کلیدینیوم سی برای چیست؟ حقیقتِ «معجزه»، خواب‌آلودگی و چاقی

به‌روزرسانی ۱۹ شهریور ۱۴۰۵ · انتشار ۲۲ اسفند ۱۳۹۵ · تحریریه نبض ما

کلیدینیوم سی

کلیدینیوم سی یک قرص نیست — ترکیبِ دو داروست. مدلاین‌پلاس می‌نویسد این ترکیب «همراه با داروهای دیگر برای درمان زخم پپتیک، سندرم روده‌ی تحریک‌پذیر و انتروکولیت (ورم روده‌ها)» به کار می‌رود.

آن دو دارو این‌ها هستند: کلیدینیوم که از دسته‌ی آنتی‌کولینرژیک‌هاست و «به کم‌شدن اسپاسم و دل‌پیچه‌ی معده کمک می‌کند»، و کلردیازپوکساید که از دسته‌ی بنزودیازپین‌ها است — همان خانواده‌ای که آرام‌بخش‌های نسخه‌ای در آن قرار دارند.

و همین جزء دوم است که باعث می‌شود این صفحه سه سؤالِ پرتکرارِ مردم را باید صادقانه جواب بدهد: معجزه است؟ خواب‌آور است؟ چاق می‌کند؟

کلیدینیوم سی از چه ساخته شده و هر جزء چه می‌کند؟

جزءدسته‌ی داروییکاری که مدلاین‌پلاس برایش می‌نویسد
کلیدینیومآنتی‌کولینرژیک«کمک می‌کند اسپاسم و دل‌پیچه‌ی معده کم شود»
کلردیازپوکسایدبنزودیازپین«با کم‌کردن فعالیت الکتریکی غیرطبیعی در مغز کار می‌کند»

دارویاب هم همین دو جزء را به فارسی ساده توضیح می‌دهد: کلیدینیوم «با کم کردن حرکات طبیعی دستگاه گوارش و شل کردن عضلات معده و روده به کاهش دل‌پیچه و گرفتگی کمک می‌کند» و کلردیازپوکساید «ممکن است در برخی افراد باعث کاهش تنش عصبی همراه با ناراحتی‌های گوارشی شود».

نکته‌ای که کمتر گفته می‌شود: مدلاین‌پلاس در صفحه‌ی خودِ کلردیازپوکساید می‌نویسد کاربرد اصلی این دارو «رفع اضطراب و کنترل بی‌قراریِ ناشی از ترک الکل» است و درمان سندرم روده‌ی تحریک‌پذیر را جزو کاربردهای دیگرش می‌آورد. یعنی نصفِ این قرصِ گوارشی، در اصل یک داروی اعصاب است.

اگر با دل‌درد و نفخ دست‌وپنجه نرم می‌کنید، راه هایی ساده و سریع برای مقابله با نفخ شکم کارهای ساده‌تری را هم پیشنهاد می‌دهد.

قرص کلیدینیوم سی برای چیست؟

سه چیز، به روایت مدلاین‌پلاس:

دارویاب هم اضافه می‌کند این دارو «معمولاً برای همه دردهای شکمی مناسب نیست و بیشتر در شرایطی به کار می‌رود که درد، نفخ یا ناراحتی گوارشی با گرفتگی عضلات دستگاه گوارش همراه باشد».

«معجزه کلیدینیوم سی» — چرا مردم این را می‌گویند؟

بگذارید صادق باشیم: این دارو معجزه نیست، و هیچ منبع معتبری آن را این‌طور معرفی نمی‌کند. ولی می‌شود فهمید چرا این کلمه در جست‌وجوهای فارسی این‌قدر تکرار می‌شود.

دلیلش این است که این قرص دو علامتِ آزاردهنده را با هم کم می‌کند — دل‌پیچه‌ی گوارشی و تنشِ عصبیِ همراهش. کسی که ماه‌ها با نفخ و دل‌درد و دلشوره زندگی کرده، وقتی هر دو با هم آرام شود، احساسش «معجزه» است. دارویاب هم می‌نویسد در سندرم روده‌ی تحریک‌پذیر کلیدینیوم علائم جسمی را با کم‌کردن حرکات اضافی گوارش کم می‌کند و کلردیازپوکساید «اضطراب و نگرانی مرتبط با علائم» را تنظیم می‌کند.

