اسكن كليه با DTPA (يا EC) چيست؟
اسكن كليه با DTPA (يا EC) روش تصويربرداری پزشكی هسته ای است كه در آن با استفاده از راديو داروی DTPA و يا EC، عملكرد كليه ها و وجود انسداد ادرای مورد بررسی قرار مي گيرد.
در اسكن كليه با DTPA (يا EC) راديو داروي DTPA و يا EC به بيمار تزريق می گردد. اين مواد توسط كليه ها برداشت و به داخل ادرار ترشح شده و از طريق حالب وارد مثانه مي شوند. در تمام اين مدت به وسيله دوربين گاما از بيمار تصويربرداری می شود. اين راديو داروها دقيقا” مسير مواد زائد را در خون و كليه طی می كنند.
به طور کلی كليه ها دو ارگان لوبيايی شكل در داخل شكم هستند كه وظيفه پالايش خون را به عهده دارند. خون از طريق سرخرگ های كليوی وارد كليه مي شود و مواد زائد آن گرفته می شود.
اين مواد به همراه مقداري آب، مايع زرد رنگی به نام ادرار را می دهد كه پس از تشكيل وارد قسمت ميانی كليه به نام لگنچه می شود و بعد از طريق دو لوله به نام حالب از كليه خارج و به مثانه تخليه می شود.
هر گونه اختلال در اين مسير سبب بروز حالت ويژه ای در اسكن می شود كه پزشك متخصص پزشكی هسته ای با بررسی آن می تواند مشكل زمينه ای را مشخص كند.
روش كار اسكن كليه با DTPA به چه صورت است؟
– برای انجام اسكن ابتدا برای بيمار يك آنژيوكت گذاشته می شود. آنژيوكت يك وسيله با يك لوله پلاستيكی كوچك است برای تزريق دارو داخل رگ بيمار قرار مي گيرد.
– بيمار بايد نيم ساعت قبل از اسكن يك يا دوليوان آب بنوشد.
– از بيمار خواسته می شود كه به دستشويی رفته و مثانه خود را تخليه كند و بلافاصله بعد از آن روی تخت اسكن دراز بكشد.
– دوربين روی شكم بيمار در محل مناسب قرار می گيرد. دارو از طريق آنژيوكت تزريق شده، بلافاصله تصويربرداری شروع می شود و به مدت سي دقيقه ادامه می يابد. در مركز ما همزمان با تزريق راديو دارو آمپول لازيكس نيز تزريق می شود كه برای جريان بهتر ادرار است. در مراكز ديگر ممكن است اين كار پانزده دقيقه قبل يا بيست دقيقه بعد از تزريق راديو دارو انجام شود.
– بعد از اتمام اين مرحله از بيمار خواسته می شود كه مجددا” به دستشویی رفته و مثانه خود را تخليه نمايد. بعد از تخليه مثانه مجددا” بيمار روي تخت اسكن دراز مي كشد و تصويربرداری به مدت يك دقيقه انجام می شود.
چگونه اسكن كليه با DTPA تفسير می شود؟
بعد از اتمام تصويربرداری تصاوير در كامپيوتر بررسی می شود و با ترتيب مورد نظر چيده شده، منحنی های لازم كشيده می شود و پرينت نهايي انجام می شود.
متخصص پزشكی هسته ای پس از گرفتن شرح حال بيمار و بررسی مدارك قبلی مانند آزمايشات، سونوگرافی و سی تی اسكن شكم، راديوگرافی های بيمار و ساير موارد، تصاوير و منحني ها را بررسي كرده و گزارش نهايی را به صورت مكتوب تهيه می كند. اين گزارش به عكسها ضميمه شده و در اختيار بيمار و پزشك معالج قرار مي كيرد.
آيا براي انجام اسكن نياز به آمادگی خاص است؟
براي انجام اسكن نياز به آمادگی خاصي نيست. بيمار می تواند غذا و داروهای خود را به طور عادی استفاده كند. توصيه می شود كه قبل از انجام اين اسكن بيمار به اندازه كافی آب بنوشد.
بعد از انجام اسكن چه مواردی بايد رعايت شود؟
بيمار مي تواند بلافاصله بعد از انجام اسكن رژيم غذايی و فعاليت های روزمره خود را از سر گيرد. راديو دارو ظرف بيست و چهار ساعت از بدن پاك می شود. مصرف مايعات می تواند دفع راديودارو را سرعت ببخشد.
آيا آوردن همراه لازم است؟
خير . در صورتی كه مشكل خاصی نداريد نيازی به آوردن همراه نمی باشد.
اسكن كليه با DTPA مشكل است؟
خير. تنها آنژيوكت زدن (وارد كردن آنژيوكت به داخل رگ) كمی دردناك است. تزريق راديودارو و آمپول لازيكس از طريق اين آنژيوكت صورت مي گيرد و دردناك نيست.
دوربين گاما كه براي تصويربرداري بكار ميرود تونلي نيست. در دستگاههاي تك هد دوربين در زير بدن (در مواردی كه كليه پيوندی بررسی می شود در بالای بدن) و در دستگاههايی كه دو دتكتور دارند در بالا و پايين بدن قرار مي گيرد و بيمار می تواند اطراف خود را ببيند. بنابراين بيماراني كه ترس از محيط های دربسته دارند نگران نباشند.
اسكن كليه با DTPA خطرناك است؟
خير. به هيچ عنوان از انجام اين اسكن نگران نباشيد. ماده راديواكتيوی كه به كار مي رود اشعه كمی دارد و دوز آن بسيار كم است. تا كنون هيچ عارضه جانبی در مورد آن گزارش نشده است.
اين دارو بر خلاف ماده حاجب راديوگرافي ايجاد واكنش آلرژيك نمی كند. تنها ممكن است در موارد نادر قرمزی و درد مختصر در محل تزريق ايجاد گردد كه بعد از چند ساعت خودبخود برطرف می شود و نياز به كار خاصي نمی باشد.
به دليل حساسيت جنين و كودك به اشعه اين اسكن براي خانم های باردار انجام نمي شود و از خانم هاي شيرده خواسته مي شود كه تا چند ساعت به فرزندان خود شير ندهند و شير خود را دوشيده و دور بريزند.
بعد از انجام اسكن توصيه مي شود كه براي رعايت حقوق ديگران و پرهيز از دادن اشعه ناخواسته به افراد ديگر از تماس نزديك (كمتر از يك متر) طولاني با ساير افراد بخصوص كودكان و خانم های باردار اجتناب شود.
چه مدت زمانی برای انجام اين اسكن لازم است؟
از تزريق راديو دارو تا اتمام كامل مراحل تصويربرداري حدود يك ساعت طول مي كشد.
تفسیر اسكن كليه با DTPA توسط چه كسي انجام می شود؟
اين اسكن توسط كارشناسان پزشكی هسته ای انجام می شود. تفسير تست به عهده متخصص پزشكی هسته ای است. پزشك متخصص بعد از گرفتن شرح حال و بررسی كامل مدارك قبلی كه توصيه می شود در روز اسكن حتما” به همراه داشته باشيد، اسكن را تفسير كرده و به صورت مكتوب به همراه تصاوير گرفته شده در اختيار شما قرار می دهد.
