مسئله‌ای علیه عموم بوده باشد. اما عفونت‌های ساب کلینیکی ماکیان توسط گونه‌های دیگر سالمونلا هم‌چنین وجود ناقلین بین آنها به خصوص مرغ‌ها، یکی از عوامل اصلی سرایت میکروب در مسمومیت غذایی انسان در سطح جهان است.

انجمن کنترل بیماری ها (CDC) شیوع سالمونلا در جوجه ها را هشدار داده است. شیوع این بیماری در بهار هر سال ایجاد می شود، زیرا پدر و مادر برای فرزندانشان، جوجه می خرند و با این کار باکتری سالمونلا را به خانه خود می آورند! انجمن کنترل بیماری ها به والدین کودکان کمتر از 5 سال، توصیه می کند که از خریدن و یا دست زدن به جوجه مرغ و یا جوجه اردک خودداری کنند.

تشخیص سالمونلا

بسياري از افراد خود از علائم عمومي متوجه مسموميت غذايي مي شوند و اگر اين علائم خفيف باشند، معمولا نيازي به تجويز پزشك يا دريافت درمان خاص نيست. بنابراين، ممكن است مبتلا به سالمونلا باشيد كه تاييد نشده باشد.با اين وجود، در برخي شرايط، اگر مسموميت غذايي داشتيد ممكن است نياز به تجويز پزشك داشته. ممكن است پزشك يا پرستار از شما در مورد مسافرتهايي كه اخيرا به خارج از كشور داشته ايد يا هر راهي كه ممكن است غذا يا آب آلوده خورده باشيد سوالاتي بپرسد. آنها علائم كمبود مايعات (كم آبي) را در بدن شما بررسي مي كنند. ممكن است دماي بدن، فشار خون و نبض شما را كنترل كنند. ممكن است براي يافتن هر گونه مشكل، شكم شما را بررسي نمايند.ممكن است دكتر يا پرستار از شما بخواهند كه نمونه اي از مدفوع خود بگيريد. سالمونلا بعد از فرستاده شدن نمونه به آزمايشگاه شناسايي ميشود. در زمان شيوع سالمونلا ممكن است غذا ها نيز آزمايش شوند.

درمان سالمونلا

بیشتر مبتلایان بدون روش های درمانی، در طی 4 تا 7 روز بهبود می یابند. افرادی که دارای اسهال شدیدی می باشند، نیاز به جبران مایعات از دست رفته دارند. این مایعات را می توان از طریق داخل وریدی به بدن رساند. آنتی‌بیوتیک همیشه لازم نیست. اما اگر باکتری سالمونلا ، روده ها را عفونی کرده باشد، درمان آنتی‌بیوتیک لازم است. درمان با آنتی بیوتیک در کودکان، افراد ضعیف، افراد مسن و افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف لازم است، زیرا در این افراد باکتری سالمونلا ، خیلی قوی عمل می کند.

نبض ما– گردآوری

منابع

سلامتی برای همه، تبیان، دکتراحتشام فر