ولی این دارو چه چیزی را حل نمی‌کند؟

  • علت را برنمی‌دارد. مدلاین‌پلاس می‌نویسد این ترکیب «همراه با داروهای دیگر» مصرف می‌شود. یعنی نقشش کمکی است، نه درمان اصلیِ زخم یا سندرم روده‌ی تحریک‌پذیر.
  • جای درمانِ اضطراب را نمی‌گیرد. دارویاب می‌نویسد «اگر علائم اضطراب شدید، بی‌خوابی، افسردگی یا افکار آزاردهنده وجود داشته باشد، ارزیابی جداگانه لازم است و نباید فقط به این دارو اکتفا شود». اگر مشکل اصلی اضطراب است، درمان اختلال اضطراب و درمان اضطراب بدون دارو راه‌های دیگری را نشان می‌دهند.
  • علامتِ خطر را می‌پوشاند. دارویاب هشدار می‌دهد «اگر درد شکم شدید، مداوم یا همراه با علائمی مانند استفراغ شدید، خونریزی، کاهش وزن یا تب باشد، بررسی علت اصلی از مصرف خودسرانه دارو مهم‌تر است».
  • و بهایی دارد. مدلاین‌پلاس درباره‌ی کلردیازپوکساید می‌نویسد «ممکن است عادت‌آور باشد؛ دوز بیشتر، دفعات بیشتر یا مدت طولانی‌تر از آنچه پزشک گفته مصرف نکنید». این جمله دقیقاً همان چیزی است که یک «معجزه» ندارد.

آیا قرص کلیدینیوم سی خواب آور است؟

خواب‌آور تجویز نمی‌شود، ولی خواب‌آلودگی یکی از عوارض شناخته‌شده‌اش است.

مدلاین‌پلاس در بخش احتیاط‌ها می‌نویسد: «باید بدانید این دارو ممکن است شما را خواب‌آلود کند. تا وقتی نمی‌دانید چه اثری روی شما دارد، رانندگی نکنید و با ماشین کار نکنید.»

دارویاب صریح‌تر جواب همان سؤالی را می‌دهد که مردم می‌پرسند: «کلیدینیوم سی خواب‌آور است؟ در بعضی افراد بله. این دارو می‌تواند باعث خواب‌آلودگی یا کاهش تمرکز شود، اما شدت آن در همه یکسان نیست.» همان منبع اضافه می‌کند این اثر «در شروع مصرف یا هنگام افزایش مقدار دارو» بیشتر احساس می‌شود.

و یک هشدار جدی: مدلاین‌پلاس می‌نویسد این دارو همراه با الکل یا داروهای مخدر (اوپیوئیدها) می‌تواند «خطر مشکلات تنفسی جدی یا کشنده، خواب‌آلودگی شدید یا کما» را بالا ببرد. دارویاب هم می‌نویسد مصرف همزمان با داروهای خواب‌آور، آرام‌بخش و داروهای اعصاب باید با دقت باشد.

آیا کلیدینیوم سی چاق کننده است؟

جوابِ دقیق: افزایش وزن در فهرست عوارضِ هیچ‌کدام از دو صفحه‌ی مدلاین‌پلاس نیامده است — نه در صفحه‌ی ترکیبِ کلیدینیوم و کلردیازپوکساید، نه در صفحه‌ی خودِ کلردیازپوکساید.

چیزی که مدلاین‌پلاس برای کلردیازپوکساید فهرست می‌کند «تغییرات اشتها» است — و توجه کنید که «تغییر» می‌گوید، نه «افزایش». تغییر اشتها می‌تواند در هر دو جهت باشد.

پس این باور از کجا می‌آید؟ احتمالاً از دو چیزِ غیرمستقیم که هر دو در منابع هست: کم‌شدنِ دل‌پیچه و ناراحتیِ گوارشی (کسی که تا دیروز از ترسِ درد کم می‌خورد، وقتی دردش کم شود بیشتر می‌خورد) و آرام‌ترشدنِ تنش عصبی. هیچ‌کدام از این‌ها اثرِ چاق‌کنندگیِ خودِ دارو نیست.

نکته‌ی مهم: دارویاب می‌نویسد این دارو «در بعضی افراد حتی می‌تواند با کند کردن حرکت روده باعث یبوست و بیشتر شدن احساس نفخ شود». نفخ و یبوست شکم را پُر و سنگین نشان می‌دهند، و این با چاقی یکی نیست.

اگر وزنتان بعد از شروع دارو تغییر محسوسی کرده، این را با پزشک خودتان بررسی کنید — نه با تجربه‌ی دیگران در انجمن‌ها.

⛔ وابستگی و خطر قطع ناگهانی

این مهم‌ترین بخش این صفحه است و عیناً از مدلاین‌پلاس می‌آید:

«کلردیازپوکساید می‌تواند وابستگی جسمی ایجاد کند (وضعیتی که در آن اگر دارو یک‌باره قطع شود یا با دوز کمتر مصرف شود، علائم جسمی ناخوشایند رخ می‌دهد)، به‌ویژه اگر آن را چند روز تا چند هفته مصرف کنید. این دارو را بدون صحبت با پزشکتان قطع نکنید یا دوزهای کمتر نخورید. قطع ناگهانی ترکیب کلردیازپوکساید و کلیدینیوم می‌تواند وضعیت شما را بدتر کند و علائم ترکی ایجاد کند که ممکن است چند هفته تا بیش از ۱۲ ماه طول بکشد.»

مدلاین‌پلاس اضافه می‌کند «پزشک شما احتمالاً دوز را به‌تدریج کم خواهد کرد» و فهرست می‌کند اگر این علائم را دیدید با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس بروید: حرکات غیرعادی، وزوز گوش، اضطراب، مشکل حافظه، سختی تمرکز، مشکل خواب، تشنج، لرزش، پرش عضلانی، تغییرات سلامت روان، افسردگی، احساس سوزش یا گزگز در دست و پا، دیدن یا شنیدن چیزهایی که دیگران نمی‌بینند و نمی‌شنوند، افکار آسیب‌زدن یا کشتنِ خود یا دیگران، بیش‌برانگیختگی، یا از دست دادنِ ارتباط با واقعیت.

مدلاین‌پلاس همچنین می‌نویسد به پزشک بگویید اگر هرگز الکل زیاد مصرف کرده‌اید، از مواد استفاده کرده‌اید یا در مصرف داروهای نسخه‌ای زیاده‌روی کرده‌اید — چون این‌ها خطر را بالا می‌برند.

دارویاب هم همین را ساده می‌گوید: «در صورت مصرف طولانی‌مدت، خطر وابستگی وجود دارد و به همین دلیل مصرف آن باید تحت نظر پزشک باشد.»

نحوه و زمان مصرف

مدلاین‌پلاس می‌نویسد این ترکیب به شکل کپسول خوراکی است و «معمولاً سه یا چهار بار در روز، قبل از غذا و هنگام خواب» مصرف می‌شود. دارویاب هم زمان رایج را «۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از غذا» می‌گوید و می‌نویسد اگر پزشک ۴ بار در روز تجویز کرده، نوبت چهارم معمولاً قبل از خواب است.

این اطلاعات نسخه نیست. مدلاین‌پلاس تأکید می‌کند «دستورهای روی برچسب نسخه‌تان را با دقت دنبال کنید» و دارو را «دقیقاً همان‌طور که گفته شده» مصرف کنید.

اگر نوبتی را فراموش کردید، مدلاین‌پلاس می‌نویسد آن نوبت را رد کنید و برنامه‌ی معمول را ادامه دهید؛ «برای جبران نوبت فراموش‌شده دو برابر نخورید».

چه کسانی نباید مصرف کنند؟

مدلاین‌پلاس می‌نویسد اگر این‌ها را دارید به پزشک بگویید، چون «پزشک احتمالاً به شما خواهد گفت کلردیازپوکساید و کلیدینیوم مصرف نکنید»:

  • گلوکوم (آب سیاه چشم)
  • بزرگی پروستات
  • انسداد گردن مثانه (گرفتگی‌ای که دفع ادرار را مشکل می‌کند)

و این‌ها را هم باید بگویید: مشکلات بینایی، مشکلات ادراری، بیماری کبد یا کلیه، و بارداری یا شیردهی. مدلاین‌پلاس می‌نویسد «داروهای حاوی کلیدینیوم ممکن است به جنین آسیب برسانند» و «ممکن است تولید شیر مادر را کم کنند».

درباره‌ی سالمندان هم صریح است: افراد ۶۵ سال و بالاتر «معمولاً نباید کلردیازپوکساید و کلیدینیوم مصرف کنند، چون به‌اندازه‌ی داروهای دیگری که می‌توانند برای همین وضعیت استفاده شوند ایمن یا مؤثر نیست».

عوارض کلیدینیوم سی

بر پایه‌ی مدلاین‌پلاس، این‌ها را اگر شدید بودند یا از بین نرفتند به پزشک بگویید:

  • ضعف یا خستگی
  • بی‌قراری یا عصبانیت
  • خشکی دهان
  • تاری دید یا تغییرات بینایی
  • یبوست
  • تهوع
  • سختی در دفع ادرار
  • تغییر در میل یا توانایی جنسی
  • بی‌نظمی دوره‌ی قاعدگی
  • مشکل در هماهنگی حرکات
  • گیجی

اگر یبوست یا خشکی دهانِ دارو آزارتان می‌دهد، این را به پزشک بگویید؛ خودسرانه دارو اضافه نکنید.

کِی به پزشک مراجعه کنم؟

همین حالا اورژانس:

  • سختی در نفس‌کشیدن یا بلعیدن
  • خواب‌آلودگی شدید، بی‌حالی غیرعادی یا بی‌پاسخی — به‌ویژه اگر داروی مخدر یا الکل هم در میان بوده
  • تشنج
  • افکار آسیب‌زدن به خود یا دیگران
  • دیدن یا شنیدن چیزهایی که واقعی نیستند
  • زردی پوست یا چشم

در اولین فرصت، وقت پزشک بگیرید:

  • راه‌رفتنِ کشیده و پاکشیده، لرزش ریز و مداوم، یا نتوانستن آرام نشستن
  • کندی یا سختی در حرف زدن
  • ورم دست، پا، قوزک یا ساق پا
  • بثورات پوستی
  • درد شکمی که شدید یا مداوم است، یا همراه با استفراغ، خونریزی، تب یا کاهش وزن
  • می‌خواهید دارو را قطع کنید — ⛔ خودسرانه قطع نکنید، اول وقت بگیرید

این مقاله جای پزشک را نمی‌گیرد. کلیدینیوم سی دارویی نسخه‌ای است که یکی از اجزایش بنزودیازپین است؛ مدت مصرف و زمان کم‌کردنش تصمیمی پزشکی است، نه شخصی. هیچ دارویی را با تکیه بر متن اینترنتی شروع، قطع یا کم و زیاد نکنید — با پزشک خود مشورت کنید.

پرسش‌های پرتکرار

قرص کلیدینیوم سی برای چیست؟

مدلاین‌پلاس می‌نویسد ترکیب کلردیازپوکساید و کلیدینیوم «همراه با داروهای دیگر برای درمان زخم پپتیک، سندرم روده‌ی تحریک‌پذیر و انتروکولیت (ورم روده‌ها) به کار می‌رود». کلیدینیوم از دسته‌ی آنتی‌کولینرژیک‌ها است و به کم‌شدن اسپاسم و دل‌پیچه‌ی معده و روده کمک می‌کند؛ کلردیازپوکساید از دسته‌ی بنزودیازپین‌ها است و با کم‌کردن فعالیت الکتریکی غیرطبیعی مغز کار می‌کند.

آیا «معجزه کلیدینیوم سی» واقعی است؟

این دارو معجزه نیست و منابع معتبر هم آن را این‌طور معرفی نمی‌کنند. مدلاین‌پلاس صریح می‌نویسد این ترکیب «همراه با داروهای دیگر» استفاده می‌شود، یعنی یک درمان کمکی است نه درمان اصلی. علامت را کم می‌کند (دل‌پیچه و تنش)، ولی علتِ زخم یا سندرم روده‌ی تحریک‌پذیر را برنمی‌دارد. در عوض یکی از اجزایش بنزودیازپین است که مدلاین‌پلاس می‌نویسد «ممکن است عادت‌آور باشد».

آیا قرص کلیدینیوم سی خواب آور است؟

خواب‌آور تجویز نمی‌شود، ولی خواب‌آلودگی از عوارض شناخته‌شده‌اش است. مدلاین‌پلاس می‌نویسد «باید بدانید این دارو ممکن است شما را خواب‌آلود کند؛ تا وقتی نمی‌دانید چه اثری روی شما دارد رانندگی نکنید و با ماشین کار نکنید». دارویاب هم می‌نویسد در بعضی افراد می‌تواند باعث خواب‌آلودگی و کاهش تمرکز شود، ولی شدتش در همه یکسان نیست.

آیا قرص کلیدینیوم سی چاق کننده است؟

افزایش وزن در فهرست عوارضِ هیچ‌کدام از دو صفحه‌ی مدلاین‌پلاس (نه ترکیبِ کلیدینیوم و کلردیازپوکساید، نه خودِ کلردیازپوکساید) نیامده است. آنچه مدلاین‌پلاس برای کلردیازپوکساید فهرست می‌کند «تغییرات اشتها» است — که می‌تواند در هر دو جهت باشد. اگر وزنتان بعد از شروع دارو تغییر محسوسی کرد، این را باید با پزشک بررسی کنید، نه با تجربه‌ی دیگران.

قطع ناگهانی کلیدینیوم سی چه خطری دارد؟

مدلاین‌پلاس می‌نویسد کلردیازپوکساید می‌تواند وابستگی جسمی ایجاد کند، «به‌ویژه اگر آن را چند روز تا چند هفته مصرف کنید»، و «قطع ناگهانی ترکیب کلردیازپوکساید و کلیدینیوم می‌تواند وضعیت شما را بدتر کند و علائم ترکی ایجاد کند که ممکن است چند هفته تا بیش از ۱۲ ماه طول بکشد». همان منبع می‌گوید پزشک احتمالاً دوز را به‌تدریج کم می‌کند. بدون صحبت با پزشک این دارو را قطع نکنید.

چه کسانی نباید کلیدینیوم سی مصرف کنند؟

مدلاین‌پلاس می‌نویسد اگر گلوکوم، بزرگی پروستات یا انسداد گردن مثانه دارید، «پزشک احتمالاً به شما خواهد گفت کلردیازپوکساید و کلیدینیوم مصرف نکنید». همان منبع می‌گوید افراد ۶۵ سال و بالاتر معمولاً نباید این دارو را مصرف کنند، چون به‌اندازه‌ی داروهای دیگری که برای همین وضعیت به کار می‌روند ایمن یا مؤثر نیست.

کلیدینیوم سی در بارداری و شیردهی مجاز است؟

مدلاین‌پلاس می‌نویسد اگر باردار هستید یا برای بارداری برنامه دارید به پزشک بگویید و اگر در طول مصرف باردار شدید فوراً با پزشک تماس بگیرید، چون «داروهای حاوی کلیدینیوم ممکن است به جنین آسیب برسانند». درباره‌ی شیردهی هم می‌نویسد این داروها «ممکن است تولید شیر مادر را کم کنند».

منابع

این مطلب آموزشی است و جای معاینه را نمی‌گیرد. اگر علائمی دارید، با پزشک خود مشورت کنید.

نظرات خوانندگان (۱۰)

این نظرها از نسخه‌ی قبلی نبض ما منتقل شده‌اند و امکان ثبت نظر تازه فعلاً بسته است.

  1. بیتا

    اقا مادرم بجای قرص خواب داد خوردم مردم دیگه حلا کنید اخ چراااااا?

  2. منصور

    خدا بیامرزدت بیتا خانم? من بخاطر درد معده رفتم دکتر بهم این قرص رو داد

  3. ناهید

    سلام.دکتربرامکلیدینیوم سی تجویزکرده متادون مصرف میکنم مشکل نداره

    1. kamran

      چند روزی میشه که قسمت بالای شکم سمت ابگاه فوق العاده درد میکنه انگار مشت خورده باشه یا قلنج کردی و نفس بالا نمیاد رفتم دکتر چندتا چرک کشک کن داد و چندتا امپول و همین کلیدینیوم ولی دردم بهتر نشده کمتر شده ولی بهتر نشده خداوکیلی راهنمایی کنید ??مردم از درد تا حالا هم مشکل معده نداشتم یهووووووووووووویی اینجوری شد ❎

  4. نغمه

    من لبم ورم کرده یعنی بخاطر این قرصست؟؟ اشکال نداره ادامه بدم له خوردن قرص؟

  5. محمدپور

    ممنونم از توضیحات کامل شما عزیزان

  6. بی پول و بیکار

    بنده که دچار درد معده و نفخ به خاطر استرس داشتم این قرص خیلی بهم کمک میکنه عالیه.

  7. يوسفي

    سلام سوْال من اين است كه ايا قرص كليدينيوم سي همان سيتالو پرام است يا خير

    1. سجاد

      خیر کلیدنیوم سی داروی آرامبخش اعصاب است و در درمان معده درد عصبی ببشتر کاربرد دارد ولی سیتالوپرام برای درمان افسردگی استفاده می رود

مقاله‌های مرتبط